ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม >>

เพลงพื้นบ้าน

นายบุญเสริม แก่นประกอบ ครู โรงเรียนบ้านชงโค

เพลงพื้นบ้านประเภทเพลงผู้ใหญ่

เพลงผู้ใหญ่ประเภทเพลงปฏิพากย์

เพลงยั่ว

ประวัติทีมา กล่าวกันว่าเล่นมาแต่ครั้งปู่ย่าตายาย ในช่วงตรุษสงกรานต์หรือนั่งทำคันเน็ด (ซังข้าว เอามาควั่นให้เป็นเกลียวใช้สำหรับมัดฟ่อนข้าวที่เก็บเกี่ยวแล้ว) หรือตั้งวงเล่นเพื่อความรื่นเริงเมื่อหนุ่มไปเกี้ยวสาวเพลง เป็นการร้องโต้ตอบยั่วให้รำ นิยมเล่นกันยามตรุษสงกรานต์ หรือจะเล่นในโอกาสอื่นก็ได้ พบในจังหวัดอ่างทอง จังหวัดสุพรรณบุรีแต่เดิมเพลงยั่วเป็นแต่เพียงร้องโต้ตอบโดยมีลูกคู่ช่วยปรบมือให้จังหวะ บางทีจึงเรียกเพลงนี้ว่า เพลงตบเผลาะ ต่อมาเมื่อประมาณ 50-60ปีมีคนเอาแคนไปขาย ผู้เล่นก็เอาแคนมาเป่าประกอบ จึงเรียกเพลงยั่วเป็นอีกชื่อหนึ่งว่า เพลงเเคน

การแต่งกาย หญิงชายนุ่งกระโจงกระเบน สวมเสื้อ ห่มผ้าตามสมัยนิยมอุปกรณ์ประกอบการเล่น ใช้แต่การปรบมืออย่างเดียวไม่มีอย่างอื่นประกอบก็ได้ มีแคนมาเป่าประกอบก็ได้ บางคนอาจเอากลองยาวไปตี แต่ไม่นิยมเพราะต้องการฟังเพลงมากกว่า

การเล่น ตั้งวงร้องรำกันตามล้านบ้านลานวัด ร้องโต้ตอบเย้าแหย่กันต่างๆ นานา กลอนที่ใช้เป็นกลอนสั้นๆ จะเป็นกลอนอะไรก็ได้ ไม่จำเป็นต้องยืนกลอนไลอยู่เพียงกลอนเดียวอย่างที่หลายเพลงนิยมทำ มักย้ายไปตลอดเวลา จังหวะค่อนข้างกระชั้นสนุกสนาน เมื่อหัวหน้านำร้องขึ้นแล้ว คนอื่นที่เป็นลูกคู่ก็ช่วยปรบมือและร้องรับสับเปลี่ยนกัน ขณะร้องก็รำไปด้วยคล้ายรำกลองยาวในปัจจุบัน คำร้องเพลงยั่วมีดังนี้

ชาย แม่ฟากขะโน้น แม่คนสวยเอย ไม่โน่นไม่นี่ เสียกระพี่บ้างเลยเห็นพี่คนจน รึแม่คนสวยเอย รักตัวข้า ข้าไม่ว่ากระไรเลยไปรักคนอื่น เดี๋ยวเอาปืนยิงเอย
หญิง ลูกเต้าเหล่าใคร ไถลมานี่ น้ำท่าไม่อาบ เหม็นสาบอย่างนี้.

ตัวอย่างเพลงยั่วจังหวัดสุพรรณบุรี

บัวเผื่อน กะตั้วกะเตี้ย กะต่ายติดหล่ม แอ แฮะ แอ แฮะ

บัวผัน เสียมแสะแขยะหน่อกล้วยสาว ๆ สาว ๆ มารำเสยแสะอีหนูสู้เขาเพราะเราเคยเล่น (ซ้ำหมด) อย่าเข้ามาใกล้ถีบให้กระเด็น (ลูกคู่รับ ไฮโยพ่อแก้ว ไฮยาพ่ะยวบ เผย เผยเยย เยยเยย)

บัวผัน หงส์เอ๋ย แม่ชื่นใจเอ๋ยไม่โน่นไม่นี่ กับพี่บ้างเลยเห็นพี่คนจน แม่คนสวยเอยฝั่งขนี้ ไม่มีสวยเอย (ไฮโย พ่อแก้ว ไฮยาพ่ะยวบ เผย เผยเยย เยย) หงส์เอ๋ย แม่ชื่นใจเอ๋ย (ซ้ำหมด)ไปโน่นไม่นี่ กับพี่บ้างเลย
บุญมา ต้อนไว้ ๆ เอาไปบ้านเราเอาไปใต้ถุน ไปขุนน้ำข้าว ขโมยมันมาได้พากันเห่า
(ไฮโย พ่อแก้ว ไฮยาพ่ะยวบ เผย เผยเยย เยยเยย)

บัวเผื่อน ต้อนไว้ ๆ เอาไปบ้านเราเอาไปหุงข้าว ให้แม่เรากิน ถ้าหุงไม่ดี จะตีให้ดิ้น
(ไฮโย พ่อแก้ว ไฮยาพ่ะยวบ เผย เผยเยย เยยเยย)
บุญมา เจ้าหนุ่มเมียมี วันนี้ก็มา (ซ้ำหมด)เอาเมียไปต้ม ไปดมหน้าหมามาหาเอาใหม่ ไม่ได้แล้ววา (ไฮโย พ่อแก้ว ไฮยาพ่ะยวบ เผย เผยเยย เยยเยย)
บัวเผื่อน ต้อนไว้ ๆ เอาไปบ้านเรา เอาไปหุงข้าว ให้แม่เรากินถ้าหุงไม่ดี จะตีให้ดิ้น ถ้าหุงไม่สุก ขยุกลงดิน (ไฮโย พ่อแก้ว ไฮยาพ่ะยวบ เผย เผยเยย เยยเยย)

(จากจังหวัดอ่างทองและสุพรรณบุรี)

- เพลงแข่งขัน
- เพลงเกี่ยวกับการประกอบอาชีพ
- เพลงปฎิพากย์
- เพลงประกอบการเล่นพื้นบ้าน
- เพลงประกอบพิธี
- เพลงกล่อมเด็ก


แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย