สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

การเมืองการปกครอง

ความหมายการเมืองการปกครอง
รัฐ (State)
ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับสังคม
รัฐธรรมนูญ (Constitution)
กฎหมาย (Law)
อำนาจอธิปไตย
รัฐสภา พรรคการเมืองและการเลือกตั้ง
ประชาชนกับบทบาททางการเมือง
ลัทธิการเมืองและเศรษฐกิจ
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
การเมืองการปกครองไทย
ระบบเศรษฐกิจและระบบการปกครอง
ธรรมาภิบาล
บรรณานุกรม

อำนาจอธิปไตย

สถาบันของอำนาจบริหาร (Executive)

อำนาจบริหารคือ อำนาจในการนำกฎหมาย มาใช้ปกครองประเทศ เป็นอำนาจที่จะรักษากฎหมาย องค์การที่มีอำนาจหน้าที่ในเรื่องนี้คือรัฐบาล

รัฐบาล ( Government ) คือองค์กรของรัฐ ที่ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้ใช้อำนาจอธิปไตย เป็นองค์กรที่เสนอนโยบาย และดำเนินนโยบายที่จำเป็น เพื่อสนองความต้องการของพลเมือง เพื่อรักษาผลประโยชน์ของพลเมือง และทำหน้าที่จัดระเบียบการปกครอง เพื่อให้เกิดความสงบ เรียบร้อย และเพื่อให้รัฐคงอยู่ตลอดไป

รูปของรัฐบาล ( Form of Government )

ถ้าจะแบ่งรูปแบบของรัฐบาลโดยอาศัยหลักการแยกอำนาจ ( Separation of Power) เราอาจแบ่งรูปของรัฐบาลได้ 2 รูปแบบดังนี้

รัฐบาลแบบคณะรัฐมนตรี ( Cabinet Government or Parliamentary Government ) คือแบบของรัฐบาลที่มีการรวมอำนาจ บริหาร และอำนาจนิติบัญญัติบางส่วนให้องค์การหนึ่งเป็นผู้ใช้ ทั้งนี้เพื่อส่งเสริมความราบรื่น และความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในการปกครองรัฐ องค์การดังกล่าวก็คือ คณะรัฐมนตรีนั่นเอง กล่าวคือคณะรัฐมนตรีนอกจากจะเป็นผู้ใช้ อำนาจบริหารแล้ว ยังเป็นผู้นำในการออกกฎหมายอีกด้วย รัฐบาลแบบคณะรัฐมนตรีจะมีลักษณะดังนี้

1.ฝ่ายบริหารประกอบด้วยนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้า และมีรัฐมนตรีต่างๆรวมเรียกว่า คณะรัฐมนตรี เป็นผู้ใช้อำนาจบริหาร และต้องรับผิดชอบร่วมกัน

2. คณะรัฐมนตรี มาจากพรรคการเมืองที่มีเสียงข้างมาก ในสภาผู้แทนราษฎร หัวหน้าพรรคจะเป็นนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีส่วนมากเป็นสมาชิกรัฐสภา และมีฐานะเป็นบุคคลชั้นนำของพรรค

3. ก่อนเข้าบริหารประเทศ รัฐบาลต้องแถลงนโยบายต่อรัฐสภา และนโยบายของรัฐบาลจะต้องได้รับความไว้วางใจจากรัฐสภา

4. ระยะเวลาที่อยู่ในตำแหน่งของคณะรัฐมนตรี ขึ้นอยู่กับรัฐสภา ถ้าสภาไม่ไว้วางใจ คณะรัฐมนตรีต้องลาออก หรือยุบสภาเพื่อให้มีการเลือกตั้งใหม่ คณะรัฐมนตรีจะอยู่ในตำแหน่งต่อไป หรือไม่ขึ้นอยู่กับ ผลการเลือกตั้งหลังยุบสภานี้

5. รัฐมนตรีมีสิทธิอภิปรายในรัฐสภาได้ และจะต้องตอบข้อซักถาม หรือ กระทู้ถามของสมาชิกในสภา

6. คณะรัฐมนตรีเป็นผู้เสนอร่างกฎหมาย เพื่อให้รัฐสภาพิจารณาออกใช้เป็นกฎหมายต่อไป

7. อำนาจนิติบัญญัติ และอำนาจบริหารมีความสัมพันธ์กัน คนๆ เดียวอยู่ได้ 2 อำนาจ (เป็นทั้งสมาชิกสภาผู้แทนและรัฐมนตรี)รัฐบาลแบบคณะรัฐมนตรีนี้ อังกฤษเป็นผู้นำขึ้นก่อน และแพร่หลายไปยังประเทศต่างๆ ทั้งที่มีกษัตริย์หรือประธานาธิบดีเป็นประมุข

รัฐบาลแบบประธานาธิบดี ( Presidential Government ) คือรัฐบาลที่กำหนดให้อำนาจนิติบัญญัติและอำนาจบริหารแยกจากกัน ต่างฝ่ายต่างเป็นอิสระ แต่ก็มีอำนาจที่จะควบคุมและเหนี่ยวรั้งซึ่งกันและกัน ( Checks and Balances ) รัฐบาลแบบประธานาธิบดีมีลักษณะดังนี้

1. ประธานาธิบดีเป็นหัวหน้าฝ่ายบริหาร เป็นผู้แต่งตั้งรัฐมนตรี รัฐมนตรีรับผิดชอบโดยตรง ต่อประธานาธิบดีแต่เพียงผู้เดียว

2. รัฐมนตรีไม่เป็นสมาชิกรัฐสภา ไม่มีสิทธิเข้าประชุมในรัฐสภา เพื่ออภิปรายหรือตอบกระทู้ถาม

3. นโยบายของฝ่ายบริหารไม่ต้องรับความไว้วางใจจากรัฐสภา รัฐบาลไม่ต้องแถลงนโยบายต่อรัฐสภา

4. ฝ่ายบริหารสามารถอยู่ในตำแหน่งได้ จนครบวาระตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด มิได้อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐสภา สมาชิกรัฐสภา ไม่มีสิทธิลงมติ ไม่ไว้วางใจรัฐบาล และรัฐบาลไม่มีอำนาจที่จะยุบสภาผู้แทน เพื่อให้เลือกตั้งใหม่

5. ฝ่ายบริหารไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องในการเสนอร่างกฎหมายเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภา เพียงแต่เสนอแนะต่อรัฐสภาว่า ควรออกกฎหมายเรื่องใด

6. ฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติ มีอำนาจทัดเทียมกัน และมีอิสระแยกจากกัน คนๆ เดียวจะอยู่ 2 อำนาจไม่ได้ (สมาชิกสภาผู้แทนเป็นรัฐมนตรีไม่ได้)

รัฐบาลแบบนี้เริ่มต้นในสหรัฐ และแพร่หลายไปยังประเทศต่างๆ โดยเฉพาะประเทศที่หลุดพ้นจากการเป็นเมืองขึ้น หรือประเทศที่ปฏิวัติล้มล้าง การปกครองแบบราชาธิปไตย รัฐบาลแบบคณะรัฐมนตรี และรัฐบาลแบบประธานาธิบดี ต่างก็มีข้อดี ข้อเสียต่างกัน

ประวัติแนวความคิดของอำนาจอธิปไตย
ความหมายของอำนาจอธิปไตย
ลักษณะของอำนาจอธิปไตย
ประเภทของอำนาจอธิปไตย
การแสดงออกซึ่งอำนาจอธิปไตยของประชาชน
วิวัฒนาการของแนวคิดเกี่ยวกับอำนาจอธิปไตย
ลักษณะสำคัญของอำนาจอธิปไตย
ทฤษฎีที่ค้านลักษณะอำนาจอธิปไตย
ประเภทของอำนาจอธิปไตย
การแสดงออกซึ่งอำนาจอธิปไตยของปวงชน
สถาบันที่ใช้อำนาจอธิปไตย
สถาบันของอำนาจนิติบัญญัติ (Legislature)
อำนาจหน้าที่ของสภานิติบัญญัติหรือรัฐสภา
โครงร่างของสภานิติบัญญัติ (Structure)
ลักษณะทั่วๆ ไปของสภาสูง
อำนาจหน้าที่ของสภาสูง
ลักษณะทั่วๆ ไปของสภาล่าง
สถาบันของอำนาจบริหาร (Executive)
ข้อดีของรัฐบาลแบบคณะรัฐมนตรี
อำนาจหน้าที่ของฝ่ายบริหาร (Functions)
สถาบันของอำนาจตุลาการ ( Judicial )

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» นิยาย-เรื่องสั้น
» ข้อเขียน-บทความ
» บทกวี
» สารคดี-ท่องเที่ยว

» การจัดระเบียบทางสังคม
การจัดระเบียบสังคมเป็นกระบวนการที่สมาชิกได้พัฒนาการกระทำระหว่างกันทางสังคมอย่างมีระเบียบ โดยสมาชิกส่วนรวมของสังคมได้ยอมรับเป็นแนวความประพฤติร่วมกัน

» การควบคุมทางสังคม
วิธีการและกระบวนการทั้งหมด ซึ่งกลุ่มหรือสังคมใช้ในการให้สมาชิกของสังคมปฏิบัติตามที่สังคมคาดหวัง

» ค่านิยมทางเพศ (Sexual Value)
หลักการพื้นฐานที่บุคคลยึดเป็นหลักในการปฏิบัติเพื่อดำเนินชีวิตซึ่งเกี่ยวกับเรื่องเพศ โดยค่านิยมทางเพศของบุคคลเกิดจากการอบรมสั่งสอนจากพ่อแม่ในสถาบันครอบครัว ระบบการศึกษา ประสบการณ์

» ลัทธิของค้านท์
ลัทธิที่ยึดมั่นในคุณธรรมหรือเหตุผลอย่างเคร่งครัด หรือ Moral Purism แปลว่า บริสุทธิ์นิยมทางศีลธรรม หรือบางทีก็เรียกว่า หน้าที่นิยม เพราะเน้นที่หน้าที่เป็นหลัก

» ประชุมพงศาวดาร
การศึกษาหาความรู้พงศาวดาร และตำนานเก่าย่อมถือว่าเป็นส่วนสำคัญอย่างหนึ่งใน การศึกษาทั่วทุกประเทศ

» อปริหานิยธรรม 7
ธรรมเป็นที่ตั้งแห่งความไม่เสื่อม 7 ประการ ผู้ปฏิบัติ ธรรมนี้จะเป็นไปเพื่อความเจริญทั้งฝ่ายบ้านเมืองและฝ่ายสงฆ์

» จริยธรรม
จริยธรรมไม่แยกเด็ดขาดจากศีลธรรม แต่มีความหมายกว้างกว่าศีลธรรม