สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

ทฤษฎีและหลักการพัฒนาชุมชน

ความหมายของการพัฒนา แนวคิด และวิวัฒนาการ
ความหมายของทฤษฎีและทฤษฎีการพัฒนา
ปรัชญา อุดมการณ์ของการพัฒนาชุมชน
แนวคิดและความหมายของชุมชนและการพัฒนาชุมชน
ประวัติความเป็นมาของการพัฒนาและการพัฒนาชุมชนในประเทศไทย
หลักการพัฒนาชุมชน
บรรณานุกรม

ความหมายของทฤษฎีและทฤษฎีการพัฒนา

แนวความคิดกระแสหลักหรือปฏิฐานนิยม

(Positivism)

การเกิดขึ้นของทฤษฎีการพัฒนา

เหตุผลในการที่จะให้เกิดแนวความคิดใหม่เพื่อใช้แทนแนวความคิดหรือทฤษฎีในสมัยอาณานิคมนั้น คงจะไม่สามารถแสดงให้เห็นได้ในเชิงวิทยาศาสตร์หรือความมีเหตุผลได้ แต่เป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงทางผลประโยชน์และการรวมกลุ่มกันระหว่างประเทศต่าง ๆ ในช่วงเวลาที่สงครามโลกครั้งที่สองได้ยุติลง โดยการที่ประเทศอาณานิคมได้มีอิสระทางการเมือง และความขัดแย้งระหว่างกลุ่มประเทศตะวันออกหรือค่ายสังคมนิยมกับกลุ่มประเทศตะวันตกหรือค่ายประชาธิปไตยนำไปสู่การทบทวนอย่างจริงจังถึงปัญหาของประเทศด้อยพัฒนาในฐานะเป็นประเทศคู่ค้าขายและการเป็นสัมพันธมิตรเพื่อต่อต้านทางอุดมการณ์กับฝ่ายตรงข้ามด้วย การพิจารณาถึงเรื่องเหล่านี้นำไปสู่ความคิดของการให้ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนา ซึ่งมีขึ้นเป็นครั้งแรกในสมัยประธานาธิบดี แฮร์รี่ ทรูแมน (Harry Trueman) ของประเทศสหรัฐอเมริกา โดยได้ประกาศใช้แผนงานสี่เป้าหมาย (Point Four Programme) เมื่อวันที่ 10 มกราคม ค.ศ. 1949 ซึ่งมีสาระสำคัญที่จะให้ความช่วยเหลือทางเทคนิคแก่คนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ด้อยพัฒนาของโลก เพื่อให้คนเหล่านั้นสามารถผลิตอาหาร เครื่องนุ่งห่ม มีวัสดุในการสร้างที่อยู่อาศัย และมีเครื่องจักรกลไว้ใช้มากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นนโยบายต่างประเทศอย่างหนึ่งในสี่อย่างของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา โดยได้อนุมัติจ่ายเงิน 35 ล้านเหรียญในปี ค.ศ. 1950 เพื่อใช้ตามแผนปีแรกและ 50 ประเทศในองค์การสหประชาชาติได้เพิ่มเงินให้อีก 20 ล้านเหรียญสำหรับเป็นกองทุนพัฒนาระหว่างประเทศ

เมื่อคำนึงภาพทางการเมืองที่แปรเปลี่ยนไป พร้อมกันกับอิทธิพลของทั้งการต่อต้านของประเทศที่เคยเป็นอาณานิคม ซึ่งไม่ประสงค์จะเป็นคนชั้นสองอีกต่อไปและการยินยอมผ่อนปรนเพื่อผลทางการเมืองของประเทศอุตสาหกรรมตะวันตกแก่ประเทศที่ได้รับเอกราชใหม่ทั้งหลายแล้ว ทฤษฎีที่เชื่อว่าไม่สามารถเอาชนะความด้อยพัฒนาได้ในสมัยอาณานิคมนั้นจึงไม่อาจจะปรากฏขึ้นมาได้อีกต่อไป ในขณะเดียวกัน ความเห็นในแง่ดีก็มีมากขึ้น กล่าวคือ ปัญหาของการพัฒนามีเช่นเดียวกันทั้งในประเทศพัฒนาและด้อยพัฒนา และความแตกต่างทางด้านสังคมวัฒนธรรมไม่เป็นอุปสรรคขัดขวางความสำเร็จของการพัฒนาอีกต่อไป
จากความคิดดังกล่าวนำไปสู่ความต้องการนโยบายการพัฒนาที่สามารถอธิบายถึงเหตุที่มาของความด้อยพัฒนาที่แตกต่างไปจากแนวความคิดเดิมที่มีอยู่ในสมัยอาณานิคม และนำไปสู่แนวทางที่เป็นไปได้ในการเอาชนะความด้อยพัฒนา ดังนั้น เพื่อให้สอดคล้องกับการแบ่งโลกออกเป็นสองค่ายทางอุดมการณ์ความคิดเห็นที่มีเหตุผลใหม่ที่พัฒนาขึ้นมาอย่างตรงกันข้ามและเป็นปฏิปักษ์ต่อกัน จึงอธิบายในเชิงทฤษฎีได้ ดังนี้

ทฤษฎีการพัฒนา
กลุ่มทฤษฎียุคก่อนสมัยใหม่
ทฤษฎีในสมัยอาณานิคม
ทฤษฎีสมัยใหม่
แนวความคิดกระแสหลักหรือปฏิฐานนิยม
ทฤษฎีการทำให้ทันสมัย
ทฤษฎีโครงสร้าง
ทฤษฎีการแปลงรูป
ทฤษฎีการแผ่กระจาย
ทฤษฎีการพัฒนาทวิภาค
ทฤษฎีโครงสร้าง-หน้าที่นิยม
ทฤษฎีความเป็นเหตุเป็นผล
ทฤษฎีการแก้ปัญหา
ทฤษฎีการสะสมทุน
ทฤษฎีแรงผลักดันสำหรับการพัฒนา
ทฤษฎีความเจริญเติบโตอย่างสมดุล
ทฤษฎีความเจริญเติบโตอย่างไม่มีดุลยภาพ
ทฤษฎีจักรวรรดินิยม
ทฤษฎีพึ่งพา
ทฤษฎีความด้อยพัฒนา
ทฤษฎีความพอใจในความต้องการพื้นฐาน
ทฤษฎีโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
สรุปเกี่ยวกับแนวความคิดและทฤษฎี

แชร์ไปที่ไหนดี แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย