วรรณกรรม สุภาษิต ข้อคิด คำคม สำนวน โวหาร งานเขียน >>
(ร่าย กาพย์ กลอน โคลง ฉันท์)
กาพย์สารวิลาสินี
กาพย์วชิรปันตี
กาพย์วชิรปันตี เป็นกาพย์ที่มีลักษณะดังค่ายเพชร ในคัมภีร์กาพย์สารวิลาสินี มีบทบัญญัติว่า
ปญฺจอฏฺฐสุ สรา เทฺว ทสเตรสเม ทุเว,
ปณฺณรสอฏฺฐารสฏฺ- ฐาเนสุ เทฺว สรา สมา,
วีสเตวีสฐาเนสุ เทฺว สรา สมกา สิยุํ,
ปญฺจวีสอฏฺฐวีสฏฺ- ฐาเนสุ เทฺว สรา สมา
ตึสเตตฺตึสฐาเนสุ เทฺว สรา สมกา สิยุํ
ปญฺจตึสอฏฺฐตึสฏฺ- ฐาเนสุ เทฺว สรา สมา
ยสฺมึ ลกฺขณมิทญฺเจ วชิรปนฺตีติ นาม สา
แปลว่า สระ ๒ ตัว คือ ตัวที่ ๕ กับที่ ๘, ที่ ๑๐ กับที่ ๑๓, ที่ ๑๕ กับที่ ๑๘, ที่ ๒๐ กับที่ ๒๓, ที่ ๒๕ กับที่ ๒๘, ที่ ๓๐ กับที่ ๓๓, และที่ ๓๕ กับที่ ๓๘ เสมอกัน หากกาพย์ใดมีลักษณะเช่นนี้ กาพย์นั้นชื่อว่า วชิรปันตี
จึงถือเอาความได้ว่า กาพย์วชิรปันตี บทหนึ่งมี ๔ บาท ๆ ละ ๒ วรรค รวม ๔๐ คำ มีสัมผัสเป็นคู่ ๆ รวม ๗ คู่ เฉพาะคำสุดท้ายของบาทที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป
แผนผัง กาพย์วชิรปันตี
- กาพย์วิชชุมาลี
- กาพย์มหาวิชชุมาลี
- กาพย์จิตรลดา
- กาพย์มหาจิตรลดา
- กาพย์สินธุมาลี
- กาพย์มหาสินธุมาลี
- กาพย์นันททายี
- กาพย์มหานันททายี
- กาพย์วชิรปันตี
- กาพย์มหาวชิรปันตี
- กาพย์พรหมคีติ
- กาพย์มัณฑกคติ
- กาพย์ตุรังคธาวี
- กาพย์มหาตุรังคธาวี
- กาพย์กากคติ
กาพย์สารวิลาสินี
กาพย์คันถะ
กาพย์พิเศษ
โวหาร
ประเภทกวีนิพนธ์
ฉันทลักษณ์
สระ
พยัญชนะ
เครื่องประกอบอื่น
การอ่านคำประพันธ์
ร่าย
กาพย์
กลอน
โคลง
ฉันท์
