Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

สัตว์สังคม

สังคมมนุษย์

สังคมมนุษย์มีมานานแล้ว และได้วิวัฒนาการมาโดยลำดับ จากสังคมที่ผู้คนอยู่ร่วมกันอย่างง่าย ๆ จากการมีอาชีพทางการล่าสัตว์และเก็บของป่า ยังไม่มีผู้ปกครอง ยังไม่มีการแบ่งงานกันอย่างเด่นชัดพัฒนาไปเป็นสังคมที่สลับซับซ้อนขึ้น ดังเช่นที่พบเห็นในปัจจุบัน

ความหมายและลักษณะของสังคม นักวิชาการได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับความหมายของสังคมแตกต่างกันไป เช่น

พจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยา อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ได้อธิบายความหมายของสังคม ดังนี้ สังคม (society) หมายถึง คนจำนวนหนึ่งที่มีความสัมพันธ์ต่อเนื่องกันตามระเบียบ กฎเกณฑ์ โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญร่วมกัน

ศาสตราจารย์ พระยาอนุมานราชธน (เสฐียรโกเศศ) ได้กล่าวถึงความหมายของสังคม ดังนี้ มนุษย์ที่รวมกันอยู่เป็นหมู่คณะ มีทั้งหญิงและชาย ตั้งภูมิลำเนาเป็นหลักแหล่ง ณ ที่ใดที่หนึ่งเป็นประจำเป็นเวลานานตามสมควร พอจะเรียนรู้และปรับปรุงตนเองแต่ละคนได้ และประกอบการงานเข้ากันได้ดี มีความสนใจร่วมกันในสิ่งอันเป็นมูลฐานแห่งชีวิต มีการครองชีพ ความปลอดภัยทางร่างกาย ความมีอนามัย และความมีไมตรีจิตต่อกัน และมีความรู้สึกว่าคนแต่ละคนเป็นหน่วยหนึ่งของส่วนรวม มนุษย์ที่รวมกันเป็นหมู่คณะตามเงื่อนไขที่กล่าวมานี้ เรียกว่า สังคม

เจมส์ บี. แมคคี (James B. Mckee) อธิบายว่า สังคม หมายถึง ประชากรซึ่งดำรงชีวิตร่วมในอาณาเขตเดียวกัน โดยมีระบบที่เชื่องโยงและควบคุมกลุ่มคนต่าง ๆ ในดินแดนดังกล่าวให้มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันจนมีความเป็นสมาชิกร่วมกัน และเป็นอิสระจากการควบคุมของกลุ่มประชากรอื่น ๆ ภายนอกสังคมนั้น

ลักษณะสำคัญของสังคม

จากที่กล่าวมานี้ อาจสรุปได้ว่า สังคมคือ กลุ่มคนที่ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกัน โดยมีลักษณะที่สำคัญดังนี้

1. มีประชากรที่ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันเป็นจำนวนมากพอสมควร ประชากรในสังคมมีทุก

เพศวัย อาจมีความแตกต่างกันในด้านต่าง ๆ เช่น การประกอบอาชีพ การศึกษา ฐานะความเป็นอยู่ เป็นต้น นอกจากนี้ประชากรในสังคมยังประกอบไปด้วยกลุ่มต่าง ๆ เช่น ครอบครัว กลุ่มเพื่อน พ่อค้า กรรมกร รวมถึงชนกลุ่มน้อย ซึ่งต่างศาสนาหรือเผ่าพันธุ์ เป็นต้น แต่ก็ดำรงชีวิตร่วมกันในสังคมเดียวกัน โดยมีระบบความสัมพันธ์เป็นระเบียบกฎเกณฑ์ ซึ่งยึดเหนี่ยวให้เกิดความผูกพันระหว่างกัน

สังคมไทยเป็นสังคมหนึ่งของโลก มีประชากรประมาณ 60.8 ล้านคน (สถิติ พ.ศ. 2540)

ประชากรไทยประกอบไปด้วยกลุ่มคนต่าง ๆ ซึ่งมาจากครอบครัว อาชีพ ศาสนา การศึกษา ฐานะความเป็นอยู่ และท้องถิ่นอันเป็นภูมิลำเนาต่าง ๆ กัน แต่ก็ดำรงอยู่ร่วมเป็นสังคมไทยเดียวกัน โดยยอมรับระเบียบกฎเกณฑ์และแบบแผนการดำรงชีวิตอยู่ร่วมกัน เช่น การใช้กฎหมาย การใช้สาธารณูปโภคต่าง ๆ ร่วมกัน เป็นต้น

2. มีอาณาเขตหรือดินแดน อาณาเขตหรือดินแดนเป็นสิ่งช่วยให้เราใช้กำหนดแบ่งสังคม

หนึ่งออกจากอีกสังคมหนึ่ง ช่วยให้ประชากรซึ่งเป็นสมาชิกในสังคมเดียวกันสามารถรับรู้ร่วมกันว่า ระเบียบกฎเกณฑ์และแบบแผนความสัมพันธ์ที่ใช้ร่วมกันนั้นมีขอบเขตในบริเวณใด เช่น ประชากรไทยจะใช้กฎหมายไทยได้เฉพาะในดินแดนไทยเท่านั้น

3. มีอิสระและอำนาจในการดำเนินการภายในสังคม สังคมจะต้องพึ่งพาตัวเองได้ทั้งใจ

เชิงเศรษฐกิจ และการปกครอง ได้แก่ การมีอิสระและอำนาจในการปกครองตนเองโดยปราศจากการควบคุมของสังคมอื่น และมีอำนาจควบคุมกลุ่มสังคมย่อยต่าง ๆ ที่ดำรงชีวิตในอาณาบริเวณดินแดนของสังคมนั้น เช่น ในสังคมไทยรัฐบาลย่อมมีอิสระในการกำหนดนโยบายการปกครองประเทศ โดยปราศจากการแทรกแซงของประเทศอื่น ๆ ภายในสังคมไทยแม้ว่าจะประกอบไปด้วยชนกลุ่มน้อยต่างเผ่าพันธุ์หรือต่างศาสนา แต่ชนทุกกลุ่มจะต้องยอมรับการปกครองของรัฐบาลเดียวกัน เป็นต้น

นอกจากการมีอิสระและอำนาจในการปกครองตนเอง สังคมจะต้องสามารถเลี้ยงตนเองได้โดยมีผลิตผลทางเศรษฐกิจเพียงพอต่อการเลี้ยงดูสมาชิกทุกคนในสังคม แม้ว่าจะถูกตัดขาดจากการติดต่อจากสังคมอื่นก็ตาม สังคมใดที่ขาดแคลนผลผลิตทางเศรษฐกิจจนไม่อาจเลี้ยงดูสมาชิกได้อย่างเพียงพอ ย่อมไม่สามารถพัฒนาความเจริญก้าวหน้าได้ และอาจถูกสังคมอื่น ๆ เข้ามามีอำนาจควบคุมจนขาดความเป็นอิสระในการดำเนินการภายในสังคม

ในอดีตที่ผ่านมา สังคมไทยเคยเผชิญภาวะวิกฤติ เช่น ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 ถูกตัดขาดจากการติดต่อในทางเศรษฐกิจจากชาติต่าง ๆ โดยเฉพาะกลุ่มประเทศสัมพันธมิตร แต่ไทยก็ยังสามารถผลิตสินค้าเกษตรกรรมหล่อเลี้ยงชนในชาติในช่วงระยะเวลานั้น แสดงให้เห็นถึงความสามารถในการเลี้ยงตนเองได้ นับว่าสังคมไทยเป็นสังคมที่พึ่งตนเองได้ทั้งในเชิงเศรษฐกิจและการปกครอง

4. มีวัฒนธรรม วัฒนธรรมเป็นวิถีการดำรงชีวิตทั้งปวงที่มนุษย์ได้จากการเป็นสมาชิก

ของสังคมประกอบไปด้วย วัฒนธรรมทางวัตถุ เช่น เครื่องมือ เครื่องใช้ สิ่งประดิษฐ์ทางวัตถุทั้งปวง เป็นต้น และวัฒนธรรมที่ไม่ใช่วัตถุ เช่น ความรู้ ความเชื่อ คุณธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีต่าง ๆ เป็นต้น วัฒนธรรมที่กล่าวมานี้เกิดขึ้นโดยการที่สมาชิกดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคม มีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ต่าง ๆ ร่วมกัน โดยการเรียนรู้และการถ่ายทอดจากสมาชิกรุ่นหนึ่งไปสู่สมาชิกอีกรุ่นหนึ่ง ทำให้การดำเนินชีวิตร่วมกันของสมาชิกในสังคมมีความเหมาะสมสอดคล้องกับสิ่งแวดล้อมของสังคมนั้น ๆ

สาเหตุที่มนุษย์อยู่ร่วมกันเป็นสังคม

การดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันของสังคมมนุษย์ เกิดขึ้นจากสาเหตุดังต่อไปนี้

  1. เพื่อสนองความต้องการพื้นฐานของสมาชิกในสังคม ซึ่งเป็นความจำเป็นต่อการดำรง ชีวิตของมนุษย์ทุกคน ได้แก่ การสนองความต้องการทางชีวภาพ กายภาพ จิตใจ และสังคม
  2. เพื่อให้เกิดการแบ่งแรงงานระหว่างสมาชิก โดยการกำหนดตำแหน่งและหน้าที่ความ รับผิดชอบระหว่างสมาชิก ทำให้มีการพึ่งพาและความร่วมมือในการดำรงชีวิตร่วมกัน
  3. เพื่อให้มีความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ การที่มนุษย์อยู่ร่วมกันเป็นสังคม จะทำให้มีการ ถ่ายทอดวัฒนธรรม เพื่อเป็นแบบแผนในการดำรงชีวิต วัฒนธรรมจึงเป็นสิ่งที่สร้างความเป็นมนุษย์อย่างสมบูรณ์ให้แก่สมาชิกในสังคม
  4. เพื่อให้เกิดความเจริญก้าวหน้า การอยู่ร่วมกันเป็นสังคมทำให้เกิดความเจริญต่อตน เองและส่วนรวม เนื่องจากสมาชิกจะร่วมกันประดิษฐ์สร้างสรรค์สิ่งต่าง ๆ แล้วนำมาปรับปรุงให้เกิดประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต

มนุษย์เป็นสัตว์สังคม
ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์
สังคมมนุษย์

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com