สุขภาพ ความงาม อาหารและยา สมุนไพร สาระน่ารู้ >>

เครื่องเทศ

มะแข่น

ชื่อท้องถิ่น : ลูกระมาศ หมากมาด กำจัดต้น (ใต้) พริกหอม หมักช่วง (แม่ฮ่องสอน)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Zanthoxylum Iimonella Alston.
ชื่อวงศ์ : RUTACEAE

มะแข่นเป็นไม้ขนาดเล็กจนถึงขนาดกลาง สูงประมาณ 5 - 10 เมตร มีหนามอยู่รอบลำต้นและกิ่ง ต้นอ่อนจะมีสีแดงแกมเขียว เมื่อผลโตผิวของเปลือกจะมีสีขาวอมเา ลักษณะของใบจะเป็นใบกลุ่มรวม แต่ละใบจะมีใบย่อย 10 - 25 ใบ ช่อดอกเป็นช่อแบบกลุ่มย่อยมีสีขาวอมเทายาวประมาณ 10 - 20 เซนติเมตร มีดดอกตัวผู้และตัวเมียคนละต้น ดังนั้นในแง่ทางเศรษฐกิจจะใช้เฉพาะต้นตัวเมีย ผลมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.3 - 0.5 เซนติเมตร เปลือกของผลสีเขียว เมื่อแก่จัดจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้มและมีกลิ่นหอม ส่วนเมล้ดมีสีขาวและเมื่อแก่จัดจะเปลี่ยนเป็นสีดำเข้มเป็นมัน

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

โดยธรรมชาติจะพบมะแข่นในเขตป่าดิบแล้ง หรือป่าดิบเขามีความสูงจากระดับน้ำทะเล 400 - 1,000 เมตร สภาพอากาศค่อนข้างเย็น ดินมีการระบายน้ำดี พบมีการปลูกมากในเขตจังหวัดแม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ และน่าน


การปลูก

โดยทั่วไปการขยายพันธุ์มะแข่นใช้วิธีการเพาะเมล็ดโดยนำเมล็ดแช่ในน้ำร้อนประมาณ 5 - 10 นาทีแล้วนำไปแช่ในน้ำเย็น 1 คืน เพื่อให้เปลือกนอกแตก และยังเป็นการทำลายไขที่เคลือบเมล็ดออกด้วย เพื่อจะช่วยให้เมล็ดสามารถงอกได้เร็วและได้ผลดีขึ้น จากนั้นนำเมล็ดที่ได้ลงเพาะในแปลงเพาะ ซึ่งจะใช้ดินร่วนที่มีอินทรีย์วัตถุมากๆ และผ่านการฆ่าเชื้อแล้วจนมีใบจริงและแข็งแรงดีจึงย้ายลงถุงชำ รอจนถึงฤดูฝนจึงนำไปปลูกโดยใช้ระยะปลูก 4 x 4 เมตร จำนวน 100 ต้นต่อไร่

การดูแลรักษา

ในระยะแรกควรให้มะแข่นเจริญเติบโตตามธรรมชาติการพรวนดินหรือกำจัดวัชพืชต้องระวังอาจทำให้ระบบรากกระทบกระเทือน ซึ่งอาจทำให้ต้นมะแข่นตายหรือชะงักการเจริญเติบโตได้ เมื่อต้นอายุ 1 - 2 ปี ควรทำการเด็ดยอดเพื่อให้มีการแตกกิ่งก้านเป็นการเพิ่มผลผลิต และยังทำให้ต้นเตี้ยซึ่งจะสะดวกต่อการเก็บเกี่ยว

การเก็บเกี่ยวและผลผลิต

มะแข่นจะเริ่มให้ผลผลิตเมื่ออายุ 3 - 5 ปี โดยที่มะแข่นมีพันธุ์หนักและพันธุ์เบาพันธุ์เบาจะเริ่มออกในเดือนกรกฎาคมและเก็บเกี่ยวได้ในเดือน ตุลาคม - พฤศจิกายน ส่วนพันธุ์หนักจะเริ่มออกดอกในเดือนสิงหาคม และเก็บเกี่ยวผลในเดือนพฤศจิกายน - ธันวาคม มะแข่นอายุ 3 - 5 ปีจะให้ผลผลิตประมาณ 1 -5 กิโลกรัมแห้งต่อต้น อายุ 6 - 10 ปีจะให้ผลผลิต 10 - 15 กิโลกรัมแห้งต่อต้น อายุ 11 - 15 ปีจะให้ผลผลิต 30 - 35 กิโลกรัมแห้งต่อต้น และอายุ 21 - 25 ปี จะให้ผลผลิตถึง 50 กิโลกรัมแห้งต่อต้น

กระวาน
กานพลู
ขมิ้นชัน
จันทน์เทศ
ดีปลี
พริกไทย
มะแข่น
เร่ว
วานิลา
อบเชย
ไทม์
ออริกาโน
 

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» "บ้าน" มรดกทางวัฒนธรรม
"บ้าน" คือการบอกเล่าความเป็นมา คือการบอกล่าวถึงพัฒนาการในการดำรงชีพของมนุษย์ "บ้าน" ที่อยู่อาศัยหนึ่งในปัจจัยสี่ ซึ่งมีความจำเป็นสำหรับมนุษย์ และบ่งบอกถึงความั่นคง

» ภูมิปัญญากีฬาไทย
กีฬาไทยที่บรรพชนไทยค้นคิด และถ่ายทอดมาสู่ลูกหลาน บางชนิดกลายเป็นตำนานและความทรงจำ และบางชนิดยังคงมีการเล่นกันอยู่

» สะพานสู่ฟ้าใหม่
สะพานข้ามน้ำเป็นสัญลักษณ์การข้ามอุปสรรคขวางกั้นไปสู่จุดหมาย และการเชื่อมโยงสิ่งตรงข้ามมา เพื่อสร้างเอกภาพอันกลมกลืนมั่นคง

» ทิวธงมงคลชัย
สิ่งสะท้อนความคิด และสืบทอดคติความเชื่อ ขนบธรรมเนียมประเพณี ของชนรุ่นแล้วรุ่นเล่า จากยุคสมัยหนึ่งสู่อีกยุคสมัยหนึ่ง ดุจตัวแทนที่น้อมนำสู่มงคลแห่งชีวิต

» พระราชลัญจกรประจำรัชกาล
ตราประจำพระมหากษัตริย์ แต่ละรัชกาล ซึ่งจะทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อเริ่มต้นรัชกาล เพื่อประทับกำกับพระปรมาภิไธย ในเอกสารสำคัญต่างๆของชาติ ที่เกี่ยวกับราชการแผ่นดิน

» สามล้อไทย
วิถีหนึ่งของสายทาง ซึ่งแม้เวลาจะหมุนเวียนเปลี่ยนไป หากสายทางของสามล้อยังคงผูกพัน เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย

» กีฬาสัตว์
ด้วยนิสัยช่างสังเกตของคนไทย จึงเป็นที่มาของกีฬาซึ่งใช้สัตว์เป็นผู้แข่งขัน จนกลายเป็นกิจกรรมบันเทิงพื้นบ้าน ยามว่างนับแต่อดีต

» ตาลปัตร พัดรอง
พัดที่ทำจากใบตาลมีหลายรูปแบบ สำหรับใช้โบกให้ความเย็น และใช้เป็นการบ่งบอกถึงฐานะ บรรดาศักดิ์ของผู้ใช้

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-