ความรู้ทั่วไป สารนิเทศ การศึกษา คอมพิวเตอร์ >>

งานบริการของห้องสมุด

ขั้นตอนในการจัดบริการของห้องสมุดและศูนย์สารนิเทศ

การจัดบริการของห้องสมุดและศูนย์สารนิเทศจะต้องมีกระบวนการในการจัดการและดำเนินการจัดงานบริการให้เป็นระบบงานที่ดี โดยดำเนินการตามขั้นตอนที่สำคัญต่อไปนี้

1. กำหนดวัตถุประสงค์และนโยบายของการจัดบริการ การจัดบริการของห้องสมุดและศูนย์สารนิเทศที่มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องกำหนดวัตถุประสงค์และนโยบายให้ชัดเจนเพื่อกำหนดขอบเขตการดำเนินงานให้ตรงกับจุดมุ่งหมายของห้องสมุดและผู้ใช้ โดยไม่ขัดแย้งกับนโยบายของสถาบัน วัตถุประสงค์และนโยบายจะเป็นเครื่องกำหนดประเภทและขอบเขตของการให้บริการ รวมทั้งวิธีการและการจัดโครงสร้างของหน่วยงาน หลักการพื้นฐานของการจัดบริการห้องสมุดคือการส่งเสริมและเผยแพร่การใช้สารนิเทศและบริการต่าง ๆ ให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ชุมชนตามประเภทของห้องสมุดนั้น ๆ

2. กำหนดประเภทของบริการ ห้องสมุดแต่ละแห่งจะต้องพิจารณาว่าจะจัดบริการใดบ้าง โดยศึกษาว่าผู้ใช้ห้องสมุดหรือประชากรทั้งหมดที่ห้องสมุดจะให้บริการควรได้รับบริการในลักษณะใด ประชากรที่ไม่สนใจแสวงหาสารนิเทศต้องกระตุ้นให้เกิดความสนใจ ประชากรที่สนใจอยู่แล้วและต้องติดตามความก้าวหน้าทางวิทยาการอยู่ตลอดเวลา ต้องจัดบริการให้ได้รับสารนิเทศใหม่ ๆ อย่างรวดเร็ว เป็นต้น ต้องพิจารณาประเภทของบริการที่จะอำนวยประโยชน์และเหมาะสมกับผู้ใช้และประเภทของห้องสมุด บริการที่เป็นพื้นฐานทั่วไป เช่น บริการการอ่าน บริการยืม-คืน บริการสืบค้น และจัดบริการพิเศษต่าง ๆ รวมทั้งจัดกิจกรรมที่กระตุ้นให้เกิดความสนใจในการใช้บริการ

3. กำหนดวิธีจัดบริการ วิธีจัดบริการคือการพิจารณารายละเอียดวิธีจัดบริการแต่ละอย่าง วิธีจัดบริการบางอย่างสามารถทำเป็นคู่มือปฏิบัติงาน มีขั้นตอนการปฏิบัติที่กำหนดขึ้นได้ เช่น บริการยืม-คืน บริการสืบค้นสารนิเทศ แต่บริการบางอย่างต้องอาศัยความสามารถเฉพาะตัวของผู้ให้บริการ ประกอบกับการฝึกฝนให้เกิดความชำนาญ เช่น บริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า การจัดกิจกรรมส่งเสริมการใช้ห้องสมุด เป็นต้น

4. กำหนดบุคลากรผู้รับผิดชอบงานบริการ การกำหนดบุคลากรผู้รับผิดชอบเพื่อให้มีผู้รับผิดชอบงานแต่อย่างโดยตรง ในห้องสมุดขนาดใหญ่อาจจัดให้มีหน่วยงานย่อยและกำหนดตัวหัวหน้าหน่วยงานและผู้ปฏิบัติงานแต่ละด้านซึ่งจะต้องคำนึงว่างานใดจะใช้บุคลากรผู้มีความรู้ในวิชาชีพ หรือบุคลากรสนับสนุน

 

5. จัดเตรียมสถานที่และอุปกรณ์ การจัดเตรียมสถานที่และอุปกรณ์เป็นการเตรียม ความพร้อมในการให้บริการตามลักษณะของบริการแต่ละประเภท บริการบางอย่างจัดอยู่เป็นประจำในห้องสมุด เช่น บริการการอ่าน บริการยืม-คืน บริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า บริการสืบค้นสารนิเทศ ต้องการบริเวณที่ทำให้ผู้ใช้บริการเข้าถึงได้สะดวก โดยจัดโต๊ะหรือเคาน์เตอร์ให้เหมาะสมกับระบบการให้บริการและมีอุปกรณ์สำหรับดำเนินการ

6. จัดทำตารางการให้บริการ เพื่อประโยชน์แก่ผู้ปฏิบัติงาน ผู้ควบคุมและประเมินผล งาน และเพื่อประชาสัมพันธ์แก่ผู้ใช้บริการ

7. ประเมินผลการจัดบริการ การประเมินผลเป็นกระบวนการกำหนดและเก็บรวบรวม ข้อมูลเกี่ยวกับบริการหรือกิจกรรม การกำหนดเกณฑ์ที่จะวัดความสำเร็จ และการตัดสินคุณค่าและการบรรลุวัตถุประสงค์ของบริการและกิจกรรม โดยเปรียบเทียบกับวัตถุประสงค์ หรือเป้าหมาย หรือมาตรฐานของการให้บริการ การประเมินผลช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถติดตามการดำเนินงานของห้องสมุด ผู้ควบคุมการปฏิบัติงานสามารถปรับเปลี่ยนแผนงานหรือเพิ่มกลยุทธ์ ช่วยให้ผู้มีอำนาจตัดสินใจตัดสินใจได้ว่าบริการหรือกิจกรรมนั้นควรดำเนินการต่อไปหรือหยุดดำเนินการ ช่วยให้มีข้อมูลสนับสนุนการดำเนินการ ถ้าเป็นบริการหรือกิจกรรมที่จัดเป็นครั้งคราวก็ประเมินผลทุกครั้งที่จัด ถ้าเป็นบริการที่จัดประจำ ประเมินผลเป็นระยะ ๆ เช่น ทุกเดือน ทุก 3 เดือน ครึ่งปี หรือปีละครั้ง เป็นต้น มีวิธีการประเมินผล ได้แก่

  • ประเมินจากสถิติบริการ ได้แก่ สถิติการใช้บริการในแต่ละช่วงเวลาของแต่ละวัน สถิติการยืมคืนทรัพยากรสารนิเทศที่จำแนกตามสาขาวิชาของทรัพยากรสารนิเทศ
  • การประเมินจากผลป้อนกลับ เป็นการประเมินผลการปฏิบัติงานโดยรับฟังความเห็น ข้อเสนอแนะ ข้อท้วงติง ข้อร้องเรียน คำติชมจากผู้ใช้หรือผู้เกี่ยวข้อง ซึ่งเก็บข้อมูลโดยวิธีการต่าง ๆ เช่น การสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น การจัดตู้รับความคิดเห็นรวมทั้งการจัดพื้นที่แสดงความคิดเห็นบนเว็บไซต์ การสังเกตการณ์ ได้แก่ การสังเกตการณ์การปฏิบัติงานของบุคลากรผู้ให้บริการ การสังเกตการณ์พฤติกรรมการใช้บริการของผู้ใช้ เป็นต้น
  • การประเมินจากการสำรวจและวิจัย เป็นการประเมินผลการปฏิบัติงานอย่างเป็นทางการ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยมาใช้ในการสำรวจและวิจัยเพื่อประเมินผลการจัดบริการ การสำรวจอาจกระทำโดย การใช้แบบสอบถาม การสัมภาษณ์

ความหมายของงานบริการ
ความหมายของบริการของห้องสมุด
ความสำคัญของการบริการของห้องสมุด
วัตถุประสงค์ของบริการของห้องสมุด
ปัจจัยพื้นฐานในงานบริการของห้องสมุด
องค์ประกอบของบริการของห้องสมุดและศูนย์สารนิเทศ
แนวพิจารณาการจัดบริการห้องสมุดและศูนย์สารนิเทศ
ขั้นตอนในการจัดบริการของห้องสมุดและศูนย์สารนิเทศ
ประเภทของบริการห้องสมุดและศูนย์สารนิเทศ
บริการของห้องสมุดประเภทต่าง ๆ และศูนย์สารนิเทศ
ห้องสมุดมีชีวิต
องค์ประกอบที่ทำให้งานบริการประสบความสำเร็จ

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560

» เงิน
ระบบการแลกเปลี่ยนสิ่งของต่อสิ่งของหรือการแลกเปลี่ยนสินค้ากับสินค้า ต่อมาได้ใช้สิ่งของเป็นสื่อ เช่น เปลือกหอย ผ้าขนสัตว์ หนังสัตว์ เกลือ ใบชา ใบยาสูบ

» ปรมนุตรสุญญตา
ว่างหมด คือ ปรมนุตรสุญญตา อะไรว่างหมด กาย ว่างหมด เวทนา ว่างหมด จิต ว่างหมด ธรรมชาติ ว่างหมด

» กฎบัตรสหประชาชาติ
บรรดาประชาชนแห่งสหประชาชาติ ได้ตั้งเจตน์จำนง ที่จะช่วยชนรุ่นหลังให้พ้นจากภัยพิบัติแห่งสงคราม ซึ่งได้นำความวิปโยคอย่างสุดจะพรรณามาสู่มนุษย์ชาติในชั่วชีวิต

» กรณีพิพาทอินโดจีนฝรั่งเศส
ไทยต้องยินยอมเสียดินแดนบางส่วนไป เพื่อรักษาเอกราชและดินแดนส่วนใหญ่ไว้ ทำให้พื้นที่ประเทศไทยเหลืออยู่เพียง 513,600 ตารางกิโลเมตร

» เพลงพื้นบ้าน
เพลงของชาวบ้านในท้องถิ่นต่างๆ ซึ่งแต่ละท้องถิ่นประดิษฐ์แบบแผนการร้องเพลงของตนไปตามความนิยม และสำเนียงภาษาพูดที่เพี้ยนแปร่งแตกต่างกันไป

» วิถีโลก
เพื่อให้สามารถนำความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพสังคม เศรษฐกิจการเมืองและการปกครองของสังคมไทยและโลก ไปเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตอยู่ในสังคมได้

» ประเทศไทยในอดีต
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นมาแล้วในอดีต หลายเรื่องเป็นเรื่องที่น่าจะได้ทราบไว้เพื่อประโยชน์ในการเรียนรู้ในเรื่องนั้น ๆ และความสัมพันธ์เชื่อมโยงไปยังเรื่องอื่น ๆ