ปรัชญา อภิปรัชญา ญาณวิทยา จิตวิทยา ตรรกศาสตร์ >>

ลัทธิซุ่นจื้อ

ซุ่นจื้อได้ชื่อว่าเป็นนักปรัชญาที่มีความคิดเห็นขัดแย้งกับเม่งจื้อ แม้ว่าในสมัยที่มีชีวิตอยู่ ปรัชญาของซุ่นจื้อจะได้รับความนิยมมากกว่าก็ตาม แนวคิดและหลักคำสอน ซุ่นจื้อมีทรรศนะเกี่ยวกับมนุษย์ว่า ถ้าหากจะปล่อยให้มนุษย์เติบโตไปตามธรรมชาติโดยไม่มีการปลูกฝังอบรมหรือเปลี่ยนแปลงแล้วมนุษย์จะประสบแต่ความทุกข์ยากไม่มีที่สิ้นสุด ฉะนั้น จึงต้องมีการฝึกฝนอบรมสั่งสอนมนุษย์ให้ยึดมั่นในหลี ซึ่งหมายถึงจารีตประเพณีที่พึงปฏิบัติในสังคมจีนสมัยโบราณ

อิทธิพลของลัทธิซุ่นจื้อที่มีต่อสังคมจีน

ด้านครอบครัว ลัทธิซุ่นจื้อสอนให้บุคคลเป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัว เป็นบุตรที่ดีของบิดามารดา และเป็นบิดามารดาที่ดีของบุตร
ด้านการศึกษา ลัทธิซุ่นจื้อสนับสนุนให้มีการจัดการศึกษาอย่างมีระเบียบแบบแผนและถูกต้องตามขนบธรรมเนียมประเพณี
ด้านการปกครอง ลัทธิซุ่นจื้อสนับสนุนให้อำนาจการปกครองอยู่ที่ศูนย์กลาง ให้ผู้ปกครองมีอำนาจโดยเด็ดขาดผู้เดียว

ระบบฟาเจียหรือนิตินิยม

พวกฟาเจียหรือคณะนิตินิยมเป็นพวกที่รวมสิ่งละอันพันละน้อยจากหลักปรัชญาต่างๆ โดยมุ่งที่จะทำให้สังคมและการเมืองบรรลุถึงความสงบได้ ผู้ที่มีชื่อเสียงในคณะนิตินิยมคนหนึ่งคือ ฮันเฟ ฮันเฟมีความคิดตรงข้ามกับเม่งจื้อ คือ เขาเชื่อว่ามนุษย์ทุกคนเกิดมาเลวโดยธรรมชาติ ดังนั้นจำเป็นต้องมีกฏหมายบังคับปกครอง ฮันเฟตำหนิปรัชญาของขงจื้อในข้อที่เกี่ยวกับคุณธรรมทั้งหลายว่าเป็นสิ่งจอมปลอม และการย้อนรำลึกดูตัวอย่างสมัยที่ผ่านมาแล้วเป็นความคิดที่ล้าหลัง เพราะเวลาเปลี่ยนไป ความต้องการก็เปลี่ยนตามไปด้วย ไม่มีสถาบันใหนที่จะมีหลักเพียงหลักเดียวคงอยู่ได้ ค่าของสังคมย่อมเปลี่ยนไปตามกาลเวลา

ลัทธินี้เชื่อว่ากฏหมายเป็นสิ่งจำเป็น กฏหมายควรเป็นกฏหมายที่เที่ยงธรรมและควรใช้ปฏิบัติกับทุกคนไม่ว่าเจ้าหรือไพร่ กฏหมายควรเขียนให้ชัดเจน เพื่อให้คนเข้าใจว่าควรทำสิ่งใดหรือหลีกเลี่ยงสิ่งใด ผู้ฝ่าฝืนกฏหมายก็ควรได้รับการลงโทษอย่างรุนแรง อิทธิพลของระบบฟาเจียที่มีต่อสังคมจีน ระบบฟาเจียกำหนดและควบคุมสังคมให้เป็นระเบียบเรียบร้อย โดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลาง ฝึกให้สมาชิกในครอบครัวรู้จักรับผิดชอบต่อกันก่อนสิ่งอื่น ประชาชนทุกคนควรเป็นประชาชนที่ดีในยามสงบ และเป็นทหารที่ดีในยามมีศึกสงคราม ปรัชญาการปกครองของพวกนักนิตินิยมได้ทิ้งร่องรอยแห่งความเจริญไว้ให้แก่จีนในราชวงศ์ต่อไป จีนภายใต้ระบบคอมมิวนิสต์ยังคงมีปรัชญานิตินิยมแฝงอยู่

ลัทธิหยิน-หยาง
ลัทธิขงจื้อ
ลัทธิเต๋า (เล่าจื้อ)
ลัทธิเม่งจื้อ
ลัทธิโมจื้อ
ลัทธิซุ่นจื้อ
ระบบฟาเจียหรือนิตินิยม
ลัทธิฝ่าหลุนกง