Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

สังฆาธิปไตย

4 สังฆาธิปไตย

4.1.คำนิยาม
4.2.อุดมการณ์
4.3.หลักการ
4.4.อำนาจ
4.5.พระราชอำนาจ
4.6.บทลงโทษ

4.2.อุดมการณ์

ความหลุดพ้น หรือการบรรลุธรรม เป็นอุดมการณ์ของผู้ที่เข้ามาบวชในพระพุทธศาสนา พระพุทธเจ้าจะทรงใช้ระบบการปกครองสงฆ์ ก็เพื่อบรรลุเป้าหมายของการบรรลุธรรมนั้นเอง โดยมีความพร้อมเพียง ความผาสุก ความมักน้อยสันโดษ เป็นที่ตั้ง ทั้งนี้พระพุทธเจ้าได้ทรงกำหนดทิศทางแห่งอุดมการณ์ เอาไว้เพื่อเป็นแนวทางนำไปสู่อุดมการณ์ที่พระองค์ทรงวางเอาไว้ และได้ทรงกำหนดทั้งยุทธศาสตร์, นโยบาย, พันธกิจ, แผนงาน และมาตรการ ดังนี้จะอธิบายต่อไปนี้

4.2.1.ยุทธศาสตร์

ของสงฆ์ คือ พระนิพพาน หรือการหลุดพ้น เป็นหลัก ส่วนความคลายกำหนัด, การดำริออกจากกาม, ความสันโดษ หรือหมวดธรรมอื่น ๆ ที่พระองค์ทรงวางเอาไว้ตลอด 45 พรรษา ก็เป็นเพียงบริบทแห่งการเข้าถึงพระนิพพานทั้งนั้น แม้พระสาวกไม่สามารถที่จะบรรลุวัตถุประสงค์หรือยุทธศาสตร์ดังกล่าวได้ แต่อย่างน้อยที่สุดพระภิกษุที่เข้ามาบวชย่อมจะมีอุดมการณ์ดังกล่าวนี้เป็นเบื้องต้น

4.2.2.นโยบาย

เมื่อมองดูนโยบายของพระพุทธเจ้าที่ทรงประทานให้กับสงฆ์ในวันมาฆบูชาขึ้น 15 ค่ำเดือน 3 แล้วทรงมุ่งไปที่โอวาทปาติโมกข์ ว่า

สพฺพปาปสฺส อกรณํ
กุสลสฺสูปสมฺปทา
สจิตฺตปริโยทปนํ
เอตํ พุทฺธสฺสาสนํ
โดยมีใจความว่า

  1. ไม่ทำบาปทั้งปวง หมายรวมไปถึงทั้งขนาดเล็กน้อยก็ไม่ทำ สรุปคือเว้นชั่ว
  2. ทำกุศลให้ถึงพร้อม นั้นก็คือทำความดีทุกชนิด สรุปคือทำดี
  3. การชำระล้างจิตใจ สรุปคือการทำจิตบริสุทธิ์

4.2.3.พันธกิจ

เมื่อมองดูพันธกิจที่คณะสงฆ์จะต้องทำในขณะที่บวชเข้ามาก็คือการทำธุระให้สำเร็จเสร็จสิ้น หากไม่แล้วก็ถือว่ายังไม่บรรลุเป้าหมายมีอยู่ 2 ประการคือ

ธุระทั้ง 2 นี้เองเมื่อจะให้ชัดเจนสามารถแบ่งเป็น 3 ระดับ คือ ปริยัติ-ปฏิบัติ-ปฏิเวธ นั้นเอง

4.2.4.แผนงานโครงการ

เมื่อจะเทียบเคียงกับโลกแล้วแผนงานโครงการของพระพุทธเจ้าก็คือ อริยสัจ 4 ที่เป็นทฤษฎีที่สามารถทำให้เจ้าชายสิทธัตถะ ได้ทรงบรรลุเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้วพระองค์ก็ได้อธิบายขยายความถึงทฤษฎีหรือแผนงานที่จะให้บรรลุถึงความดับทุกข์ และองค์กรต่าง ๆ มักจะนำไปใช้เพื่อแก้ปัญหาในองค์กรนั้น ๆ ดังนี้

4.2.5.มาตรการ

หากดูตามอริยมรรคมีองค์ 8 แล้วภาพที่ได้อาจจะไม่ชัดเจน โบราณาจารย์ได้พยายามจัดหมวดหมู่เพื่อให้เห็นชัดเจนยิ่งขึ้นในนามไตรสิกขา ซึ่งไตรสิกขา 3 ประการนี้เป็นมาตรการที่สามารถวัดคนที่จะเข้ามาสู่ระบอบสังฆาธิปไตยได้อย่างดีเยี่ยม คือ ศีล ผู้เข้ามาเป็นสมาชิกใหม่ทุกคนจะต้องมีศีล ไม่ว่าจะเป็นศีล 10, ศีล 227 หรือศีล 311 ก็ตาม สมาธิ สมาชิกที่ที่เข้ามาแล้วต้องฝึกตนเองให้เกิดสมาธิให้ได้ ปัญญา จะเกิดจากผลของการกระทำของทั้งศีลและสมาธินั้น

และถ้าหากสมาชิกไม่สามารถอยู่ร่วมในองค์กรได้ไม่ว่าจะกรณีไหนก็ตาม เช่นไม่มีอุดมการณ์ ไม่มีเป้าหมาย ไม่ทำธุระในพระศาสนา ไม่ปฏิบัติตามนโยบาย หรือแม้แต่ไม่ดำเนินการตามมาตรการที่ทรงวางไว้ได้ สงฆ์จะเรียกภิกษุรูปนั้นมาตักเตือน, ทำทัณฑบน และให้ภิกษุรูปนั้นสึกหรือสละเพศเสีย เพราะถือว่าเป็นการลงโทษที่รุนแรงที่สุดในพระพุทธศาสนา

ซึ่งในเรื่องดังกล่าวนี้พระธรรมปิฎกได้ให้ข้อเสนอแนะว่า

“ การให้สึก หรือสละเพศนี้ไม่ใช่เรื่องเป็นการลงโทษด้วยซ้ำ แต่เป็นปฏิบัติการ ที่ตรงไปตรงมาตามความเป็นจริง หมายความว่า เมื่อบุคคลนั้นไม่ยอมรับหลักการ ของพระพุทธศาสนา หรือไม่ยอมรับสังฆะ แล้ว หรือละเมิดกติกาที่ทำให้หมดสิทธิ ที่จะอยู่ร่วมสังฆะนั้นแล้ว เขาย่อมจะต้องสละออกนอกสังฆะนั้นไปเป็นธรรมดา

  1. บทนำ
  2. สังฆะ
  3. อธิปไตย
  4. สังฆาธิปไตย
  5. บทส่งท้าย
  6. บรรณานุกรรม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com