สุขภาพ ความงาม อาหารและยา สมุนไพร สาระน่ารู้ >>

ไข้ออกผื่นในเด็ก

ผื่นชนิด classic viral exanthems

ผื่นกลุ่มนี้มีลักษณะอาการและอาการแสดงเฉพาะ ได้แก่

หัด (measles)

หัดเป็นโรคที่ติดต่อได้ง่าย ส่วนใหญ่มีการระบาดในฤดูหนาว อายุที่พบบ่อยคือช่วงอายุ 1-4 ปี ปัจจุบันพบโรคหัดได้น้อยลง เนื่องจากกระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้เด็กทุกคนได้รับวัคซีนป้องกันโรคหัดตั้งแต่อายุ 9-12 เดือน

อาการแสดง

มีไข้สูง ไอมาก ตาแดงมีขี้ตา ภายหลังจากมีไข้ 3-4 วัน จะมีจุดสีขาวฐานแดงขนาด 1-3 มม. ที่กระพุ้งแก้ม เรียกว่า Koplik’s spot ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของหัด ผื่นจะเกิดขึ้นในวันที่ 4 หลังจากเริ่มมีไข้โดยเห็นเป็นผื่นจุดแดงๆ (discrete erythematous macule and papules) เริ่มจากบริเวณหลังหูก่อน จากนั้นจะลามไปที่หน้า ลำตัว แขนและขา โดยพบผื่นมากที่บริเวณลำตัว เมื่อผื่นถึงเท้าไข้จะลดลง ซึ่งใช้เวลาประมาณ 2-3 วัน ภายหลังผื่นหายจะเปลี่ยนเป็นสีดำ (hyperpigment)

ในเด็กที่ได้รับวัคซีนมาก่อน หรือได้รับภูมิคุ้มกันจากแม่ จะทำให้อาการของหัดไม่รุนแรงเรียกว่า modified measles อาจพบ Koplik’s spot หรือไม่พบก็ได้
โรคแทรกซ้อนที่สำคัญ ได้แก่ ปอดอักเสบ ท้องเสีย หูน้ำหนวก สมองอักเสบ เป็นต้น

การรักษา

ไม่มีการรักษาเฉพาะ ส่วนใหญ่เป็นการรักษาตามอาการ ได้แก่ การให้ยาลดไข้ ยาแก้ไอ และระวังโรคแทรกซ้อน โดยเฉพาะในเด็กที่มีภาวะทุพโภชนาการ อาจเสียชีวิตจากการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน ปัจจุบันองค์การอนามัยโลก แนะนำให้ให้ vitamin A ขนาด 200,000 ยูนิตในเด็กที่เป็นโรคหัดที่รับไว้ในโรงพยาบาลทุกรายหรือเด็กที่มีภาวะทุพโภชนาการ

หัดเยอรมัน (rubella)

โรคนี้พบบ่อยในเด็กโต เกิดจากเชื้อ rubella virus มักไม่ค่อยมีอาการนำมาก่อน ผู้ป่วยจะมีไข้ต่ำๆ ปวดเมื่อยตามตัว ผื่นจะเกิดขึ้นภายหลังมีไข้ 2-3 วัน โดยผื่นขึ้นที่หน้าก่อน แล้วกระจายอย่างรวดเร็วไปที่คอ ลำตัว แขน ขา ผื่นจะมีอยู่ไม่เกิด 3 วัน และหายได้เองโดยไม่มีสีดำ (hyperpigment) การตรวจร่างกายพบต่อมน้ำเหลืองโตที่บริเวณท้ายทอย หลังหู และต้นคอ ในปากตรวจพบจุดเลือดออกที่ uvula (Fouchheimer’s spot)

การรักษา

โดยทั่วไปโรคนี้ไม่มีอันตราย สามารถหายเองได้ ยกเว้นการติดเชื้อหัดเยอรมันในหญิงมีครรภ์ ซึ่งถ้าเป็นหัดเยอรมันในช่วง 3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์ อาจทำให้ทารกมีความผิดปกติหลายระบบ เช่น ระบบหัวใจ หูหนวก ต้อกระจก เป็นต้น ถ้าสงสัยเด็กเป็นหัดเยอรมัน ควรสัมภาษณ์ประวัติการสัมผัสในหญิงที่ตั้งครรภ์โดยเฉพาะใน 3 เดือนแรก ในรายที่ไม่แน่ใจว่าหญิงที่ตั้งครรภ์มีประวัติสัมผัสโรคนี้ ควรเจาะเลือด ตรวจ hemagglutination test เพื่อการวินิจฉัยที่แน่นอน

หัดดอกกุหลาบ (roseola infantum)

พบบ่อยในเด็กอายุ 3 เดือนถึง 3 ปี เกิดจากเชื้อ human herpesvirus type 6 ผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูง เบื่ออาหาร ร้องกวนหรือโยเย ไม่ไอ ไม่มีน้ำมูก ตาไม่แดง ไข้จะมีอยู่ประมาณ 3-5 วัน แล้วลดลงอย่างรวดเร็ว หลังจากนั้นจึงมีผื่นลักษณะเป็น maculopapular rash ขึ้นที่ลำตัวก่อนแล้วกระจายไปที่หน้า แขน ขา ผื่นจะอยู่นานไม่เกินสัปดาห์ ลักษณะคล้ายกับผื่นในโรคหัด แต่โรคนี้แยกจากโรคหัดโดยเด็กไม่มีอาการไอ ผื่นขึ้นโดยไม่มีไข้ และผื่นหายโดยไม่มี hyperpigment การตรวจร่างกายอื่นๆ พบต่อมน้ำเหลืองโตบริเวณหลังหู และคอ

โรคนี้ในช่วงที่เด็กมีไข้สูงมักจะได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ เช่น amoxicillin และเมื่อมีผื่นขึ้นทำให้ทั้งแพทย์และญาติเข้าใจผิดคิดว่าเกิดจากการแพ้ยา ซึ่งการวินิจฉัยผื่นแพ้ยาในเด็กเล็ก ต้องแน่ใจก่อนว่าไม่ใช่การติดเชื้อไวรัสชนิดนี้

การรักษา

โดยทั่วไปโรคนี้ไม่อันตราย โรคแทรกซ้อนทีสำคัญในช่วงไข้สูง ได้แก่ ไข้แล้วชัก (febrile convulsion)

Erythema infectiosum (Fifth’s disease)

พบในเด็กวัยเรียนแต่พบได้น้อยในประเทศไทย เกิดจากการติดเชื้อ human parvovirus B19 ผู้ป่วยจะมีไข้ต่ำๆ มีผื่นผิวหนัง ซึ่งมีลักษณะจำเพาะ คือ มีผื่นสีแดงที่บริเวณแก้มทั้งสองข้าง (slapped cheek) หลังมีไข้ 1-4 วัน มีผื่นแดงเป็นร่างแหที่บริเวณแขน และขา (lacy or reticulated eythema) ผื่นเป็นๆ หายๆ อยู่นาน 2-3 สัปดาห์

การรักษา

รักษาตามอาการ โรคแทรกซ้อนทีสำคัญ คือ ปวดข้ ผู้ป่วย immunocompromised host จะพบการกดการสร้างเม็ดเลือดแดง (transient reticulecytopenia) หรือทำให้เกิด aplastic crisis ในผู้ป่วย severe hemoglobinopaties ในหญิงตั้งครรภ์ อาจทำให้ทารกในครรภ์เสียชีวิตได้สูงร้อยละ 5-10

Infectious monomucleosis

พบบ่อยในเด็กโต เกิดจากการติดเชื้อ Epstein-Barr virus (HHV4) ผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูง 4-14 วัน ต่อมน้ำเหลืองโต เจ็บคอร่วมกับมีฝ้าขาวในคอ ตับม้ามโต ตาบวม ตาเหลือง ผื่นพบในสัปดาห์แรกร้อยละ 10-15 ลักษณะผื่นเป็นแบบ maculopapular อาจพย petechiae, papulovesicular หรือ urticaria

ถ้าผู้ป่วยโรคนี้ได้รับยาปฏิชีวนะโดยเฉพาะยา ampicillin หรือ amoxicillin จะพบผื่นสูงถึงร้อยละ 90 ของผู้ป่วย ลักษณะเป็นผื่นแดงเข้มทั่วร่างกายร่วมกับอาการคัน แต่ผู้ป่วยรายนี้ไม่ใช่แพ้ยา ampicillin หรือ amoxicillin สามารถใช้ยาดังกล่าวได้

การวินิจฉัย

สามารถวินิจฉัยจากอาการแสดงทางคลินิก ร่วมกับผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ เจาะเลือดตรวจ complete blood count (CBC) พบ atypical lymphocyte สูงในสัปดาห์ที่ 2-3 และการตรวจ virus capsid IgM (VCA IgM) ให้ผลบวก

การรักษา

ไม่มีการรักษาเฉพาะ เป็นการรักษาตามอาการ ในระยะเฉียบพลันควรพักผ่อนให้เต็มที่ อาการทั่วไปจะดีขึ้นภายใน 10-20 วัน โรคแทรกซ้อนสำคัญ คือ ม้ามแตกพบได้ร้อยละ 0.5 ความผิดปกติของระบบประสาทพบได้ร้อยละ 1.5 ในรายที่อาการรุนแรงและมีอาการของทางเดินหายใจส่วนบนอุดกั้น (upper airway obstruction) ควรรับผู้ป่วยเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล และให้การรักษาด้วย systemic corticosteroids ระยะสั้น

ไข้เลือดออก

เกิดจากการติดเชื้อ dengue virus ผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูง ไม่มีอาการไอหรือน้ำมูก ปวดท้อง อาเจียน ผื่นพบในวันที่ 4-5 หลังจากไข้ลดลง ลักษณะเป็นผื่นแดง มีจุดขาวตรงกลาง (convalescence rash) โดยพบที่แขน ขา และพบจุดเลือดออก อาจพบอาการคันร่วมด้วย การตรวจร่างกายพบ ตับโต กดเจ็บ การตรวจเลือด complete blood count (CBC) พบ hemoconcentration, atypical lymphocyte เพิ่มขึ้น และเกร็ดเลือดต่ำ

การรักษา

รักษาตามอาการ รักษาภาวะช็อก และเลือดออก

ผื่นชนิด classic viral exanthems
ผื่นชนิดไม่เจาะจง (non-specific virus)
ผื่นจากสาเหตุอื่นๆ ที่ไม่ใช่การติดเชื้อ (non-infection)

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» รอยต่อพัฒนาการ
หนึ่งในมโนทัศน์ของ เลฟ เซเมโนวิช ไวก็อตสกี้ ที่มีชื่อเสียงเป็นอย่างมาก ซึ่งอธิบายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างการเรียนรู้และพัฒนาการ และเป็นที่รู้จักเป็นอย่างดีในวงการการศึกษาของเด็กปฐมวัยและพัฒนาการเด็ก

» ทฤษฎีการดูแลของวัตสัน
เป็นทั้งปรัชญาและทฤษฏีทางการพยาบาล ที่มีจุดเน้นที่การดูแล ซึ่งพัฒนามาตั้งแต่ปี ค.ศ.1979 ภายใต้อิทธิพลทางด้านมานุษยวิทยา รวมทั้งความรู้สึกผูกพันต่อบทบาทการดูแลเพื่อการฟื้นหายของผู้ป่วยที่วัตสันประจักษ์ด้วยตัวเอง

» ทฤษฎีแห่งการสร้างสรรค์ด้วยปัญญา
ผู้เรียนเป็นฝ่ายสร้างความรู้ขึ้นด้วยตนเอง มิใช่ได้มาจากครูและในการสร้างความรู้นั้น ผู้เรียนจะต้องลงมือสร้างสิ่งใดสิ่งหนึ่งขึ้นมา

» ทฤษฎีและหลักการพัฒนาชุมชน
มิติทางวิชาการหลายมิติที่ซ้อนทับ เคลื่อนไหว และมีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน รวมทั้งเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเข้าใจในทุกบริบทที่เกี่ยวข้อง

» การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมไทย
สังคมทุกสังคมย่อมมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นเสมอ ตราบใดที่สังคมนั้นยังต้องมีการติดต่อและสัมพันธ์กับสังคมอื่น การเปลี่ยนแปลงนั้นเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมอย่างหนึ่ง

» ทฤษฎีลำดับขั้นความต้องการ
เมื่อบุคคลปรารถนาที่จะได้รับความพึงพอใจและเมื่อบุคคลได้รับความพึงพอใจในสิ่งหนึ่งแล้วก็จะยังคงเรียกร้องความพึงพอใจสิ่งอื่นๆ ต่อไป ซึ่งถือเป็นคุณลักษณะของมนุษย์

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-