ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม >>

เพลงพื้นบ้าน

นายบุญเสริม แก่นประกอบ ครู โรงเรียนบ้านชงโค

การแบ่งประเภทของเพลงพื้นบ้าน

เพลงพื้นบ้านภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

เพลงพื้นบ้านภาคตะวันออกเฉียงเหนือ แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคือ

1. กลุ่มอีสานเหนือ
2. กลุ่มอีสานใต้

กลุ่มอีสานเหนือ

หมอลำที่แสดงในพิธีกรรม

หมอลำผีฟ้า เป็นการลำที่มีจุดมุ่งหมายสองประการคือ รักษาคนป่วยและพยากรณ์ดินฟ้าอากาศ ทำนอง เป็นจังหวะสั้นบ้างยาวบ้าง ดนตรีที่ใช้ แคน และกลอง เนื้อหาของกลอนลำเป็นการกล่าวถึงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้ลำอัญเชิญให้มาประทับทรงในตัวหมอลำ ขอให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ บอกวิธีรักษาผู้ป่วย ผู้ลำมีเพียงคนเดียว มีบริวารเป็นผู้ฟ้อนรำประกบ ลีลาการฟ้อนรำไม่มีแบบแผนแน่นอนทำนองของกลอนลำ

ทำนองของกลอนลำ แบ่งได้เป็น 4 ทำนองคือ

1. ลำทางสั้น เป็นทำนองลำแบบเนื้อเต็มไม่มีการเอื้อนเสียง ยกเว้นตอนขึ้นต้นความสั้นยาวของพยางค์ต่างๆ ในกลอนลำจะสม่ำเสมอกัน เน้อหามักจะเป็นการโต้ตอบปัญหาทางด้าน ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ วรรณคดี ธรรมะ การเมือง การปกครอง

2. ลำทางยาว เดิมเรียกกลอนอ่านหนังสือ เป็นทำนองลำที่เป็นเสียงยาวจังหวะลีลาช้า ใช้สำหรับลำกลอนลา เนื้อหาเป็นพวกนิทานพื้นบ้าน รำพันถึงความรัก ความอาลัย เศร้าโศก ผิดหวัง สมหวัง

3. ลำเต้ย เป็นกลอนลำที่มีทำนองสั้น กระฉับกระเฉง ไม่เอื้อนเสียง ทำนองลำ แสดงอารณ์รื่นเริงสนุกสนาน ส่วนใหญ่ใช้ในการลำเกี้ยวพาราสี และเสนอสาระที่ต้องการเฉพาะเรื่อง ทำนองมีหลายทำนอง คือ เต้ยโขง เต้ยพม่า เต้ยธรรมดา และเต้ยหัวโนนตาล

4. ลำเพลิน เป็นกลอนลำที่มีทำนอง จังหวะเร็วสนุกสนาน ไม่มีการเอื้อนเสียงให้ความครึกครื้นเข้ากับลีลาการเต้น ทำนองได้รับอิทธิพลจากเพลงลูกทุ่งและเพลงไทยสากลหมอลำต้องเลือกทำนองการลำให้สอดคล้องกับเนื้อหาของเรื่องด้วย เพื่อให้กลอนลำมีความกลมกลืนระหว่างทำนองและเนื้อหา อันจะส่งผลให้กลอนมีความไพเราะ ก่อให้ผู้ฟังเกิดภาพพจน์และอารมณ์คล้อยตามหมอลำไปด้วย

การลำของหมอลำแต่ละคน อาจจะมีสำเนียงการลำ (วาดลำ) ที่แตกต่างกันไปตาม ท้องถิ่น สำเนียงการลำ (วาดลำ) ที่นิยมกันมากได้แก่ สำเนียงการลำจังหวัดอุบลราชธานี (วาดลำอุบล) เป็นสำเนียงการลำที่ค่อนข้างช้าเนิบนาบและสำเนียงการลำของจังหวัดขอนแก่น (วาดลำขอนแก่น) เป็นสำเนียงการลำที่ค่อนข้างกระชับ รวดเร็ว นอกจากนี้ยังมีสำเนียงการลำของแต่ละจังหวัดที่มีความแตกต่างกันออกไปเป็นสำเนียงเฉพาะถิ่น เช่น สำเนียงลำของจังหวัด กาฬสินธุ์ (วาดลำกาฬสินธุ์) สำเนียงการลำอำเภอภูเขียวจังหวัดชัยภูมิ (วาดลำภูเขียว) สำเนียงการลำของอำเภอพุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์ (วาดพุทไธสง) เป็นต้น

- เพลงพื้นบ้านภาคเหนือ
- เพลงพื้นบ้านภาคใต้
- เพลงพื้นบ้านภาคตะวันออก
- เพลงพื้นบ้านภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
- เพลงพื้นบ้านภาคกลาง


แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» นิยาย-เรื่องสั้น
» ข้อเขียน-บทความ
» บทกวี
» สารคดี-ท่องเที่ยว

» การแพทย์แผนโบราณ
ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยา ได้ค้นพบบันทึกว่า มีระบบการจัดหายาที่ชัดเจนสำหรับราษฏร มีแหล่งจำหน่ายยาและสมุนไพรหลายแห่งทั้งในและ นอกกำแพงเมือง

» หลักธรรมในการอยู่ร่วมกันในสังคม
พระพุทธศาสนาได้สอนไว้ว่านักปกครองที่ดีนั้นควรมีคุณธรรม 10 ประการ เรียกว่า ทศพิธราชธรรม

» สมถะวิปัสสนา
ตามแนวพระกรรมฐานมัชฌิมาแบบลำดับ (เถรวาท) ของสมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรมหาเถรเจ้า (สุก ไก่เถื่อน)

» พุทธธรรมขั้นพื้นฐาน
ไม่มีมนุษย์คนใดที่จะสามารถมีชีวิตอยู่ได้ลำพังตนเองโดยไม่ติดต่อสัมพันธ์กับคนอื่น เพราะการดำรงชีวิตอยู่ของคนเราจำเป็นจะต้องพึ่งพาอาศัยกันและกัน

» พระสูตรของท่านเว่ยหลาง
สูตรของท่านเว่ยหล่างล้วนแต่เป็นเรื่องของการใช้ปัญญาเพื่อค้นหาหนทางแห่งความเป็นพุทธะ และเพื่อความหลุดพ้นไปจากเครื่องร้อยรัดทั้งปวงในโลกนี้

» พุทธศาสนสุภาษิต
สุภาษิตที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงดำรัสไว้ ซึ่งมีคุณค่าสูงส่ง สามารถใช้ได้ทั้งเป็นแนวทางดำเนินชีวิต เตือนใจ หาคำตอบที่ดีสำหรับปัญหาที่สงสัย

» โอวาทสี่ของเหลี่ยวฝาน
แบบฉบับในการประพฤติดี ปฏิบัติชอบ เพื่อหยุดยั้งกระแสแห่งวัฒนธรรมตะวันตกและอนุรักษ์ความเป็นคนจีนดั้งเดิม

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-