ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

หอพระไตร

รวมธรรมบรรยายของ หลวงปู่ฝั้น อาจาโร

พระอภิธัมมาติกาบรรยาย

7

9. “เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมา”

      ต่อไปนี้จักแสดงในบทที่ 9 ต่อไปว่า “เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมา” นี้ต่อไป โดยเนื้อความว่า ธรรมทั้งหลายมิใช่วิบากมิใช่เหตุ แปลว่าธรรมอันไม่มีวิบาก ไม่มีเหตุ ดังนี้ อธิบายว่า ธรรมที่ไม่มีทั้งเหตุทั้งผล เปรียบเหมือนบุคคลที่นอนหลับฝันไปว่า ได้บริโภคอาหารอิ่มหนำสำราญ ครั้นตื่นขึ้นแล้ว อาหารและความอิ่มในฝันนั้นก็หายไปหมด อาหารนั้นก็ได้แก่เหตุ ความอิ่มนั้นก็ได้แก่ผล บุคคลที่นอนหลับฝันไปนั้นก็ได้แก่ธรรม ที่ว่า “เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมา” ดังนี้แล้วก็คือพระนิพพานนั้นเอง เมื่อยังไม่เห็นพระนิพพานตราบใด ธรรมดวงนั้นก็ต้องอาศัยบุญบาปที่สร้างกระทำอยู่ ครั้นเมื่อถึงพระนิพพานแล้ว บุญบาปที่สร้างกระทำอยู่ ครั้นเมื่อถึงพระนิพพานแล้ว บุญบาปก็หายสูญไปหมด ดังมีพระบาลีว่า “เอส ธมฺโม สนนฺตโน” แปลว่า ธรรมดวงเดียวนี้แลเป็นธรรมเก่า เป็นธรรมเครื่องยินดีของสัปบุรุษทั้งหลายมีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน หรือแปลอีกอย่างหนึ่งว่า เป็นธรรมของพระอริยเจ้าทั้งหลายที่ข้ามพ้นไปแล้วจากกิเลสดังนี้
      พระสักกวาทีจึงถามขึ้นว่า ธรรมดวงเดียวนี้เป็นธรรมของพระอริยเจ้าทั้งหลายมีพระพุทธเจ้าเป็นต้นนั้น ข้าพเจ้ามีความสงสัยมานานแล้ว ข้าพเจ้าอยากจะรู้จะเข้าใจโดยง่าย ๆ เพราะฉะนั้น ขอท่านปรวาทีจงแสดงเพื่อให้เกิดสันนิษฐานในกาลบัดนี้เถิด
      พระปรวาทีได้แสดงเป็นอุปมาว่า ดวงธรรมนี้เปรียบเหมือนบุคคลที่ย้อมผ้าด้วยสีต่าง ๆ มีสีเหลือง แดง ดำ เป็นต้น บุคคลที่ได้ย้อมผ้านั้นได้แก่สังขารนั่นเอง สีต่าง ๆ ได้แก่วิบากธรรม คือผลแห่งบุญและบาปนั่นเอง ผ้านั้นก็ได้แก่ธรรมที่มีชื่อว่า “เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมา” นี่เอง เมื่อบุคคลย้อมผ้าและสีต่าง ๆ หายสูญไปจากผ้านั้นแล้ว ผ้านั้นก็มีสีขาวบริสุทธิ์อย่างเดิม นักปราชญ์ผู้มีวิจารณญาณพึงสันนิษฐาน เข้าใจตามนัย ดังพระพุทธภาษิตอันวิจิตรพิสดาร ที่ได้แสดงมาในมาติกาบทที่ 9 นี้โดยสังเขปเพียงเท่านี้

10. “อุปาทินฺนุปาทานิยา ธมฺมา”
      ต่อไปนี้จักได้แสดงในติกมาติกาบทที่ 10 ดังพระบาลีว่า “อุปาทินฺนุปาทานิยา ธมฺมา” อุปาทินฺนุปาทานิยา ธมฺมา แปลว่า ธรรมทั้งหลายอันเป็นที่ทรงไว้ซึ่งธรรมชาติ อันเป็นเครื่องกำหนดในอุปาทาน ความที่เข้าไปถือเอาซึ่งรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ว่าเป็นของถาวรมั่นคง หลงว่าเป็นของดีของงาม ถือว่าเป็นของของตนจริง ๆ เพราะฉะนั้นจึงได้ชื่อว่าอุปาทาน จะบังเกิดขึ้นได้ก็อาศัยความที่ไม่รู้จักว่าเป็นโทษ เป็นคุณ เป็นประโยชน์แก่ตน เพราะฉะนั้นจึงได้หลงรักใคร่ชอบใจ แต่อันที่จริงนั้น รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เหล่านี้ ย่อมให้โทษหลายอย่างหลายประการ โทษของรูปนั้นเป็นต้นว่า หนาวก็เป็นทุกข์ ร้อนก็เป็นทุกข์ อยากข้าวอยากน้ำก็เป็นทุกข์
      ถ้าจะอุปมาให้เห็นชัดแล้ว ก็ได้แก่บุคคลที่ถือว่ารูปเป็นของของตนนั้น ก็ได้แก่บุคคลที่ทำการสุมป่า หมายว่าจะได้เต่า ครั้นไปพบงูพิษเข้า ก็สำคัญว่าปลา เขาจึงล้วงมือลงไปจับเอางูพิษ งูพิษนั้นก็กัดเอาถึงแก่ความตาย ฉันใดก็ดี บุคคลที่ถือว่ารูปเป็นของตนนั้น ย่อมหลงกระทำแต่บาปกรรม บำรุงแต่รูปของตนและรูปของท่านผู้อื่น ครั้นตายแล้วก็ได้เสวยแต่ทุกขเวทนาในอบายภูมิทั้ง 4 มีนรกเป็นต้น ก็เพราะเหตุที่เข้าไปถือว่ารูปเป็นของของตนนี่เอง
      อุปมาเหมือนคนที่ถูกงูพิษกัดตายฉะนั้น อีกประการหนึ่ง บุคคลที่ถือว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นของของตนนั้น รูป เวทนา สัญญา ฯลฯ วิญญาณ ก็ไม่ใช่ของของตนเพราะเป็นปริณามธรรม รู้จักย้ายกลับกลายไปต่าง ๆ ถึงกระนั้นยังขืนยึดถือไว้ว่าเป็นของของตน เพราะฉะนั้นบุคคลที่ถือไว้นั้นก็อยากแต่จะให้มีความสุขความสบาย ส่วนรูป เวทนา ฯลฯ วิญญาณ นั้นก็กลับกลายยักย้ายอยู่ร่ำไร แต่บุคคลก็ขืนยึดถือว่าเป็นของของตน เหตุนั้นจึงได้ประสบแต่ความทุกข์ยากลำบากใจหลายอย่างหลายประการ เพราะอุปาทานเข้าไปยึดถือไว้ไม่วางดังนี้

<< ย้อนกลับ || หน้าถัดไป >>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» ชาร์ลส์ ดาร์วิน
ชาร์ลส์ ดาร์วิน เป็นผู้มีบทบาทนำให้เกิดการศึกษาค้นพบทฤษฎีวิวัฒนาการมากที่สุด ดาร์วินเสนอควาามคิดเกี่ยวกับการคัดเลือกโดยธรรมชาติ

» สงครามครูเสด (THE CRUSADES)
ดินแดนปาเลสไตน์ อันเป็นถิ่นกำเนิดของ พระเยซูไครสท์นั้นถือกันว่าเป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งคริสต์ศาสนิกชน พากันไปจาริกแสวงบุญ ตั้งแต่ต้นคริสตกาล

» อาริสโตเติ้ล
อาริสโตเติ้ลเป็นชาวเมืองสตากีรา (Stagira) บิดารับราชการอยู่ในราชสำนักของพระเจ้าอามินตัส (Amyntas) กษัตริย์แห่งมาเคด็อน (Macedon)

» ยอดมนุษย์
เรื่องราวและชีวิตของพวกเขา บางเรื่องเป็นตำนาน เป็นเรื่องเล่า เป็นความจริง บางคนไร้ตัวตนบางคนล้มเหลว บางคนเป็นต้นแบบ เป็นอาชญากร

» รพินทรนาถฐากูร
หยุดเสียเถิดการสาธยาย การขับขานและการนั่งนับลูกประคำอะไรเหล่านี้ ท่านบูชาผู้ใดกันในมุมสลัวลาง...และเปล่าเปลี่ยวของเทวลัยที่หับบานประตูหน้าต่างมิดชิดรอบด้าน

» ประเทศไทย 77 จังหวัด
ประวัตศาสตร์,ความเป็นมา,ศิลปะ,วัตนธรรม,ประเพณีสถานที่สำคัญ,แหล่งท่องเที่ยว

» สงครามเวียดนาม
เอกราชของขบวนการชาตินิยมเวียดมินห์ ต่อต้านอำนาจของจักรวรรดินิยมเดิมคือ ฝรั่งเศส ต่อมาเมื่อฝรั่งเศสถอนตัวสหรัฐอเมริกาเข้ามาแทนที่และสนับสนุนเวียดนามใต้

» คาลิล ยิบราน
คาลิล ยิบราน ศิลปินผู้ใฝ่ฝ่ายจิตนิยม เขามักจะเทศนาหลักธรรมะ ด้วยการแสดงออกทางศิลปกรรม

สติ๊กเกอร์ไลน์

โฆษณาติดต่อ : 081-9182546