สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

ระบอบรัฐธรรมนูญ และรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

(Constitutionalism and Thai Constitutions)

ความหมายของรัฐธรรมนูญ
รัฐธรรมนูญกับการปกครองระบอบประชาธิปไตย
การบัญญัติ การบังคับใช้ และการตีความกฎหมายรัฐธรรมนูญ
รัฐธรรมนูญ กับ กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ
การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ
รัฐธรรมนูญ กับการปกครองของประเทศอื่นๆ
รัฐธรรมนูญกับการปกครองของไทย
เปรียบเทียบรัฐธรรมนูญไทย
บรรณานุกรม

เปรียบเทียบรัฐธรรมนูญไทย

รัฐธรรมนูญฉบับที่ 1 มีชื่อว่า “พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475”

เป็นรัฐธรรมนูญที่คณะปฏิวัติซึ่งเรียกตัวเองว่า “คณะราษฎร” เป็นผู้จัดร่างขึ้นทูลเกล้า ฯ ขอให้พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งยอมรับเป็นกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ ทรงประกาศใช้เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2475 มีบทบัญญัติรวมทั้งสิ้น 39 มาตรา

เนื่องจากรัฐธรรมนูญฉบับนี้ร่างโดยคณะราษฎร และตั้งใจจะใช้บังคับเป็นการชั่วคราว จึงมีบทบัญญัติที่ให้ประโยชน์แก่คณะราษฎร และต่อต้านสถาบันที่คณะราษฎรต้องการจะลดอำนาจ ตัวอย่างเช่น มาตรา 10 ได้บัญญัติไว้ว่า ในวาระเริ่มแรกให้คณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารของคณะราษฎร เป็นผู้ใช้อำนาจแต่งตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหมดจำนวน 70 คน และมาตรา 6 บัญญัติว่าให้สภาผู้แทนราษฎรนี้มีอำนาจที่จะวินิจฉัยชี้ขาดคดีอาณาที่พระมหากษัตริย์ถูกกล่าวหาได้ด้วย

นอกจากนั้น ในด้านหลักการปกครองก็อาจกล่าวได้ว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้กำหนดหลักการปกครองตามแนวของระบบ “การปกครองโดยรัฐสภา” (Assembly Government) หรือจะเรียกว่า “เผด็จการโดยรัฐสภา” ก็ได้ ทั้งนี้ก็เพราะสภาผู้แทนราษฎรตามรัฐธรรมนูญฉบับนี้มีอำนาจมากกว่าสถาบันอื่น ๆ ทั้งหมด กล่าวคือ สภาผู้แทนราษฎรมีอำนาจที่จะถอดถอนรัฐมนตรี (ซึ่งรัฐธรรมนูญฉบับนี้เรียกว่า “กรรมการราษฎร”) และพนักงานของรัฐบาลผู้หนึ่งผู้ใดก็ได้ โดยที่คณะรัฐมนตรีไม่มีอำนาจที่จะยุบสภาเพื่อให้ราษฎรเลือกตั้งสมาชิกใหม่แต่อย่างใด นอกจากนั้น เนื่องจากสภาผู้แทนราษฎรในขณะนั้นประกอบด้วยบุคคลสำคัญของคณะราษฎรแทบทั้งหมด ฉะนั้น ถ้าจะเรียกการปกครองของไทยตามรัฐธรรมนูญฉบับนี้ว่าเป็นการปกครองโดยคณะราษฎรก็คงจะไม่เกินความจริงไปนัก

จริงอยู่แล้วแม้ว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้จะบัญญัติให้ราษฎรมีสิทธิเลือกผู้แทนของตนเข้าไปนั่งในสภาผู้แทนราษฎรได้ มีจำนวนเท่ากับผู้แทนราษฎรที่คณะราษฎรแต่งตั้งภายใน 6 เดือน หรือจนกว่าประเทศจะกลับมีภาวะปกติแล้ว และแม้ว่าจะได้บัญญัติต่อไปอีกว่า เมื่อครบกำหนด 10 ปีแล้ว ผู้แทนราษฎรที่แต่งตั้งโดยคณะราษฎรจะหมดไป เหลือแต่ผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้งเท่านั้นอยู่ในสภา แต่ก็ไม่ปรากฏว่าราษฎรได้มีโอกาสใช้สิทธิดังกล่าวเลย เนื่องจากรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้ถูกเลิกไปเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2475 ซึ่งเป็นวันที่มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญถาวรฉบับแรกของไทย ด้วยเหตุนี้รัฐธรรมนูญชั่วคราวฉบับนี้จึงใช้บังคับอยู่เพียง 5 เดือน กับ 12 วัน เท่านั้น ซึ่งถ้าเราดูจากเจตนารมณ์ของบทบัญญัติในมาตรา 10 แล้ว จะเห็นได้ชัดว่าคณะราษฎรต้องการที่จะใช้เป็นแนวทางในการปกครองประเทศนานกว่า 6 เดือน

« ย้อนกลับ | หน้าถัดไป »

รัฐธรรมนูญฉบับที่ 1 มีชื่อว่า “พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 2 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 3 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 4 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย” (ฉบับชั่วคราว)
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 5 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 6 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2475 แก้ไขเพิ่มเติมพุทธศักราช 2495”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 7 มีชื่อว่า “ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 8 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญราชอาณาจักรไทย”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 9 รัฐธรรมนูญฉบับนี้ประกาศใช้เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2516
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 10 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 11 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 12 รัฐธรรมนูญฉบับนี้ ประกาศใช้เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2520
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 13 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2521”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 14 มีชื่อว่า “ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร”
รัฐธรรมนูญฉบับที่ 15 มีชื่อว่า “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2540
การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ

แชร์ไปที่ไหนดี แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย