ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

หอพระไตร

รวมธรรมบรรยายของ หลวงปู่ฝั้น อาจาโร

วัดจิตของตน

นิตยสารธรรมจักษุ ปีที่ 82 ฉบับที่ 2 พฤศจิกายน 2540

2


      นี่เราต้องเพ่งดูซี่ ประเทศชาติก็เกิดจากตัวของพวกเรานี้ ศาสนาจะเสื่อมเป็นยังไง ศาสนาเจริญเป็นยังไง ศาสนาจะเจริญได้คือเรามาทำกันยังงี้หละ เข้าถึงคุณพระพุทธ เข้าถึงคุณพระธรรม เข้าถึงคุณพระสงฆ์ เข้าถึงคุณพระพุทธเจ้า คือเข้าถึงพุทธะ คือความรู้นี้หละ เราวางกายให้สบายแล้ว เราระลึกถึงความรู้ของเรา ถ้าเราไม่รู้จักที่อยู่พุทธะ คือความรู้ ก็ดูว่ามันรู้ตรงไหนล่ะ
      ในเบื้องต้นให้นึกถึงคำบริกรรมเสียก่อน ผู้ที่เคยแล้วก็ดี ผู้ที่ยังไม่เคยก็ดี ให้ระลึกว่าพระพุทธเจ้าอยู่ในใจ พระธรรมอยู่ในใจ พระอริยสงฆ์สาวกอยู่ในใจ เชื่อมั่นอย่างนั้นแล้วจึงระลึกคำบริกรรมภาวนาว่า พุทโธ ธัมโม สังโฆ สามหนแล้ว รวมเอาแต่พุทโธ พุทโธ คำเดียว หลับตางับปากเสีย ลิ้นก็ไม่กระดุกกระดิก ให้ระลึกอยู่ในใจรู้ว่า พุทโธ ความรู้สึกอยู่ตรงไหน แล้วตั้งสติไว้ตรงนั้นตาเราก็เพ่งดูตรงนั้น หูก็ลงไปฟังที่รู้สึกอยู่นั้น
      นี่แหละเราจะรู้จักว่าศาสนามันเสื่อม ศาสนามันเจริญ ศาสนามันเสื่อมเป็นยังไง คือจิตของเราไม่ได้เจริญอิทธิบาทและไม่เจริญในศีล สมาธิ ปัญญา ซึ่งเป็นหลักพุทธศาสนา นี่เรื่องมันเป็นยังงี้ ศีลนี้เป็นหลักพุทธศาสนา เราดูซี่ ศีลคืออะไร ในบาลีท่านว่า อาทิกัลยาณัง มัชเฌกัลยาณัง ปริโยสานกัลยาณัง กัลยา คือความงาม งามในเบื้องต้น งามท่ามกลาง งามในที่สุด งามเบื้องต้นคืออะไรล่ะ เป็นผู้มีศีล อะไรเป็นศีลล่ะ ท่านบอกว่าสำรวมกาย วาจาใจให้เรียบร้อย ดูชี่ กายเราเรียบร้อย วาจาเราเรียบร้อย ใจเราเรียบร้อย ไม่ได้ทำโทษน้อยใหญ่ทางกายทางใจแล้ว นี่จึงได้เป็นผู้มีศีล
      ศีลแปลว่าความปกติกายปกติใจ เดี๋ยวนี้ใจเรามันปกติหรือยัง มันปกติ มันเป็นยังไง มันก็ไม่พิกลพิการ มันไม่ทะเยอทะยาน กายของเราปกติมันก็ไม่พิกลพิการ ให้พิจารณาดูซี่ ทำจิตเป็นปกติ สิลา เหมือนกับก้อนหิน เหมือนกะหินลมพัดมาทุกทิศทั้งสี่มันก็ไม่หวั่นไหว ตอนนี้เราก็ทำใจเหมือนกับก้อนหิน ใครจะว่ายังไงก็ตาม ดีชั่วไม่เป็นเหมือนเขาว่า ให้ดูซี เมื่อเราไม่ดีแล้วเขาจะว่าดี มันก็ไม่ดีดังกับเขาว่า มันดีแล้ว เขาว่าไม่ดี มันก็ไม่เป็นเหมือนเขาว่า เราก็ดูซี่ ให้มันเห็นซี่ นี่หละ จิตเราเป็นศีลเราก็รู้จัก คืออธิบายมาแล้วนั่น ให้พากันพึงรู้พึงเข้าใจ
      ทีนี้ สมาธิ งามท่ามกลางคือ สมาธิ เราก็ตั้งจิตตั้งมั่น ทีนี้จิตเราตั้งหรือไม่ตั้ง มันเอนเอียงไปทางไหน มันข้องตรงไหน มันคาตรงไหนเราได้แต่ว่า สมาธิคือจิตตั้งมั่น ลองตั้งดูซี่ มันตั้งหรือไม่ตั้ง มันตั้งนั้นเป็นยังไงล่ะ มันก็ไม่เอนเอียงไปหาความรักความชัง ไม่หลงในรูป ในเสียง กลิ่น รส สัมผัส อารมณ์ทั้งหลายต่างๆ เมื่อมันตั้ง สิ่งใดเกิดขึ้น เราก็ดับ นี่มันจึงเข้าถึงสมาธิ จิตตั้งมั่น เมื่อจิตสงบตั้งมั่นแล้ว มันก็ใส นี่หละ สมถกรรมฐาน ให้รู้จักสมถะ คือทำจิตให้สงบภายใน
      เมื่อจิตเราสงบภายในแล้ว อุปมาเหมือนน้ำสงบ น้ำสงบมันก็ใส ใสแล้วก็มองเห็นเหตุ มองเห็นผล มองเห็นบุญกุศล มองเห็นสุข มองเห็นทุกข์ มองเห็นดี มองเห็นชั่ว มันสงบแล้ว อันนี้จิตของเราสงบแล้วพอมันจะออกข้างซ้าย หรือจะออกข้างขวา ข้างหน้าข้างหลัง ข้างบน ข้างล่าง เราก็รู้ จึงว่ามันตั้ง นี่ เพ่งเล็งตั้งสติอยู่ตรงนี้ นี่หละให้พึงรู้พึงเข้าไจต่อไปการที่ทำสมาธิ
      อันนี้เมื่อจิตของเราเห็นแล้วอย่างนี้ เห็นสิ่งที่เกิดขึ้นในสังขารทั้งหลาย และมันจะได้เกิด ปัญญา ความรอบรู้ในกองสังขาร ใครเป็นผู้ปรุง ใครเป็นผู้แต่ง ไม่ใช่อันอื่นปรุงแต่ง กายสังขาร จิตสังขาร นี่หละ ปรุงแต่งขึ้นจากจิตของเรา นี่หละ มันจึงได้เกิดเป็น วิปัสสนา ขั้นต่อไปของสมถะ
      เดี๋ยวนี้คนทั้งหลายว่าแท้วิปัสสนา ๆ ได้ แต่ว่าไม่รู้จักว่าวิปัสสนามันเป็นยังไง นี่สมถะเป็นบาทของวิปัสสนา คือเมื่อจิตสงบแล้ว มาเห็นที่เกิดแห่งสังขาร แล้วก็เห็นที่ดับแห่งสังขารนี่หละ มันเป็นยังงี้ ให้พากันรู้ เดี๋ยวนี้เราไม่รู้ว่าอะไรมันเกิดจากไหน ไม่รู้จักที่เกิดและไม่รู้จักที่ดับ มันจะเป็นวิปัสสนาได้ยังไงล่ะ
      วิปัสสนา คือเมื่อจิตเราสงบแล้วก็เห็นที่เกิดแห่งสังขาร โอ เกิดจากจิตของเรา เราก็ดับสังขารที่จิตของเรา ก็ดับได้เพราะเหตุใด เราเห็นโทษแห่งสังขาร เห็นภัยแห่งสังขารทั้งหลาย เห็นทุกข์แห่งสังขารทั้งหลาย นี่มันจะดับได้ก็ตรงนี้ เมื่อเป็นทุกข์เห็นโทษแล้วมันก็ตัด จึงเรียกว่าเป็นวิปัสสนา ความรู้แจ้งเห็นจริง เห็นสัจจธรรม สัจจะ ของจริงคืออะไรเล่า
      เมื่อมีสังขารความปรุงความแต่งขึ้นแล้วมันก็เกิด มันหลง เมื่อมันหลงท่านจึงว่า อวิชชาปัจจยา สังขารา สังขารปัจจยา วิญญาณัง มันเป็นยังงี้หนา เมื่ออวิชชาความหลงมีแล้ว มันเป็นปัจจัยให้เกิดสังขาร สังขารมีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดวิญญาณ เป็นยังงี้ วิญญาณมีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดนามรูป รูปมีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดอายตนะ อายตนะมีแล้ว ก็เป็นปัจจัยให้เกิดผัสสะความกระทบถูกต้อง เมื่อผัสสะมีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดเวทนา เมื่อเวทนามีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดตัณหา ความทะเยอทะยาน ตัณหามีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดอุปาทานการยึดถือ นี่ ให้พิจารณาอย่างนี้ อุปาทานมีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดภพ คือเข้าไปตั้งภพมีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดชาติ ความเกิด ชาติมีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดชรา ชรามีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดพยาธิ พยาธิมีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดมรณะ คือความตาย มรณะมีแล้วก็เป็นปัจจัยให้เกิดทุกข์ นี่ พระพุทธเจ้าจึงให้พิจารณาในปฏิจจสมุปบาท เป็นเครื่องข้องอยู่
      เหตุนั้นท่านจึงว่าทุกข์ควรกำหนด ควรพิจารณา ไปลงสมุทัย เราทั้งหลายก็รู้จักเรื่องสมุทัย สัตว์ทั้งหลายจมอยู่ในมหาสมุทร เป็นเหยื่อปลาทั้งหมด เรื่องเป็นอย่างนั้น ปาโป ปาปัง จมในมหาสมุทร คือหลงสมมติ นี่พระพุทธเจ้าท่านค้นแล้ว ว่าทุกข์มันมาจากไหน ท่านค้นทวนกระแส แนะทีแรกท่านพิจารณาว่าทุกข์มันมาจากไหน อะไรเป็นเหตุปัจจัยมา มาจากความเจ็บไข้ได้พยาธิอาพาธโรคา สิ่งเหล่านี้มันมาจากไหน พยาธิทั้งหลายเหล่านั้นมาจากชรา ความเฒ่าแก่ ความชำรุดทรุดโทรม อันนี้ความชำรุดทรุดโทรมมาจากไหนเล่า มาจากชาติ คือความเกิด เกิดมาจากไหน มันมาจากภพ ภพคือเข้าไปตั้ง ภพนั้นมันมาจากไหนเล่า เออ ท่านพิจารณา มาจากอุปาทานการยึดถือ ถ้าเรายึดถือที่ไหน เราก็ไปตั้งภพที่นั่น ให้ดูซี่ ภพของเราน้อย ๆ ใหญ่ ๆ ภพมาจากอุปาทาน อุปาทานมาจากไหนเล่า มาจากตัณหาความทะเยอทะยานตัณหานั้นมาจากไหน มาจากเวทนา มันมีทุกขเวทนา สุขเวทนา เวทนาเหล่านี้มาจากไหนเล่ามาจากผัสสะความกระทบถูกต้อง ผัสสะมาจากไหนเล่า มาจากอายตนะ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจเหล่านี้ อายตนะมาจากไหน

<< ย้อนกลับ || หน้าถัดไป >>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» ชาร์ลส์ ดาร์วิน
ชาร์ลส์ ดาร์วิน เป็นผู้มีบทบาทนำให้เกิดการศึกษาค้นพบทฤษฎีวิวัฒนาการมากที่สุด ดาร์วินเสนอควาามคิดเกี่ยวกับการคัดเลือกโดยธรรมชาติ

» สงครามครูเสด (THE CRUSADES)
ดินแดนปาเลสไตน์ อันเป็นถิ่นกำเนิดของ พระเยซูไครสท์นั้นถือกันว่าเป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งคริสต์ศาสนิกชน พากันไปจาริกแสวงบุญ ตั้งแต่ต้นคริสตกาล

» อาริสโตเติ้ล
อาริสโตเติ้ลเป็นชาวเมืองสตากีรา (Stagira) บิดารับราชการอยู่ในราชสำนักของพระเจ้าอามินตัส (Amyntas) กษัตริย์แห่งมาเคด็อน (Macedon)

» ยอดมนุษย์
เรื่องราวและชีวิตของพวกเขา บางเรื่องเป็นตำนาน เป็นเรื่องเล่า เป็นความจริง บางคนไร้ตัวตนบางคนล้มเหลว บางคนเป็นต้นแบบ เป็นอาชญากร

» รพินทรนาถฐากูร
หยุดเสียเถิดการสาธยาย การขับขานและการนั่งนับลูกประคำอะไรเหล่านี้ ท่านบูชาผู้ใดกันในมุมสลัวลาง...และเปล่าเปลี่ยวของเทวลัยที่หับบานประตูหน้าต่างมิดชิดรอบด้าน

» ประเทศไทย 77 จังหวัด
ประวัตศาสตร์,ความเป็นมา,ศิลปะ,วัตนธรรม,ประเพณีสถานที่สำคัญ,แหล่งท่องเที่ยว

» สงครามเวียดนาม
เอกราชของขบวนการชาตินิยมเวียดมินห์ ต่อต้านอำนาจของจักรวรรดินิยมเดิมคือ ฝรั่งเศส ต่อมาเมื่อฝรั่งเศสถอนตัวสหรัฐอเมริกาเข้ามาแทนที่และสนับสนุนเวียดนามใต้

» คาลิล ยิบราน
คาลิล ยิบราน ศิลปินผู้ใฝ่ฝ่ายจิตนิยม เขามักจะเทศนาหลักธรรมะ ด้วยการแสดงออกทางศิลปกรรม