วรรณกรรม สุภาษิต ข้อคิด คำคม สำนวน โวหาร งานเขียน >>
(ร่าย กาพย์ กลอน โคลง ฉันท์)
กาพย์สารวิลาสินี
กาพย์มหาตุรังคธาวี
กาพย์มหาตุรังคธาวี เป็นกาพย์ที่มีลักษณะเหมือนม้าวิ่ง ในคัมภีร์กาพย์สารวิลาสินี มีบทบัญญัติว่า
ตติเย สตฺตเม ฐาเน นวเม จ ตโย สมา,
ทฺวาทสเอกูนวีสฏฺ- ฐาเนสุ เทฺว สรา สมา,
เตรสปณฺณรส จ ฐิตา ทุเว สรา สมา,
ทฺวาวีสจตุวีสาสุ ฐาเนสุ เทฺว สรา สมา,
อฏฺฐวีสจตฺตาฬีส- สตฺตาฬีสาสุ เต ตโย
เอกตฺตึสปญฺจตฺตึส- สตฺตตฺตึสาสุ เต ตโย
เอกตฺตึสเตตาฬีสฏฺ- ฐาเนสุ เทฺว สรา สมา,
ปญฺญาสาย ทฺวิปญฺญาสฏฺ- ญาเนสุ เทฺว สรา สมา,
ยสฺมึ ลกฺขณมิทญฺเจ มหาตุรงฺคธาวิ สา
แปลว่า สระ ๓ ตัว คือ ตัวที่ ๓ ที่ ๗ กับที่ ๙, สระ ๒ ตัวคือ ที่ ๑๒ กับที่ ๑๙, ที่ ๑๓ กับที่ ๑๕, ที่ ๒๒ กับที่ ๒๔, สระ ๓ ตัว คือ ที่ ๒๘ ที่ ๔๐ กับที่ ๔๗, ที่ ๓๑ ที่ ๓๕ กับที่ ๓๗, สระ ๒ ตัว คือ ตัวที่ ๔๑ กับที่ ๔๓ และตัวที่ ๕๐ กับตัวที่ ๕๒ เสมอกัน หากในกาพย์ใดมีลักษณะเช่นนี้ กาพย์นั้นชื่อว่า มหาตุรังคธาวี
จึงถือเอาความได้ว่า กาพย์มหาตุรังคธาวี บทหนึ่งมี ๔ บาท รวม ๕๖ คำ มีสัมผัสดังกล่าวแล้ว เฉพาะคำสุดท้ายของบาทที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป
แผนผัง กาพย์มหาตุรังคธาวี
- กาพย์วิชชุมาลี
- กาพย์มหาวิชชุมาลี
- กาพย์จิตรลดา
- กาพย์มหาจิตรลดา
- กาพย์สินธุมาลี
- กาพย์มหาสินธุมาลี
- กาพย์นันททายี
- กาพย์มหานันททายี
- กาพย์วชิรปันตี
- กาพย์มหาวชิรปันตี
- กาพย์พรหมคีติ
- กาพย์มัณฑกคติ
- กาพย์ตุรังคธาวี
- กาพย์มหาตุรังคธาวี
- กาพย์กากคติ
กาพย์สารวิลาสินี
กาพย์คันถะ
กาพย์พิเศษ
โวหาร
ประเภทกวีนิพนธ์
ฉันทลักษณ์
สระ
พยัญชนะ
เครื่องประกอบอื่น
การอ่านคำประพันธ์
ร่าย
กาพย์
กลอน
โคลง
ฉันท์
