ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

สมถะวิปัสสนา

ทิฏฐิวิสุทธิ

ทิฏฐิวิสุทธิ เป็น ไฉน

ญาณเป็นเครื่องรู้ว่าสัตว์มีกรรมเป็นของตน (กัมมัสสกตาญาณ) ญาณอันสมควรแก่การหยั่งรู้ อริยสัจ (สัจจานุโลมิกญาณ ) ญาณของท่านผู้พร้อมเพรียงด้วยมรรค (มัคคญาณ) ญาณของท่านผู้พร้อมเพรียงด้วยผล
นิกเขปกัณฑ์ – สุตตันติกทุกะ อภิธรรมปิฎก – ธรรมสังคณี

พระโยคาวจรเจ้าตั้งอยู่ในสมถยานิกะแล้วพึงกำหนดปัญญาวิปัสสนาลงให้เห็น ซึ่งนามธรรมและรูปธรรม อันเป็นลักษณะแห่งจิตกามาพจร จิตรูปพจร แลกำหนดเอาซึ่งองค์แห่งฌาณมีวิตกเป็นอาทิ และเจตสิกอันเป็นสัมมปยุตตธรรม เกิดพร้อมดับจิตนั้น นั่นพึงพิจารณาเนืองๆ ว่าจิตนี้มีลักษณะดังฤา อาศัยซึ่งสิ่งอันใด จึงประพฤติเป็นไปให้เห็นว่าอาศัยหทัยรูป แลหทัยรูปนั้นอาศัยมหาภูตรูป มหาภูตรูปบังเกิดเป็นที่อาศัย และกำหนดเอา ซึ่ง อุปาทายรูป ๒๔ อันอาศัยมหาภูตรูป ๔ แลวัณณะ คันณะ รส โอชา ประสาทรูป ๕ แลวัตถุภาวรูป อินทรีย์รูป แลเสียง ๒ ประการ แลอากาศธาตุโดยสังเขป ในรูป ๒๔ แล ให้กำหนดเบญจขันธ์ทั้ง ๕ แลนามรูปทั้ง ๒ คู่ เหมือนกันดังทะลายตาลทั้งคู่นั้น พึงให้เข้าใจว่าใช่สัตว์ใช่บุคคล นามรูปพากันท่องเที่ยวอยู่ในภูมิทั้ง ๓ นี้ ดังมนุษย์ขี่สำเภาลอยไปในมหาสมุทร อาศัยแก่กันทั้ง ๒ จึงเที่ยวไปได้ก็เหมือนกัน ถ้าเห็นโดยแท้ด้วย วิปัสสนาญาณ ดังนี้ชื่อว่า ทิฏฐิวิสุทธิ

ธรรมฐิติญาณ ญาณกำหนดรู้ความตั้งอยู่ด้วยธรรมเป็นปัจจัย

ปัญญาในการกำหนดปัจจัยว่า สังขารอาศัยปัจจัยเป็นไป วิญญาณอาศัยสังขารจึงเกิด วิญญาณอาศัยปัจจัยเป็นไป นามรูปอาศัยวิญญาณจึงเกิด นามรูปอาศัยปัจจัยเป็นไป สฬายตนะอาศัยนามรูปจึงเกิด สฬายตนอาศัยปัจจัยเป็นไป ผัสสะอาศัยสฬายตนจึงเกิด ผัสสะอาศัยปัจจัยเป็นไป เวทนาอาศัยผัสสะจึงเกิด เวทนาอาศัยปัจจัยเป็นไป ตัณหาอาศัยเวทนาจึงเกิด ตัณหาอาศัยปัจจัยเป็นไป อุปาทานอาศัยตัณหาจึงเกิด อุปาทานอาศัยปัจจัยเป็นไป ภพอาศัยอุปาทานจึงเกิด ภพอาศัยปัจจัยเป็นไป ชาติอาศัยภพจึงเกิดขึ้น ชาติอาศัยปัจจัยเป็นไป ชราและมรณะอาศัยชาติจึงเกิด แม้ ธรรมทั้งสองอย่างนี้ก็อาศัยปัจจัยเกิดขึ้น ดังนี้ เป็น ธรรมฐิติญาณ

<< ย้อนกลับ | สารบัญ | หน้าถัดไป >>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» นิยาย-เรื่องสั้น
» ข้อเขียน-บทความ
» บทกวี
» สารคดี-ท่องเที่ยว

» การแพทย์แผนโบราณ
ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยา ได้ค้นพบบันทึกว่า มีระบบการจัดหายาที่ชัดเจนสำหรับราษฏร มีแหล่งจำหน่ายยาและสมุนไพรหลายแห่งทั้งในและ นอกกำแพงเมือง

» หลักธรรมในการอยู่ร่วมกันในสังคม
พระพุทธศาสนาได้สอนไว้ว่านักปกครองที่ดีนั้นควรมีคุณธรรม 10 ประการ เรียกว่า ทศพิธราชธรรม

» สมถะวิปัสสนา
ตามแนวพระกรรมฐานมัชฌิมาแบบลำดับ (เถรวาท) ของสมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรมหาเถรเจ้า (สุก ไก่เถื่อน)

» พุทธธรรมขั้นพื้นฐาน
ไม่มีมนุษย์คนใดที่จะสามารถมีชีวิตอยู่ได้ลำพังตนเองโดยไม่ติดต่อสัมพันธ์กับคนอื่น เพราะการดำรงชีวิตอยู่ของคนเราจำเป็นจะต้องพึ่งพาอาศัยกันและกัน

» พระสูตรของท่านเว่ยหลาง
สูตรของท่านเว่ยหล่างล้วนแต่เป็นเรื่องของการใช้ปัญญาเพื่อค้นหาหนทางแห่งความเป็นพุทธะ และเพื่อความหลุดพ้นไปจากเครื่องร้อยรัดทั้งปวงในโลกนี้

» พุทธศาสนสุภาษิต
สุภาษิตที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงดำรัสไว้ ซึ่งมีคุณค่าสูงส่ง สามารถใช้ได้ทั้งเป็นแนวทางดำเนินชีวิต เตือนใจ หาคำตอบที่ดีสำหรับปัญหาที่สงสัย

» โอวาทสี่ของเหลี่ยวฝาน
แบบฉบับในการประพฤติดี ปฏิบัติชอบ เพื่อหยุดยั้งกระแสแห่งวัฒนธรรมตะวันตกและอนุรักษ์ความเป็นคนจีนดั้งเดิม