วรรณกรรม สุภาษิต ข้อคิด คำคม สำนวน โวหาร งานเขียน >>
(ร่าย กาพย์ กลอน โคลง ฉันท์)
กาพย์สารวิลาสินี
กาพย์มัณฑกคติ
กาพย์มัณฑกคติ เป็นกาพย์ที่มีลักษณะเหมือนกบเต้น ในคัมภีร์กาพย์สารวิลาสินี มีบทบัญญัติว่า
ฉฏฺเฐ จ นวเม ฐาเน ฐิตา ทุเว สรา สมา,
ทฺวาทสฏฺฐารสเกสุ ทุเว สรา ฐิตา สมา,
จตุพฺพีสติฉตฺตึส- ทฺวิตาฬีสาสุ เต ตโย
ตึสเตตฺตึสฐาเนสุ ฐิตา ทุเว สรา สมา
ยสฺมึ ลกฺขณมิทญฺเจ มณฺฑกาคติ นาม สา
แปลว่า สระ ๒ ตัว คือ ตัวที่ ๖ กับที่ ๙, ที่ ๑๒ กับที่ ๑๘, ที่ ๓๐ กับที่ ๓๓ และสระ ๓ ตัว คือ ที่ ๒๔ กับที่ ๓๖ และที่ ๔๒, เสมอกัน หากในกาพย์ใดมีลักษณะเช่นนี้ กาพย์นั้นชื่อว่า มัณฑกคติ
จึงถือเอาความได้ว่า กาพย์มัณฑกคติ บทหนึ่งมี ๔ บาท ๆ ละ ๒ วรรค รวม ๔๘ คำ มีสัมผัสเป็นคู่ ๆ ดังกล่าวแล้ว เฉพาะคำสุดท้ายของบาทที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป
แผนผัง กาพย์มัณฑกคติ
- กาพย์วิชชุมาลี
- กาพย์มหาวิชชุมาลี
- กาพย์จิตรลดา
- กาพย์มหาจิตรลดา
- กาพย์สินธุมาลี
- กาพย์มหาสินธุมาลี
- กาพย์นันททายี
- กาพย์มหานันททายี
- กาพย์วชิรปันตี
- กาพย์มหาวชิรปันตี
- กาพย์พรหมคีติ
- กาพย์มัณฑกคติ
- กาพย์ตุรังคธาวี
- กาพย์มหาตุรังคธาวี
- กาพย์กากคติ
กาพย์สารวิลาสินี
กาพย์คันถะ
กาพย์พิเศษ
โวหาร
ประเภทกวีนิพนธ์
ฉันทลักษณ์
สระ
พยัญชนะ
เครื่องประกอบอื่น
การอ่านคำประพันธ์
ร่าย
กาพย์
กลอน
โคลง
ฉันท์
