ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ บุคคลสำคัญ ประเทศและทวีป >>

หลักสูตรและหนังสือเรียนภาษาไทย

นางสาวนิจสุดา อภินันทาภรณ์
หัวหน้าสถาบันภาษาไทย สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

กระทรวงธรรมการ (พ.ศ. ๒๔๓๕ – ๒๔๕๓)

ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ ๕ เป็นต้นมา การศึกษามีการเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างมาก มีการตั้งโรงเรียนเพิ่มขึ้น กรมศึกษาธิการ ได้ขยายชั้นเรียนมากขึ้น จนถึงเมื่อวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๔๓๕ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ได้ประกาศตั้งกรมธรรมการขึ้นเป็นกระทรวงธรรมการ มีการประกาศตั้งโรงเรียนมูลศึกษาขึ้นในวัดทั่วไปทั้งในกรุงและหัวเมือง กำหนดชั้นเรียนเป็น ๒ ชั้น คือ โรงเรียนมูลศึกษาสามัญชั้นต่ำ และโรงเรียนมูลศึกษาชั้นสูง

ปี พ.ศ. ๒๔๓๘ มีหลักสูตรประโยคต่าง ๆ ประกาศเป็นลายลักษณ์อักษร การศึกษาสามัญแบ่งออกเป็น ๓ ชั้น เรียกว่า ประโยค ๑ มี ๓ ชั้น มุ่งเรียนวิชาภาษาไทย และเลขเบื้องต้น ประโยค ๒ มี ๓ ชั้น มุ่งให้สามารถนำมาใช้ในการทำงานได้จริง เช่น ย่อความ เรียงความ และทานหนังสือผิด และประโยค ๓ มี ๔ ชั้น เพิ่มวิชาใหม่ ๆ มากขึ้น โดยกำหนดให้เรียนวรรณคดีไทยจากหนังสือกวีนิพนธ์ เก่า ๆ

ปี พ.ศ. ๒๔๔๑ ลำดับชั้นการศึกษาสามัญ แบ่งชั้นเป็น การเล่าเรียนเบื้องแรก (มูลศึกษา) การเล่าเรียนเบื้องต้น (ประถมศึกษา) การเล่าเรียนเบื้องกลาง (มัธยมศึกษา) และการเล่าเรียนเบื้องสูง (อุดมศึกษา)

ปี พ.ศ. ๒๔๔๕ เปลี่ยนแปลงชั้นการศึกษาสามัญเป็น ๔ ประโยค คือ ประโยคมูลศึกษา ประโยคประถมศึกษา ประโยคมัธยมศึกษา ประโยคละ ๓ ชั้น ส่วนประโยคมัธยมสูง มีเพียง ๒ ชั้น

วิชาความรู้ต่าง ๆ เพิ่มขึ้นตามลำดับ ทำให้มีแบบเรียนเพิ่มมากขึ้น มีการปรับปรุงแก้ไขหลักสูตรและแบบเรียนหลายครั้ง เพื่อให้เหมาะกับการจัดชั้นเรียนและให้นักเรียนมีโอกาสเรียนวิชาอื่น ๆ ด้วย ไม่ได้เรียนภาษาไทยอย่างเดียว แต่ต้องเรียนเลข หน้าที่พลเมือง ศีลธรรม วิทยาศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และอื่น ๆ การนำวิชาใหม่ ๆ เหล่านี้มาสอนจะสอนอ่านเป็นหนังสือในวิชาภาษาไทย ต่อมาภายหลังจึงแยกวิชาต่าง ๆ เป็นเอกเทศ แต่ละวิชามีหนังสือเรียนของตนเอง ส่วนวิชาภาษาไทยยังคงมีความสำคัญมากกว่าวิชาอื่น แบบเรียนที่ใช้เป็นหลักคือ แบบเรียนเร็ว เล่ม ๑ , ๒ และ ๓ ใช้ตามลำดับประโยคและชั้น ใช้ทั้งการอ่าน เขียนลายมือ

เขียนตามคำบอก และเรียนรู้เรื่องไวยากรณ์ ควบคู่กันไป แบบเรียนที่เพิ่มเข้ามาคือ หนังสือวิชาน่ารู้เรื่องตัวของเราเอง พงศาวดารย่อ (ตอนกรุงเก่า) รามเกียรติ์ อิเหนา นิราศนรินทร์ แต่ตัดมาเป็นตอน ๆ เช่น สังข์ทองตอนเลือกคู่ หาเนื้อหาปลา อิเหนา ตอนศึกกะหมังกุหนิง รามเกียรติ์ ตอนศึกกุมภกรรณและตอนท้าวมาลีวราชว่าความ สามก๊ก ตอนโจโฉแตกทัพเรือ เป็นต้น ต่อมาหนังสือชุดนี้ เรียกว่า กวีนิพนธ์

นอกจากนี้ ยังมีแบบเรียนที่เป็นหนังสือวรรณคดีอีกหลายเล่ม เช่น นิราศนรินทร์ นิทราชาคริต ตะเลงพ่าย เงาะป่า โคลงโลกนิติ มหาเวสสันดรชาดก ตามใจท่าน พระร่วง นิราศลอนดอน สามัคคีเภทคำฉันท์
อิลราชคำฉันท์ เวนิสวาณิช เป็นต้น หนังสือแบบเรียนต่าง ๆ มีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขตลอดเวลา เพื่อให้เหมาะแก่กาลสมัย และแนวการศึกษาหนังสือแบบเรียนจึงมาหลายชุด เช่น แบบเรียนเร็ว มูลปกรณ์ สยามไวยากรณ์ และหนังสือแบบสอนอ่านต่าง ๆ

อ้างอิง

  • วิชาการ,กรม, ๒๕๒๐ ความเป็นมาของแบบเรียนไทย. ห้างหุ้นส่วนจำกัด จงเจริญการพิมพ์.
  • วิชาการและมาตรฐานการศึกษา,สำนัก,๒๕๕๒. ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้
  • ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
  • วิชาการและมาตรฐานการศึกษา,สำนัก, ๒๕๔๔.หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๔๔.
  • โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.ศึกษาธิการ,กระทรวง, ๒๕๔๕. วิชาการวิจักษณ์ สำนักพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา.

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย