การปลูกพืชผักระบบไฮโดรโปนิกส์

จากเอกสารวิชาการ เรื่อง การปลูกพืชผักระบบไฮโดรโปนิกส์
จัดทำเอกสารโดย นางสาวขนิษฐา พงษ์ปรีชา สำนักงานส่งเสริมการเกษตรภาคตะวันตก จังหวัดชลบุรี

การตลาด

เนื่องจากต้นทุนการผลิตสูง จึงควรหาตลาดก่อนที่จะลงทุน ไม่ควรผลิตเพื่อเข้าตลาดทั่วไป เพราะผลผลิตจะได้ราคาต่ำ ไม่คุ้มกับการลงทุน และจะไม่สามารถแข่งขันกับผลผลิตที่ปลูกในดินได้ สำหรับตลาดขายผลผลิตจากไฮโดรโปนิกส์ควรเป็นตลาดที่แน่นอนและต้องการผลผลิตสม่ำเสมอ เช่น สายการบิน โรงแรม ภัตตาคาร ซุปเปอร์มาร์เก็ต ตลาดส่งออก ตลาดผักปลอดภัยจากสารพิษ เป็นต้น อย่างไรก็ตามตลาดเหล่านี้เป็นตลาดเฉพาะกลุ่ม จึงค่อนข้างแคบ ถ้ามีคู่แข่งเพิ่มมากขึ้นในอนาคต ก็มีโอกาสล้มเหลวได้ ผลผลิตจากการปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรโปนิกส์อาจทดแทนผลผลิตที่ต้องนำเข้าตามความต้องการของสายการบิน โรงแรม และภัตตาคาร แต่ต้องไม่ลืมว่าผักนำเข้ามีแนวโน้มที่ราคาจะลดลง เนื่องจากนโยบายการค้าเสรี ซึ่งทำให้ภาษีนำเข้าลดลง จึงต้องศึกษาหาเทคนิคต่างๆ ให้สามารถแข่งขันกับผลผลิตนำเข้าได้

การเลือกชนิดพืชปลูก

การปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรโปนิกส์สามารถปลูกพืชได้แทบทุกชนิด แต่ถ้าจะผลิตเป็นเชิงพาณิชย์จะต้องคำนึงถึง

อายุเก็บเกี่ยว เนื่องจากพืชที่ปลูกแบบไฮโดรโปนิกส์ต้องลงทุนสูงสำหรับค่าสารเคมีที่ใช้เตรียมสารละลายธาตุอาหาร ดังนั้นหากเลือกพืชที่มีอายุเก็บเกี่ยวสั้นจะสามรถลดต้นทุนการผลิตได้ อายุของพืชที่ปลูกควรอยู่ระหว่าง 45-60 วัน
ราคาผลผลิต จะต้องเลือกพืชที่มีราคาสูง เช่น ผักกาดหอมพันธุ์ต่างประเทศ เนื่องจากต้นทุนการผลิตสูง หากเลือกผักที่มีขายทั่วไปในตลาดและราคาต่ำ จะไม่สามารถแข่งขันกับผักที่ปลูกในดินซึ่งมีต้นทุนต่ำกว่าและมีปริมาณมากว่าได้ ทำให้รายได้จากการขายผลผลิตไม่คุ้มกับการลงทุน
ฤดูปลูก เนื่องจากการปลูกผักด้วยวิธีดั้งเดิมต้องอาศัยปัจจัยทางสภาพแวดล้อมเพื่อช่วยในการเจริญเติบโต เช่น อุณหภูมิ ปริมาณน้ำฝน แสง ทำให้ในบางฤดูซึ่งสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสมมีผลผลิตเข้าสู่ตลาดน้อย ต่างจากการปลูกด้วยวิธีไฮโดรโปนิกส์ที่สามารถควบคุมสภาพแวดล้อมได้โดยใช้โรงเรือนปลูก ตลอดจนควบคุมปัจจัยอื่นๆ ให้เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืชตลอดปี ดังนั้นการเลือกชนิดพืชที่จะปลูกจึงต้องคำนึงถึงฤดูกาลด้วย เช่นในช่วงฤดูฝนจะมีผักที่ปลูกด้วยวิธีดั้งเดิมออกสู่ตลาดน้อยกว่าในช่วงฤดูหนาว จึงเป็นช่วงที่ควรผลิตพืชโดยวิธีไฮโดรโปนิกส์