Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

วรรณกรรม สุภาษิต ข้อคิด คำคม สำนวน โวหาร งานเขียน >>

วรรณคดีไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น

รื่นฤทัย สัจจพันธุ์

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11

5

กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ พระนิพนธ์ กรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส

หนังสือเรื่องกฤษณาสอนน้องคำฉันท์ มี 3 สำนวน คือ

ฉบับพระเจ้าอยู่หัวบรมโกษฐ์
เป็นสมุดไทยดำ เส้นรงค์ เลขที่ 79 แต่งเป็นคำกาพย์ ตอนท้ายระบุเขียนเสร็จเมื่อวันแรมค่ำหนึ่ง เดือน 5 จุลศักราช 1115 ตรงกับพุทธศักราช 2296 ในรัชสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกษฐ์ แห่งกรุงศรีอยุธยา ข้อความดังกล่าวมีดังนี้

เถลิงสารสำฤทแทวาจก ปีมเมียฉ้อศกเสรจถอย วันสะสิเดอินหกแรมคำนึงนาจลศักราชพันรอยสืบหาปีปลาย
เมื่อนำมาจัดวางรูปแบบเสียใหม่ก็คือโคลงสี่สุภาพนั่นเอง
เถลิงสารสำฤทแท วาจก
ปีมเมียฉ้อศก เสรจถอย
วันสะสิเดอินหก แรมคำ นึงนา
จลศักราชพันรอย สืบหาปีปลาย


มีประวัติของหนังสือสมุดไทยนี้ว่าหอสมุดแห่งชาติได้ต้นฉบับตัวเขียนกฤษณาสอนน้องคำฉันท์ฉบับพระเจ้าอยู่หัวบรมโกษฐ์ มาจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เมื่อ พ.ศ. 2484 และยังไม่ได้พิมพ์เผยแพร่ เมื่อหอสมุดแห่งชาติได้ชำระกฤษณาสอนน้องคำฉันท์ฉบับภิกษุอินท์และพระยาราชสุภาวดีใหม่จากต้นฉบับสมุดไทย 6 เล่ม และพิมพ์เผยแพร่ พ.ศ. 2539 หลังจากมีการตีพิมพ์ครั้งแรกไปแล้วเมื่อ พ.ศ. 2489 ได้กล่าวถึงฉบับบรมโกษฐ์นี้ไว้ด้วยว่า

“อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบและวิเคราะห์ดูแล้ว อาจไม่ใช่ฉบับกรุงศรีอยุธยา เพราะตัวหนังสือมิได้แตกต่างจากฉบับกรุงธนบุรี หากไม่ปรากฏข้อความในส่วนท้ายดังกล่าวก็มิสามารถระบุได้ว่าเป็นฉบับในสมัยกรุงศรีอยุธยา”

ข้อสันนิษฐานดังกล่าวยังไม่ถือเป็นข้อยุติ เพราะหากฉบับบรมโกษฐ์เขียนขึ้นในสมัยกรุงธนบุรี ก็ไม่มีเหตุผลใดที่ผู้เขียนจะต้อง “โกหก” ว่าเขียนเมื่อ จ.ศ. 1115 ดังนั้น ประเด็นนี้น่าจะได้มีการศึกษาในเชิงประวัติวรรณคดีกันต่อไป

ฉบับภิกษุอินท์และ พระยาราชสุภาวดี
เป็นสมุดไทย 6 เล่ม เลขที่ 73 – 75 เป็นฉบับที่เขียนในสมัยกรุงธนบุรี สันนิษฐานจากเนื้อความที่ระบุไว้ท้ายเรื่องว่า

เริ่มกลอนบพิตรท่าน พระยาราชสุภา-
วดีลิขิตตรา แสดงนามโดยมี
ผู้ช่วยบริรักษ์ นราโลกพราหมณ์ชี
ในกรุงนครศรี ธรรมราชบุรินทร์
ทุกกาลผดุงการ ประกอบชอบ บ เว้นถวิล
ซึ่งเป็นฉบับจิน- ตนาท่าน บ ให้สูญ
นางกฤษณานาถ ก็มีเรื่องบริบูรณ์
สมุดเดิมก็เศร้าสูญ สลายลบ บ เป็นผล
เชิญเราชิโนรส พระนามอินทนิพนธ์
พจนารถอนุสนธิ์ จำหลักฉันทจองกลอน

เนื้อความฉบับธนบุรีเหมือนกันฉบับอยุธยาทุกประการ ต่างกันเพียงชื่อน้องสาวนางกฤษณา ใช้ว่านางจรับประภา หรือจันทรประพา แทนนางจิรัประภา ต่างที่ตัวสะกดและการใช้คำบางคำ นอกจากนี้ยังพบว่าฉบับพระภิกษุอินท์และพระยาราชสุภาวดีมีตอนหนึ่งที่คัดลอกกาพย์ฉบังจากฉบับเดิมตกไปบทหนึ่ง แต่แก้ไขโดยเติมคำเพื่อให้สัมผัสระหว่างบท ทำให้วรรคนั้นมีคำถึง 7 คำ แทน 6 คำ ดังนี้

(ฉบับบรมโกศ)
แม้นอยู่ตามคำสังษร ทวยเทพนิกวร
จอวยวระมิงมงคน
กระษัตรอัถะทิ่ศทุกหน นรโลกยเลงผล
ยอมลอนจะยอยศไกรย
เทพอยูกำภูฉัตไชย ชมชื่นพระไทย
จะโอนศริสะษาทุกการ

(ฉบับภิกษุอินท์)
แม้นอยู่ตามคำสั่งสอน ทั่วเทพนิกร
จะอวยยอมิ่งมงคลไป
เทพอยู่กับภูฉัตรชัย ชมชื่นพระทัย
จะโอนศิรสาธุการ

หน้าถัดไป >>>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com