สุขภาพ ความงาม อาหารและยา สมุนไพร สาระน่ารู้ >>

การแพทย์แผนโบราณ

คณาเภสัช

พิกัด

» พิกัดยา 2 สิ่ง
» พิกัดยา 3 สิ่ง
» พิกัดยา 4 สิ่ง
» พิกัดยา 5 สิ่ง
» พิกัดยา 7 สิ่ง
» พิกัดยา 9 สิ่ง
» พิกัดยา 10 สิ่ง
» พิกัดพิเศษ

พิกัดยา 5 สิ่ง

1) พิกัดเบญจกูล คือ จำกัดจำนวนตระกูลยา (เครื่องยา) ที่มีรสร้อน 5 อย่าง คือ

ดอกดีปลี
รากช้าพลู
เถาสะค้าน
รากเจตมูลเพลิง
เหง้าขิงแห้ง

สรรพคุณ กระจายกองลมและโลหิต แก้คูถเสมหะ แก้ลมพานไส้ บำรุงกองธาตุทั้ง 4

  • 2) พิกัดเบญจอมฤต คือ จำกัดตัวยาดังน้ำทิพย์ 5 อย่าง คือ

    น้ำนมสด
    น้ำนมส้ม
    น้ำอ้อย
    น้ำผึ้ง
    น้ำมันเนย

    สรรพคุณ บำรุงกำลัง บำรุงธาตุไฟ ขับลมให้แล่น ทั่วกาย แก้ไข้ตรีโทษ ผายธาตุ แก้กำเดาและลม กระจายเสมหะ

  • 3) พิกัดเบญจผลธาตุ คือ จำกักจำนวนตัวยาที่แก้ผลธาตุได้ 5 อย่าง คือ

    หัวกกลังกา
    หัวเต่าเกียด
    หัวแห้วหมู
    หัวหญ้าชันกาด
    หัวเปราะ

    สรรพคุณ แก้ธาตุพิการ บำรุงธาตุ บำรุงกำลัง เจริญไปธาตุ แก้ทางเดินปัสสาวะ แก้ตับทรุด

  • 4) พิกัดเบญจมูลน้อย คือ จำกัดจำนวนตัวยารากน้อย แก้สมุฏฐานทั้งสาม 5 อย่าง คือ

    หญ้าเกล็ดหอยใหญ่
    หญ้าเกล็ดหอยน้อย
    รากละหุ่งแดง
    รากมะเขือขื่น
    รากมะอึก

    สรรพคุณ แก้ร้อนในกระหายน้ำ ขับน้ำนม ขับเลือดลม กระทุ้งพิษไข้ แก้น้ำลาย

  • 5) พิกัดเบญจมูลใหญ่ คือ จำกัดจำนวนยารากใหญ่ แก้สมุฏฐานทั้งสามมี 5 อย่าง คือ

    รากมะตูม
    รากลำไย
    รากเพกา
    รากแคแตร
    รากคัดลิ้น

    สรรพคุณ แก้ดี แก้ลม แก้เสมหะ บำรุงไฟธาตุ แก้ไข้สันนิบาต แก้เส้นเอ็นพิการ เบญจมูลน้อย รวมกับเบญจมูลใหญ่ เป็นทศมูลใหญ่

  • 6) พิกัดเบญจโลกวิเชียร คือ จำกัดจำนวนตัวยาเสมอด้วยแก้วิเชียร 5 อย่าง คือ

    ( แก้ว 5 ดวง, ยา 5 ราก หรือ เพชรสว่างก็เรียก)

    รากชิงชี่
    รากหญ้านาง
    รากท้าวยายม่อม
    รากคนทา
    รากมะเดื่อชุมพร

    สรรพคุณ ใช้กระทุ้งพิษต่างๆ หรือถอนพิษต่างๆ แก้ไข้ต้นมือ แก้ไข้พิษ ไข้กาฬ ไข้หัว แก้ไข้เพื่อดีและโลหิต

  • 7) พิกัดเบญจโลธิกะ คือ จำกัดจำนวนตัวยาที่มีคุณทำให้ชื่นใจมี 5 อย่าง คือ

    แก่นจันทน์แดง
    แก่นจันทน์ขาว
    แก่นจันทน์ชะมด
    ต้นเนระภูสี

    ต้นมหาสดำ

    สรรพคุณ แก้ไข้เพื่อดี แก้ไข้รัตตะปิตตะโรค แก้ลมวิงเวียน แก้พิษทั้งปวง

  • 8) พิกัดจันทน์ทั้ง 5 คือ จำกัดจำนวนแก่นไม้จันทน์ 5 อย่าง คือ

    แก่นจันทน์แดง
    แก่นจันทน์ขาว
    แก่นจันทน์เทศ
    แก่นจันทนา
    แก่นจันทน์ชะมด

    สรรพคุณ แก้ไข้เพื่อดีและโลหิต แก้ร้อนในกระหายน้ำ บำรุงตับ ปอด แก้พยาธิ บาดแผล

  • 9) พิกัดเกสรทั้ง 5 คือ จำกัดจำนวนเกสรดอกไม้ 5 อย่าง คือ

    ดอกมะลิ
    ดอกพิกุล
    ดอกบุนนาค
    ดอกสารภี
    เกสรบัวหลวง

    สรรพคุณ แก้ร้อนในกระหายน้ำ ชูกำลังบำรุงหัวใจ แก้ไข้จับ แก้ลมวิงเวียน แก้น้ำดี ให้เจริญอาหารและแก้โรคตา


  • 10) พิกัดตานทั้ง 5 คือ จัดจำนวนของรากตาล 5 อย่าง คือ

    รากตาลโตนด
    รากตาลดำ
    รากตานหม่อน
    รากตานเสี้ยน
    รากตานขโมย

    สรรพคุณ ดับพิษตานซาง ขับพยาธิทุกชนิด แก้อุจจาระธาตุพิการ บำรุงเนื้อหนัง กระดูก

  • 11) พิกัดดีทั้ง 5 คือ จำกัดจำนวนดีสัตว์ทั้ง 5 อย่าง คือ

    ดีงูเหลือม
    ดีหมูป่า
    ดีวัวป่า
    ดีจระเข้
    ดีตะพาบน้ำ

    สรรพคุณ ดีต่างๆ มีรสขมหวาน ขับรสยาให้แล่นเร็ว มักใช้เป็นน้ำกระสายแก้โรคทั้ง 3 สมุฏฐาน คือ ดี โลหิต และธาตุลมที่พิการ

  • 12) พิกัดเหล็กทั้ง 5 คือ จำกัดจำนวนตัวยาที่มีชื่อว่าเหล็ก 5 อย่าง คือ

    ต้นหญ้ามือเหล็ก
    แก่นขี้เหล็ก
    เถาวัลย์เหล็ก
    ว่านสากเหล็ก
    สนิมเหล็ก

    สรพพคุณ แก้พิษโลหิตทั้งบุรุษและสตรี บำรุงกำลังให้แข็งแรง แก้กระษัย

  • 13) พิกัดเกลือทั้ง 5 คือ จำกัดจำนวนของเลือ 5 อย่าง คือ

    เกลือสมุทร
    เกลือสินเธาว์
    เกลือพิก
    เกลือวิก
    เกลือฟอง (ฝ่อ)

    สรรพคุณ แก้ไข้พรรดึก แก้ท้องมาน แก้เสมหะ แก้บิดมูกเลือด บำรุงน้ำเหลือง ชำระเมือกมันในลำไส้

  • 14) พิกัดบัวทั้ง 5 (บัวน้ำทั้ง 5 ) คือ จำกัดจำนวนดอกบัว 5 อย่าง คือ

    บัวสัตตบุษย์
    บัวสัตตบรรณ
    บัวลินจง
    บัวจงกลนี
    บัวนิลอุบล

    สรรพคุณ ชูกำลัง บำรุงหัวใจ แก้อุจจาระธาตุ แก้ไข้เพื่อลมและโลหิต แก้ไข้รากสาด บำรุงครรภ์รักษา

  • 15) พิกัดโหราทั้ง 5 คือ จำกัดจำนวนตัวยา ชื่อว่าโหรา 5 อย่าง คือ

    โหราอมฤต
    โหรามิคสิงคลี
    โหราเท้าสุนัข
    โหราบอน
    โหราเดือยไก่

    สรรพคุณ แก้พิษสัตว์ ทำให้อาเจียน ขับลม ขับระดูสตรี และขับโลหิตช้าๆ

  • 16) พิกัดเบญจโลหะ คือ จำกัดจำนวนตัวยาที่มีชื่อคล้ายโลหะทอง 5 อย่าง คือ

    รากทองกวาว
    รากทองหลางหนาม
    รากทองหลางใบมน
    รากทองโหลง
    รากทองพันชั่ง

    สรรพคุณ แก้โรคดี เสมหะ และลมที่เป็นพิษ แก้ริดสีดวง ทำลายพยาธิ

  • 17) พิกัดเบญจเทียน คือ จำกัดจำนวนตัวยาที่มีชื่อว่าเทียน 5 อย่าง คือ

    เทียนดำ
    เทียนแดง
    เทียนขาว
    เทียนข้าวเปลือก
    เทียนตาตั๊กแตน

    สรรพคุณ แก้ลม เสมหะ และดีระคนกัน แก้พิษโลหิต แก้ทางปัสสาวะ แก้นิ่ว
    แก้มุตกิด บำรุงธาตุ บำรุงกำลัง

  • 18) พิกัดเบญจโกฐ คือ จำกัดจำนวนตัวยาที่มีชื่อว่าโกฐ 5 อย่าง คือ

    โกฐสอ
    โกฐเขมา
    โกฐหัวบัว
    โกฐเชียง
    โกฐจุฬาลัมพา

    สรรพคุณ แก้ไข้จับ แก้ไข้เพื่อเสมหะ หีดไอ แก้โรคปอด แก้โรคในปาก ชูกำลัง บำรุงโลหิด แก้ลมในกองธาตุ

»» จุลพิกัด
»» พิกัด
»» มหาพิกัด

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย