Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

เทคโนโลยี นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ วิศวกรรม เกษตรศาสตร์ >>

การขยายพันธุ์พืช

การเพาะเมล็ด

การเพาะเมล็ด เป็นการขยายพันธุ์พืชโดยวิธีการใช้เพศ ซึ่งการขยายพันธุ์ไม้ผลบางชนิดก็จำเป็นต้องใช้ วิธีการขยายพันธุ์โดยเมล็ด เช่น มังคุด น้อยหน่า พุทรา เป็นต้น สิ่งจำเป็น

วัสดุเพาะชำ

วัสดุเพาะชำสำหรับการเพาะเมล็ด ต้องสามารถอุ้มความชื้น และระบายน้ำได้ดีพอสมควรไม่จับแน่นเกินไป วัสดุเพาะชำที่นิยมใช้ในการเพาะเมล็ดทั่วไป มีดังนี้

สูตรดินผสมสำหรับเพาะเมล็ดในภาชนะปลูกหรือแปลงเพาะ

สูตร 1

ดินร่วน 1 ส่วน
ปุ๋ยอินทรีย์ 1 ส่วน
ขุยมะพร้าว 1 ส่วน
ขี้เถ้าแกลบ, ทราย 1 ส่วน

สูตร 2

ดินร่วน 1 ส่วน
ปุ๋ยอินทรีย์ 1 ส่วน
ขี้เถ้าแกลบ, ทราย 1 ส่วน

สูตรดินผสมสำหรับเพาะเมล็ดในกะบะเพาะชำ

ขุยมะพร้าว 1 ส่วน
ขี้เถ้าแกลบ, ทราย 1 ส่วน

ในกรณีที่นำขี้เถ้าแกลบมาใช้ ควรเป็นขี้เถ้าแกลบค้างปีถ้าเป็นขี้เถ้าแกลบใหม่ก่อนใช้ควรรดน้ำเช้า-เย็น อย่างน้อย 1 เดือน

การเตรียมเมล็ด

ควรเลือกเมล็ดที่มีลักษณะต่อไปนี้

  1. ส่วนประกอบภายในและภายนอกสมบูรณ์ไม่มีการแตกร้าวส่วนภายในยังสดและไม่เหี่ยวแห้งหรือผ่อ
  2. เลือกเมล็ดจากผลแก่จัด
  3. ต้องเป็นเมล็ดที่ไม่ถูกทำลายด้วยโรค และแมลง
  4. เมล็ดต้องมีชีวิตอยู่
  5. เมล็ดต้องพ้นระยะการพักตัว

เมล็ดบางชนิดจะมีการพักตัวเราต้องทำการแก้ไขการพักตัว ของเมล็ดซึ่งสามารถทำได้หลายวิธี เช่น

  1. โดยการตัดปลายเมล็ด เช่น เมล็ดหางนกยูง , มะม่วง , กระท้อน ฯลฯ
  2. โดยการแกะเอาเมล็ดออก เช่น พุทรา , มะม่วง มะกอก ฯลฯ
  3. โดยการล้างน้ำเอาเนื้อหุ้มเมล็ดออก เช่น ลางสาด ,ลูกู ,ลองกอง ,กระท้อน ฯลฯ
  4. โดยการแช่เมล็ดในน้ำ เช่น มะม่วงหิมพานต์ , มะละกอ ฯลฯ
  5. โดยการแช่เมล็ดในน้ำอุ่น 40-45 องศาเซนเซียส นาน 2-3 ชั่วโมง เช่น น้อยหน่า ,หน่อไม้ฝรั่ง ฯลฯ

ก่อนจะนำเมล็ดไปเพาะควรแช่เมล็ดในสารฆ่าเชื้อราผสมกับยาฆ่าแมลง หรือคุกเมล็ดด้วยสารฆ่าแมลง เพื่อป้องกันมดทำลายเมล็ดที่เพาะ

การทดสอบเมล็ด

การหาความบริสุทธิ์เมล็ดพันธุ์ควรแช่เมล็ดในสารฆ่าเชื้อราผสมกับยาฆ่าแมลง หรือคุกเมล็ดด้วยสาร ฆ่าแมลง เพื่อป้องกันมดแมลงทำลายเมล็ดที่เพาะ ความไม่สมบูรณ์ของเมล็ดพันธุ์ประกอบด้วยเมล็ดพันธุ์พืชชนิดอื่นเมล็ดวัชพืชเราสามารถทำการทดสอบตรวจหาเปอร์เซนต์ความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธุ์โดยการสุ่มตัวอย่างจากกองใหญ่

* เปอร์เซ็นต์ความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธุ์ = นน.เมล็ดพันธุ์-นน.เมล็ดที่คัดออก x 100 นน. เมล็ดพันธุ์

การทดสอบความงอกเมล็ดพันธุ์

เราสามารถทำการทดสอบความงอกของเมล็ดพันธุ์ได้สามวิธี คือ

  1. นำเมล็ดมา 100 เมล็ด วางบนกระดาษซับน้ำในจานแก้ว หรือในกล่องพลาสติก
  2. นำเมล็ดมา 100 เมล็ด วางเรียงระหว่างกระดาษซับชุ่มน้ำม้วนใส่ในถุงพลาสติกมัดยางให้แน่น
  3. โดยการใช้ตู้ซี่งควบคุมแสง ความชื้น และอุณภูมิ ทดสอบความงอกของเมล็ด

หลังจากนั้นทำการตรวจนับต้นกล้าที่งอก 3 วัน หรือ 1-2 สัปดาห์หลังจากเพาะแล้วแต่ละชนิดของเมล็ดพันธุ์นั้นๆ ซึ่งทำให้ทราบจำนวนความงอกของเมล็ดนั้นๆ ว่าในจำนวน 100 เมล็ดนั้น เมล็ดงอกจำนวนกี่ต้นเราสามรถคิดหาเปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ดที่จะทำการเพาะทั้งหมดได้

วิธีการเพาะเมล็ด

วิธีการเพาะเมล็ด แบ่งเป็น 2 วิธี

  1. การเพาะเมล็ดลงในภาชนะที่ปลูก เช่น กระถาง ,ถุงพลาสติก
  2. การเพาะเมล็ดลงในแปลงหรือกะบะเพาะแปลงเพาะชำก่อน แล้วจึงย้ายกล้าไปปลูกในกระถาง หรือถุงพลาสติก

การเพาะเมล็ดโดยตรงลงในภาชนะ

ในกรณีที่ใช้ถุงพลาสติกควรใช้ถุงที่มีขนาด 4x6 นิ้ว เจาะรูก้นถุง 2-3 รู และพับก้นมุมทั้ง 2 ข้าง ก่อนบรรจุดินลงในถุงจะช่วยให้วางถุงบนพื้นได้โดยไม้ล้ม การฟังเมล็ดควรฝังให้ลึกประมาณ 2-4 เท่าของขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของเมล็ดดดยวางเอาด้านท้องเมล็ดลงวางเฉียงประมาณ 45 องศา

การเพาะเมล็ดลงในแปลงหรือกะบะเพาะ

ใส่วัสดุเพาะลงไปให้ต่ำกว่าขอบกะบะเพาะประมาณ 1.5 – 2 นิ้ว เกลี่ยให้เรียบ ทำแถวให้ร่องลึก ประมาณ 1.5 – 2 นิ้ว แล้วแต่ขนาดของเมล็ดที่จะใช้ปลูก เอาเมล็ดวางเป็นแถวโดยคว่ำด้านท้องเมล็ดวางเฉียง 45 องศา ให้ระยะระหว่างแถวห่างเท่าๆ กัน ระยะหว่างพอสมควรแล้วกลบดินให้มิดรดน้ำพอสมควรอย่าให้แฉะ

การปฏิบัติดูแลรักษาต้นกล้า

หลังจากเพาะเมล็ดแล้ว ควรหมั่นดูแล รดน้ำโดยรดน้ำในช่วงตอนเช้าและตอนบ่ายนอกจากนี้ควรให้ป๋ย และพ่นยาป้องกันโรคและแมลงสม่ำเสมอ จนกว่าต้นกล้าจะโตแข็งแรงพอที่จะย้ายปลูกในแปลงได้

การย้ายต้นกล้า

การย้ายต้นกล้าควรทำตั้งแต่กล้ายังไม่โตจนเกินไปทั้งนี้เพื่อป้องกันการกระทบกระเทือนทำให้กล้าชะงักการเจริญเติบโตและพื้นตัวช้าก่อนการย้ายกล้า 7 – 10 วัน ควรลดการให้น้ำน้อยลงก่อนการย้ายต้นกล้าออกจากภาชนะที่เพาะควรรดน้ำให้วัสดุเพาะชำชุ่มเวลาถอนย้ายรากของต้นกล้าจะได้รับการกระทบกระเทือนน้อยลง การปลูกลงในภาชนะปลูกใหม่ควรกดดินปลูกให้ลงไปกระชับรากแล้วรดน้ำให้ชุ่มวางต้นกล้าไว้ที่ร่มเมื่อต้นกล้าพื้นตัวแข็งแรงแล้วจึงนำไปปลูกในแปลง

การเพาะเมล็ด
การตัดชำ

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com