ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

คู่มือพระสังฆาธิการ

ส่วนที่ ๔ ระเบียบ คำสั่ง ประกาศ และมติมหาเถรสมาคม

ระเบียบมหาเถรสมาคม

ว่าด้วยการเพิ่มคำอนุโมทนาเป็นภาษาไทย ในวันพระหรือวันธรรมสวนะ พ.ศ. ๒๕๓๗

----------------------------

อาศัยอาจตามความในมาตรา ๑๕ ตรี แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕ มหาเถรสมาคมวางระเบียบไว้ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบมหาเถรสมาคมนี้ เรียกว่า “ระเบียบมหาเถรสมาคม ว่าด้วยการเพิ่มคำอนุโมทนาเป็นภาษาไทย ในวันพระหรือวันธรรมสวนะ พ.ศ. ๒๕๓๗”

ข้อ ๒ ระเบียบมหาเถรสมาคมนี้ ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในแถลงการณ์คณะสงฆ์ เป็นต้นไป

ข้อ ๓ ตั้งแต่วันใช้ระเบียบมหาเถรสมาคมนี้ ให้ยกเลิกระเบียบมหาเถรสมาคม ว่าด้วยการเพิ่มคำอนุโมทนาเป็นภาษาไทย ในวันพระหรือวันธรรมสวนะ พ.ศ. ๒๕๒๘

ข้อ ๔ คำอนุโมทนาเป็นภาษาบาลีที่พระภิกษุสงฆ์เคยอนุโมทนาในวันพระหรือวันธรรมสวนะในวัดของตนอย่างใด ก็ยังคงเป็นไปตามนั้น ไม่มีการเปลี่ยนแปลงแต่ประการใด ตามระเบียบมหาเถรสมาคมนี้ ให้เพิ่มคำอนุโมทนาเป็นภาษาไทยเข้าร่วมด้วยอีกส่วนหนึ่งเท่านั้น

ข้อ ๕ เรื่องที่จะนำมาอนุโมทนาเป็นภาษาไทยนั้น ให้อยู่ในขอบเขตแห่งหัวข้อหรือหมวดเรื่องตามที่มหาเถรสมาคมจะได้กำหนดไว้ และหัวข้อหรือหมวดเรื่องนั้นอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสมโดยมหาเถรสมาคม

ข้อ ๖ โดยปกติ การอนุโมทนาเป็นภาษาไทยเป็นหน้าที่ของเจ้าอาวาสแห่งวัดนั้น ๆจะพึงอนุโมทนา แต่ถ้าเจ้าอาวาสขัดข้องหรือเห็นเป็นการสมควรจะมอบหมายให้รองเจ้าอาวาสผู้ช่วยเจ้าอาวาส หรือพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งทำหน้าที่อนุโมทนาแทนก็ได้แต่ต้องอยู่ในเขตที่เจ้าอาวาสมอบหมาย

ข้อ ๗ กำหนดเขตการอนุโมทนาเป็นภาษาไทยนั้น กำหนดในทุกวันพระหรือวันธรรมสวนะในเทศกาลเข้าพรรษา ในเวลาทายกทายิการ่วมประชุมทาบุญตักบาตร แต่ถ้าวัดใดเห็นเป็นการสมควรที่จะขยายการอนุโมทนาเป็นภาษาไทยออกไปในทุกวันพระหรือวันธรรมสวนะ ในเวลานอกพรรษาหรือในวันที่ประชาชนมาร่วมบาเพ็ญกุศลในวัดเป็นการพิเศษก็ย่อมกระทำได้ตามความเหมาะสม

ข้อ ๘ สถานที่นั่งอนุโมทนา จะใช้บนอาสน์สงฆ์ที่นั่งฉัน หรือจัดที่เป็นพิเศษขึ้นใหม่ โดยใช้เก้าอี้หรือจะใช้บนธรรมาสน์ สุดแต่เจ้าอาวาสจะเห็นสมควร

ข้อ ๙ กำหนดเวลาที่จะอนุโมทนาเป็นภาษาไทย ไม่ควรจะต่ำกว่า ๑๐ นาที และไม่เกิน๒๐ นาที เว้นแต่ทายกทายิกาจะขอให้เพิ่มเวลาออกไปอีก เมื่อจบการอนุโมทนาเป็นภาษาไทยแล้วจึงอนุโมทนาเป็นภาษาบาลี ตามที่เคยปฏิบัติมา

ข้อ ๑๐ เป็นหน้าที่ของเจ้าอาวาสวัดนั้น ทำรายงานการอนุโมทนาตามรายการที่กำหนดไว้เสนอเจ้าคณะตามลำดับ จนถึงเจ้าคณะจังหวัดเจ้าสังกัด ไม่เกินเดือนธันวาคมของทุกปี ส่วนจะให้กำหนดนาส่งในระหว่างกันอย่างไร เป็นหน้าที่ของเจ้าคณะจังหวัดเจ้าสังกัดจะกำหนด

อนึ่ง ให้เจ้าคณะจังหวัดจัดส่งรายงานการอนุโมทนำไปยังเจ้าคณะภาคเจ้าสังกัดไม่เกินเดือนมกราคมของปีถัดไป

ประกาศ ณ วันที่ ๑๕ เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๗

(สมเด็จพระญาณสังวร)
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก
ประธานกรรมการมหาเถรสมาคม

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้ระเบียบมหาเถรสมาคม ว่าด้วยการเพิ่มคำอนุโมทนาเป็นภาษาไทยในวันพระหรือวันธรรมสวนะ พ.ศ. ๒๕๓๗ เนื่องจากได้มีการยกเลิกมาตรา ๑๘ แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ ให้อำนาจมหาเถรสมาคม ตรากฎมหาเถรสมาคม ออกข้อบังคับ วางระเบียบ ออกคำสั่ง ออกประกาศมหาเถรสมาคม และมีบทบัญญัติกำหนดอำนาจหน้าที่ของมหาเถรสมาคมดังกล่าวใหม่ ตามมาตรา ๑๕ ตรีแห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕
จึงจำเป็นต้องออกระเบียบมหาเถรสมาคมนี้

๒. การอนุโมทนาในโรงฉัน เป็นพระบรมพุทธานุญาต มีหลักฐานปรากฏชัดอยู่ในพระวินัยปิฎกคัมภีร์จุลวรรค ตอนวัตตขันธกะ มีพระบาลีเป็นหลักยืนยันอยู่ว่า อนุชานามิ ภิกฺขเว ภตฺตคฺเค อนุโมทิตุ ดูกรภิกษุทั้งหลายเราอนุญาตเพื่ออนุโมทนาในโรงฉันดังนี้

คำอนุโมทนาตามพระบรมพุทธานุญาตดังกล่าวนั้น เป็นคำสอนหรือคำให้ศีลให้พรที่พระพุทธสาวกกล่าวให้แก่ผู้ถวายภัตตาหาร ในเรื่องนี้เมื่อได้พิเคราะห์ตามคัมภีร์แล้ว น่าจะเชื่อได้เป็นมั่นเป็นเหมาะว่า ครั้งพุทธกาลคือในสมัยที่พระพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ คำอนุโมทนาอยู่ในระบบคำสอนทั้งสิ้น แม้ในสมัยที่พระพุทธเจ้านิพพานแล้วแต่พระพุทธศาสนายังตั้งอยู่ในชมพูทวีป คำอนุโมทนาก็ยังคงอยู่ในระบบคำสอน ครั้นพระพุทธศาสนาได้แผ่ขยายออกมาตั้งอยู่ในประเทศอื่นแล้วในระยะต้นๆ นั้น คำอนุโมทนาก็อยู่ในระบบคำสอนแล้วจึงค่อย ๆขยายออกมาเป็นคำให้ศีลให้พรเพิ่มขึ้นอีกส่วนหนึ่งในภายหลัง

คำอนุโมทนาที่พระภิกษุสงฆ์ใช้อยู่ในชมพูทวีปก็ดี ในลังกาทวีปก็ดี ล้วนใช้คำภาษาบาลีทั้งสิ้นพุทธบริษัทที่รับฟังคำอนุโมทนาย่อมรู้เรื่องในคำอนุโมทนานั้นเหมือนคนไทยฟังคนไทยพูด ย่อมรู้เรื่องในขณะที่ฟังนั่นเอง

ขอกล่าวเฉพาะในประเทศไทยของเราในปัจจุบันนี้หรือแม้ในอดีตก็ตาม คำอนุโมทนาที่พระภิกษุสงฆ์ไทยใช้อยู่ก็ล้วนเป็นภาษาบาลีเช่นเดียวกัน หากผู้ใดแปลคำอนุโมทนาได้หรือรู้คำที่ท่านผู้รู้แปลเป็นคำไทยไว้ จะรู้เห็นได้เองว่าคำอนุโมทนาที่พระภิกษุสงฆ์ไทยใช้อนุโมทนาอยู่ซึ่งท่านจัดรวบรวมไว้ในหมวดอนุโมทนาวิธี ในหนังสือสวดมนต์ฉบับหลวง มีทั้งเป็นคำสอนมีทั้งเป็นคำให้ศีลให้พร ซื่อว่าเจริญรอยตามพระบรมพุทธานุญาตเรื่องอนุโมทนา และตามจารีตที่ท่านแต่ปางก่อนกำหนดไว้

บัดนี้ ถึงกาลสมัยอันสมควรอย่างยิ่งแล้ว ในการที่วัดทั้งหลายจะหาโอกาสที่ถ่ายเทความรู้ให้ทายกทายิกาแห่งวัดนั้น ๆ ตามหน้าที่ เพื่อให้ทายกทายิกาเหล่านั้นเจริญด้วยวิทยสมบัติตามควรแก่อัตภาพ และเป็นการ
ชี้ช่องทางให้เขาเหล่านั้นมีโอกาสที่จะได้ละสิ่งที่ควรละ ประพฤติสิ่งที่ควรประพฤติ การเจริญด้วยวิทยสมบัติก็ดีการละสิ่งที่ควรละ และการประพฤติสิ่งที่ควรประพฤติก็ดี ล้วนเป็นสิ่งที่ควรปรารถนาทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นทางโลกหรือทางธรรม โอกาสที่จะชี้แจงแนะนาอบรมสั่งสอนทายกทายิกาโดยไม่ต้องนัดหมายกันนั้นมีอยู่ คือในวันเวลาที่ทายกทายิกาแห่งวัดนั้นๆ มาร่วมกันทำบุญตักบาตรในวันพระหรือวันธรรมสวนะตอนเวลาที่พระภิกษุฉันภัตตาหาร

เสร็จแล้วก่อนจะยถาสัพพี อนุโมทนาในโอกาสนั้น อันเป็นการอนุโมทนาในรูปแบบคำสอนตามพระบรมพุทธานุญาตดังกล่าวแล้ว แต่ถ้าท่านผู้มีหน้าท่าอนุโมทนาเห็นสมควรจะอนุโมทนาก่อนฉัน หรือในเวลาที่พระภิกษุรูปอื่นฉันอยู่ก็ย่อมกระทำได้

<< ย้อนกลับ | หน้าถัดไป>>

ระเบียบมหาเถรสมาคม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» นิยาย-เรื่องสั้น
» ข้อเขียน-บทความ
» บทกวี
» สารคดี-ท่องเที่ยว

» กฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร
เพื่อให้ผู้รับการฝึกศึกษาทราบถึงบทบัญญัติของกฎหมายและวิธีการปฏิบัติงาน ตามพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. ๒๔๙๗

» ปัญญาประดิษฐ์
ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) หรือ เอไอ (AI) หมายถึง ความฉลาดเทียมที่สร้างขึ้นให้กับสิ่งที่ไม่มีชีวิตเป็นสาขาหนึ่งในด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์ และวิศวกรรมเป็นหลัก

» มัทนะพาธา
บทละครเรื่องมัทนะพาธาได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสรประกาศยกย่องให้เป็นหนังสือที่แต่งดีใช้คำฉันท์เป็นบทละครพูด ที่มีตัวละครและฉากสอดคล้องกับวัฒนธรรมภารตะโบราณ

» คู่มือพระสังฆาธิการ
ส่วนหนึ่งของหลักสูตรถวายความรู้ แด่พระสังฆาธิการ หมวดวิชาพื้นฐานทั่วไป ซึ่งพระสังฆาธิการจำเป็นจะต้องรับทราบ และถือปฏิบัติเพื่อเป็นแนวทาง ในการบริหารการปกครองวัด

» มูลบทบรรพกิจ
แบบเรียนหนังสือไทย ของพระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกรู)

» หุ่นยนต์
หุ่นยนต์มีความแตกต่างจากเครื่องจักรกลแบบอื่น ๆ ตรงที่มันสามารถเคลื่อนไหวโครงสร้างได้ หุ่นยนต์แตกต่างจากคอมพิวเตอร์ตรงที่มันสามารถนำผลที่ได้จากการประมวลมา ปฏิบัติให้เกิดงานในทางกายภาพได้ขณะที่คอมพิวเตอร์ไม่มี

» ข้อคิดจากนิทานไทย
นิทานเป็นเรื่องเล่าที่สืบทอดมาแต่โบราณ จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการพาเด็กและเยาวชนไปสู่โลกกว้างของการเรียนรู้ชีวิตจริง

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-