Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ปรัชญา อภิปรัชญา ญาณวิทยา จิตวิทยา ตรรกศาสตร์ >>

ลัทธิของค้านท์

วิจารณ์จริยศาสตร์ของค้านท์

จุดเด่น

  1. สอนให้คนสำนึกในหน้าที่ โดยปรกติมนุษย์จะมีข้อบกพร่องในหน้าที่ มักจะทำหน้าที่ได้ไม่เต็มกำลัง เพราะความเกียจคร้านบ้าง เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัวบ้าง แต่สำหรับค้านท์ไปไกลกว่านั้น เขาสอนให้มนุษย์เคร่งครัดต่อหน้าที่โดยไม่สนใจแม้กระทั่งอารมณ์ฝ่ายบวก เราทำดีเพราะว่ามันเป็นความดีแต่ไม่ใช่ทำดีเพราะหวังผลประโยชน์
  2. ไม่ให้อภิสิทธิ์ชนอยู่เหนือกฎศีลธรรม ทุกคนเท่าเทียมกันภายใต้กฎทางศีลธรรม แนวคิดแบบนี้ช่วยทำให้สังคมเกิดความสงบอันเกิดมาจากความยุติธรรม
  3. มนุษย์ทุกคนมีศักดิ์ศรีอย่าใช้คนเป็นเครื่องมือ แนวคิดของค้านท์ข้อนี้เป็นเครื่องยืนยันว่า ค้านท์เคารพสิทธิมนุษยชน มองมนุษย์ทุกคนแบบให้เกียรติ เคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ โดยถือว่ามนุษย์ ทุกคนมีเป้าหมายในตัวเอง ไม่ใช้คนเป็นบันไดไปสู่เป้าหมาย

ข้อบกพร่อง

ดูถูกความรู้สึกของมนุษย์มากไป

แนวคิดของค้านท์ดูจะผิดธรรมดาสามัญจากความเข้าใจของมนุษย์ปรกติ การที่ค้านท์ไม่ให้ความสำคัญกับอารมณ์ฝ่ายลบ เช่น ความโกรธ ความริษยา ความโลภ ก็นับว่าสมเหตุผลอยู่ แต่การที่ค้านท์ไม่ให้ความสำคัญกับอารมณ์ฝ่ายบวกเลย เช่น ความเมตตา ความสงสาร ดูเหมือนว่าจะเป็นสิ่งที่ยากจะทำให้วิญญูชนทำใจให้ยอมรับได้ยาก มารดาทำการเลี้ยงลูกด้วยความสำนึกในหน้าที่ โดยไม่มีความรักให้แก่ลูกเลย ฉันจะทำหน้าที่ของแม่อย่างเดียว ท่านคิดว่าโลกนี้จะเป็นอย่างไร



ค้านท์ไม่ให้ความสำคัญแก่ความรู้สึกของมนุษย์ เน้นความดีตรงที่การต่อสู้กันระหว่างความสำนึกในหน้าที่กับความรู้สึก คนเลวแต่กลับตัวมาเป็นดี ชาวโลกนิยมสรรเสริญ แต่สำหรับค้านท์ถือว่าหมดโอกาสทำดี เรามีเพื่อนอยู่ 2 คน คนหนึ่งดีกับเราเสมอ อีกคนหนึ่งจะคอยคิดฆ่าท่านอยู่เสมอแต่พยายามหักห้ามใจ ถ้าจะให้ท่านเลือกคบท่านจะเลือกคบคนไหน แต่สำหรับค้านท์คงจะต้องคบคนหลังอย่างแน่นอน

เป็นจริยศาสตร์ที่มีความเถรตรงมากเกินไป

ทำให้เกิดความขัดแย้งกันเอง เช่น อาจารย์มีหน้าที่ต้องสอนนิสิต แต่ในขณะก่อนจะไปสอนหนังสือเกิดลูกชายป่วยกระทันหันต้องรีบนำไปส่งโรงพยาบาล ถ้าตัดสินใจไปสอนนิสิตก็จะได้รับการยกย่องว่าเป็นอาจารย์ที่ดี แต่บกพร่องหน้าที่ความเป็นพ่อที่ดี แต่ถ้าเลือกความเป็นพ่อที่ดี รีบพาลูกไปส่งโรงพยาบาลจะบกพร่องหน้าที่ความเป็นอาจารย์ที่ดี ถ้าค้านท์อยู่ในสภาวะขัดแย้งแบบนี้ ค้านท์จะแก้ปัญหานี้อย่างไร?

ค้านท์บอกไม่ให้ใช้มนุษย์เป็นเครื่องมือ เป็นสิ่งที่ดีเพราะเป็นการให้มนุษย์เคารพสิทธิมนุษยชน แต่ในความเป็นจริงมันเป็นเรื่องที่ลำบากมาก ถ้าค้านท์ตกอยู่ในสถานการณ์แบบเซอร์วินสตัน เชอร์ชิลล์อดีตนายกรัฐมนตรีของอังกฤษในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เหตุเกิดเมื่อ ค.ศ.1940 เชอร์ชิลได้รับการรายงานจากหน่วยข่าวกรองชื่ออัลตราว่าเยอรมันจะทำการโจมตีเมืองโคเวนทรี ถ้าเขาสั่งให้อพยพชาวเมือง เยอรมันจะต้องรู้โดยทันทีว่า อังกฤษสามารถดักข่าวถอดรหัสของพวกเยอรมันได้สำเร็จและจะต้องเปลี่ยนรหัสใหม่ ซึ่งจะทำให้อังกฤษต้องใช้เวลาอีกนานกว่าจะถอดรหัสได้ จะทำให้คนอังกฤษอีกมากมายต้องตาย

ในที่สุด เชอร์ชิลตัดสินใจไม่บอกให้ชาวเมืองรู้ ปรากฏว่าชาวเมืองโคเวนทรีถูกพวกเยอรมันทิ้งระเบิดตายไปถึง 400 คน บาดเจ็บและไร้ที่อยู่หลายพันคน เชอร์ชิลอยู่ในสภาวะที่ลำบากระหว่างการพูดความจริงทำให้หน่วยข่าวกรองอัลตราหมดประสิทธิภาพกับการช่วยชีวิตชาวเมืองโคเวนทรี สุดท้ายเขาก็ต้องยอมใช้หลักการของพวกประโยชน์นิยม คือการรักษาชีวิตคนอังกฤษส่วนมากเอาไว้ดีกว่ารักษาชีวิตของคนแค่เมืองเดียว

หลักการคือเจตนาที่ดี
เจตนาที่ดีคือการกระทำตามหน้าที่
หน้าที่กับกฎศีลธรรม
วิจารณ์จริยศาสตร์ของค้านท์
เปรียบเทียบแนวคิดของค้านท์และประโยชน์นิยม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com