Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

ศิลปะการพูดเพื่อการสื่อสาร

การพูดในโอกาสและสถานการณ์ต่างๆ

โอกาสที่จะต้องกล่าวคำปราศรัย หรือพูดต่อที่ชุมนุมชน มีมากมายเหลือเกิน ทั้งแบบเป็นทางการ และแบบไม่เป็นทางการ ทุกคนจะต้องเผชิญปัญหาเฉพาะหน้าในเรื่องการพูด ไม่วันใดก็วันหนึ่ง ตราบใดที่ยังอยู่กับสังคม

ผู้ฝึกจะต้องเรียนรู้หลักทั่วไปของการกล่าวสุนทรพจน์ในโอกาสต่าง ๆ แล้วเลือกเตรียมสุนทรพจน์สักแบบหนึ่งมากล่าวในที่ประชุม โดยสมมุติสถานการณ์ขึ้นว่าจะกล่าวในโอกาสอะไร ผู้ฟังในห้องประชุมเป็นใคร และตนเองกล่าวในฐานะอะไร จะเป็นเรื่องจริงหรือเลียนแบบ โดยสมมุติสถานการณ์แปลก ๆ ขึ้นก็ได้ แต่ต้องสมเหตุสมผล ถ้าเป็นเรื่องทีเล่นทีจริงต้องระวัง อย่าให้ผู้ใดเสียหายโดยไม่จำเป็น

ในการกล่าวรายงานหรือแถลงเป็นทางการ อาจมีต้นร่างมาอ่านเพื่อไม่ให้ผิดพลาดตกหล่น แต่ผู้พูดจะต้องรักษาบุคลิกภาพในการพูดให้เหมาะสม ไม่ก้มหน้าดูบทตลอดเวลา ต้องใช้สายตาดูบทเพียง 1 ใน 3 อีก 2 ใน 3 มองผู้ฟัง

ข้อควรคำนึงสำหรับการพูดในโอกาสต่าง ๆ

เมื่อได้รับมอบหมายให้เป็นผู้พูดในโอกาสใดก็ตาม ที่มิใช่เป็นงานประจำหรือมิใช่งานปาฐกถาธรรมดาทั่ว ๆไป ผู้พูดควรสำรวจวิเคราะห์สิ่งต่อไปนี้ก่อน

1. จุดมุ่งหมายของการประชุม

- การประชุมนั้นจัดขึ้นเพื่ออะไร
- ผู้ฟังเป็นใคร มาประชุมในฐานะอะไร
- สาระสำคัญของการประชุมอยู่ตรงไหน

2. ลำดับรายการ

- มีรายการเรียงลำดับกันไว้อย่างไร
- ผู้พูดอยู่ในฐานะอะไร กล่าวในนามใคร
- เวลาที่กำหนดไว้นานเท่าใด หรือควรจะนานเท่าใด
- ก่อนหรือหลังรายการพูดมีสิ่งหนึ่งที่น่าสนใจพิเศษอย่างใดหรือไม่

3. สถานการณ์

- ผู้ฟังกำลังใจจดใจจ่อ อยู่กับเรื่องใดเรื่องหนึ่งเป็นพิเศษหรือไม่
- ผู้ฟังมาด้วยใจสมัคร หรือถูกขอร้อง ถูกบังคับให้มาฟัง
- ผู้ฟังรู้จักผู้พูดหรือไม่ เลื่อมใสอยู่แล้วหรือไม่ชอบหน้า

เมื่อใดควรอ่านจากร่าง

โดยทั่วไปการพูดที่จืดชืดน่าเบื่อหน่ายที่สุด คือ การอ่านจากต้นฉบับที่เตรียมไว้ เพราะเป็นการพูดที่ไม่ได้ออกมาจากความรู้สึกอย่างจริงใจของผู้พูด ผู้อ่านไม่สามารถถ่ายทอดความรู้สึกนึกคิดออกมาได้ดีเท่ากับการพูดปากเปล่า ดั้งนั้น การอ่านจึงเหมาะสำหรับกรณีต่อไปนี้เท่านั้น

  1. ในโอกาสพระราชพิธี
  2. ในการเปิดประชุม หรือเปิดงานต่าง ๆ อย่างเป็นทางการ
  3. การรายงานทางวิชาการ หรือสรุปการประชุม
  4. การอ่านข่าวหรือบทความทางวิทยุ โทรทัศน์ ที่ผ่านการตรวจสอบมาแล้ว
  5. โอกาสสำคัญอื่น ๆ ซึ่งไม่ต้องการให้มีการพูดขาดหรือเกิน

นอกจากการอ่านทุกคำจากต้นฉบับที่สมบูรณ์แล้ว ยังมีการอ่านอีกแบบหนึ่ง ซึ่งอาศัย หลักเดียวกัน แต่ไม่ได้อ่านทั้งหมด อ่านแต่เพียงข้อความบางตอนที่ยกมาประกอบ เช่น ตัวเลข สถิติ วันเดือนปี จดหมายเหตุในประวัติศาสตร์ ข้อความในอัญญประกาศ คำประพันธ์ สุภาษิต คำสอนทางศาสนา เป็นต้น

ข้อควรระวังในการอ่าน

  1. ควรซ้อมอ่านต้นฉบับให้คุ้นกับจังหวะ วรรคตอนเสียก่อน
  2. ต้นฉบับต้องเขียนหรือพิมพ์ให้อ่านง่าย
  3. ไม่ควรเย็บติดกัน ควรวางซ้อนกันไว้ เรียงลำดับเลขหน้าให้เรียบร้อย เพื่อไม่ให้เกิดเสียงดังเวลาพลิกหน้าต่อไป
  4. ในเมื่อจะต้องอ่านก็ไม่ควรทำลับ ๆ ล่อ ๆ ควรวางต้นฉบับไว้บนแท่น หรือถือด้วยมือทั้งสองข้าง ถ้าไม่มีแท่นให้วาง
  5. อย่าก้มหน้าก้มตาอ่านตลอดเวลา ถ้าได้ซักซ้อมกันมาแล้ว เพียงแต่เหลือบสายตา ก็อาจอ่านได้ตลอดบรรทัดหรือทั้งประโยค
  6. ใช้สายตามองต้นฉบับเพียง 1 ใน 3 ที่เหลือมองที่ประชุม
  7. ระวังอย่าให้ขาดตอนเมื่อจะขึ้นหน้าใหม่
  8. รักษาท่วงทำนองการพูดใหม่ อย่าให้เป็นสำเนียงอ่าน

 

โอกาสต่าง ๆ ในการพูด

การพูดในโอกาสพิเศษ อาจแบ่งออกได้เป็น 7 ประเภทใหญ่ ๆ คือ

1. กล่าวแสดงความยินดี/กล่าวตอบ
2. กล่าวไว้อาลัย
3. กล่าวอวยพร/กล่าวตอบ
4. กล่าวสดุดี
5. กล่าวมอบรางวัลหรือตำแหน่ง/กล่าวตอบ
6. กล่าวต้อนรับ
7. กล่าวแนะนำผู้พูด-องค์ปาฐก

หลักทั่วไป

  1. พยายามคิดค้นหาลักษณะเฉพาะของโอกาสหรือบุคคลที่กล่าวถึง อย่าพูดเหมือนกันทุกงาน
  2. อย่าลืมการขึ้นต้น และการลงท้ายที่ดี
  3. อย่าพูดนานเกินไป ควรรวบรัดที่สุด
  4. ใช้อารมณ์ขันบ้าง ถ้าเหมาะสม

ตัวอย่างสถานการณ์และหัวข้อการพูด

1. กล่าวแสดงความยินดี

ก. แสดงความยินดีในโอกาสรับตำแหน่งใหม่

- ผู้กล่าว กล่าวในนามของใคร
- ยกย่องในความวิริยะอุตสาหะและคุณความดี
- อวยพรหรือมอบของที่ระลึก
- อย่าชักชวนผู้ฟัง ปรบมือ ควรปล่อยให้ผู้ฟังตัดสินใจเอง หรือปรบมือนำ

ข. กล่าวตอบ

- ขอบคุณ
- ปวารณาตัวรับใช้ ยืนยันในความเป็นกันเองเหมือนเดิม
- อวรพรตอบ

2. กล่าวไว้อาลัย

ก. กล่าวให้เกียรติผู้ตาย

- ยกย่องคุณความดีของผู้ตาย
- ให้เกียรติและให้ความอบอุ่นแก่ญาติมิตรผุ้ตาย
- ชักชวนให้ยืนไว้อาลัย (ไม่ควรมีการปรบมือเด็ดขาด)

ข. กล่าวแสดงความอาลัยในการย้ายงาน

- ชมเชยในผลงานที่ปฏิบัติ
- กล่าวถึงความรักความอาลัยของผู้ใต้บังคับบัญชาและเพื่อนร่วมงานทุกคน
- หวังว่าจะก้าวหน้าและทำประโยชน์ต่อไป
- อวยพรให้เดินทางโดยสวัสดิภาพและประสบความสำเร็จ

3. กล่าวอวยพร

ก. อวยพรขึ้นบ้านใหม่

- ความสำเร็จในครอบครัวอยู่ที่การมีบ้านช่องเป็นหลักฐาน
- ความซื่อสัตย์สุจริตและขยันหมั่นเพียรของเจ้าของบ้าน
- อวยพรให้ประสบความสุข

ข. อวยพรวันเกิด

- ความสำคัญของวันนี้
- คุณความดีของเจ้าภาพ
- ความเจริญเติบโต ก้าวหน้า หรือเป็นที่พึ่งของบุตรหลาน
- อวยพรให้อายุยืนนาน

ค. อวยพรคู่สมรส

- ความสัมพันธ์ของตนต่อคู่สมรส หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
- ความยินดีที่ทั้งสองครองชีวิตคู่
- อวยพร

ง. กล่าวตอบรับพระ(ทุกอย่าง)

- ขอบคุณในเกียรติที่ได้รับ
- ยืนยันจะรักษาคุณงามความดี และปฏิบัติตามคำแนะนำ

- อวยพรตอบ

4. กล่าวสดุดี

ก. กล่าวมอบประกาศนียบัตรสดุดี

- ความหมายและความสำคัญของประกาศนียบัตร
- ความเหมาะสมของผู้ได้รับประกาศนียบัตร
- มอบ สัมผัสมือ และปรบมือให้เกียรติ

ข. กล่าวสดุดีบุคคลสำคัญที่ล่วงลับไปแล้ว

- ความสำคัญที่มีต่อสถาบัน
- ผลงานและมรดกตกทอด
- ยืนยันจะสืบต่อมรดกนี้อย่างเต็มความสามารถ
- แสดงคารวะ/ปฏิญาณร่วมกัน

5. กล่าวมอบรางวัลหรือตำแหน่ง

ก. มอบตำแหน่ง

- ชมเชยความสามารถและความดีเด่นของผู้ที่ได้รับตำแหน่ง
- ความหมายและเกียรตินิยมของตำแหน่งนี้
- ฝากความหวังไว้กับผู้ดำรงตำแหน่งใหม่
- มอบของที่ระลึกหรือเข็มสัญญลักษณ์
- สัมผัสมือและปรบมือให้เกียรติ

ข. รับมอบตำแหน่ง

- ขอบคุณที่ให้ความไว้วางใจและให้เกียรติ
- ชมเชยกรรมการชุดเก่า(ส่วนดีเด่น)ที่กำลังจะพ้นไป
- แถลงนโยบายโดยย่อ
- ให้คำสัญญาจะรักษาเกียรติและปฏิบัติหน้าที่อย่างดียิ่ง
- ขอความร่วมมือจากกรรมการและสมาชิกทุกคน

6. กล่าวต้อนรับ

ก. ต้อนรับสมาชิกใหม่

- ความสำคัญและความหมายของสถาบัน
- หน้าที่และสิทธิที่สมาชิกจะพึงได้รับ
- กล่าวยินดีต้อนรับ
- มอบเข็มสัญญลักษณ์(ถ้ามี) สัมผัสมือ

ข. ต้อนรับผู้มาเยือน

- เล่าความเป็นมาของสถาบันโดยย่อ
- ความรู้สึกยินดีที่มีโอกาสต้อนรับ
- มอบหนังสือหรือของที่ระลึก
- แนะนำให้ที่ประชุมรู้จัก และเชิญกล่าวตอบ

7. กล่าวแนะนำผู้พูด- องค์ปาฐก

- เหตุที่ต้องพูดเรื่องนี้
- ความรู้ ประสบการณ์ และความสำคัญของผู้พูด โดยเฉพาะเกี่ยวกับเรื่องนี้
- สร้างบรรยากาศเป็นกันเองระหว่างผู้พูดกับผู้ฟัง ทำให้ผู้พูดอยากพูดและ ผู้ฟังอยากฟัง
- อย่าแนะนำยาวเกินไป และอย่ายกยอจนเกินความจริง

ความมุ่งหมายของการพูด
ลักษณะการพูดที่ดี
การสร้างความมั่นใจและแก้ไขความประหม่า
การออกเสียงและพัฒนาพลังเสียง
การพูดจูงใจ
ปฏิภาณไหวพริบ
การบรรยายหรือการอธิบาย
การพูดแบบเล่าเรื่อง
การพูดในโอกาสและสถานการณ์ต่างๆ
เกี่ยวกับอารมณ์ขัน

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com