ความรู้ทั่วไป สารนิเทศ การศึกษา คอมพิวเตอร์ >>

ไวรัส

(Virus)

การเพิ่มจำนวนของไวรัส

เมื่ออยู่นอกเซลล์เจ้าบ้านไวรัสจะไม่มีเมตาบอลิซึมใด ๆ ไวรัสจะเพิ่มจำนวน หรือสารต่าง ๆ ได้เมื่ออยู่ในเซลล์เจ้าบ้านที่มีความจำเพาะกับมันเท่านั้นเช่น ไวรัส CaMV (Cauliflower Mosaic Virus) ที่ติดมากับกะหล่ำจะไม่สามารถเติบโตได้ในร่างกายของมนุษย์ หรือสัตว์อื่นที่กินมันเข้าไป กลไกในการเพิ่มจำนวนของไวรัสแต่ละชนิดมีความแตกต่างกันไป แต่โดยภาพรวมแล้วมีกระบวนการดังต่อไปนี้

1. การเกาะจับกับเซลล์เจ้าบ้าน (Attachment หรือ Adsorption)

ไวรัสเคลื่อนที่มายึดเกาะกับผิวของเซลล์เจ้าบ้านตรงตำแหน่งที่เหมาะสม (receptor site)

2. การเข้าสู่เซลล์เจ้าบ้าน (Penetration หรือ Entry)

มีหลายลักษณะไวรัสบางชนิดจะส่งเฉพาะสารพันธุกรรมเข้าไปในเซลล์ แต่ไวรัสบางชนิดหลังจากไวรัสเกาะติดกับเซลล์เจ้าบ้านไว้แล้ว จะเข้าสู่เซลล์ host ได้ทั้งอนุภาคคล้าย ๆ กับกระบวนการ phagocytosis ในกรณีของไวรัสสัตว์ที่ส่งทั้งตัวอนุภาคไวรัสเข้าเซลล์เจ้าบ้านจะมีขั้นตอนการสลายแคปซิด (Uncoating) โดยเซลล์เจ้าบ้านจะปล่อยเอนไซม์ไลโซไซม์มาย่อยสลายส่วนของแคปซิด

3. การสังเคราะห์ส่วนประกอบของไวรัส (Biosynthesisis)

จีโนมของไวรัสจะเข้าควบคุมกลไกของเซลล์ให้สร้างส่วนประกอบของไวรัส ไม่ว่าจะเป็น capsomere สารพันธุกรรม และเอนไซม์ที่สำคัญต่อการประกอบเป็นตัวไวรัส

4. ระยะเป็นไวรัสโดยสมบูรณ์ (Assembly หรือ Maturation)

เป็นระยะที่ส่วนประกอบต่าง ๆ ของไวรัสที่สร้างขึ้นจะประกอบตัวเอง (self assembly) เป็น nucleocapsid จำนวนมากและยังอยู่ภายในเซลล์ ไวรัสในระยะนี้อาจเรียกว่าเป็น Progeny virus การประกอบร่างของ DNA virus ส่วนใหญ่ (ยกเว้น Poxvirus) จะประกอบร่างในนิวเคลียสของเซลล์เจ้าบ้านแต่ RNA virus ส่วนใหญ่จะประกอบตัวในไซโทพลาซึมของเซลล์เจ้าบ้าน

5. ระยะปลดปล่อยออกจากเซลล์ (Release)

ไวรัสบางชนิดจะปล่อยเอนไซม์มาย่อยผนังเซลล์ของเซลล์เจ้าบ้านทำให้เซลล์แตกและปล่อยไวรัสรุ่นใหม่ออกมาจากเซลล์แล้วเข้าสู่เซลล์ข้างเคียงต่อไป แต่ไวรัสบางชนิดโดยเฉพาะพวก envelope จะออกจากเซลล์โดยวิธีการ budding (budding ผ่านเยื่อหุ้มนิวเคลียสหรือเยื่อหุ้มเซลล์) และดึงเอาส่วนเยื่อหุ้มของเซลล์เจ้าบ้านไปเป็น envelope ของตนเอง

ลักษณะทั่วไปของไวรัส
ส่วนประกอบของไวรัส
รูปร่างและขนาดของไวรัส
การจัดหมวดหมู่ของไวรัส
การเพิ่มจำนวนของไวรัส
วงชีวิตของไวรัส
ประโยชน์ของไวรัส