ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม

หอพระไตร

หอพระไตร

» พระวินัยปิฎก

» พระสุตตันตปิฎก

» พระอภิธรรมปิฎก

» พระสูตร

พระไตรปิฎกฉบับประชาชน

พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๒

เล่มที่ ๒๐

ชื่ออังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต

วรรคที่ ๕ ชื่อจูฬวรรค

ว่าด้วยเรื่องเล็กน้อย

ทรงแสดงว่า กุลบุตรผู้มีศรัทธา ย่อมได้บุญมาก เพราะพร้อมหน้าธรรมะ ๓ อย่าง คือ

๑. พร้อมหน้าศรัทธา
๒. พร้อมหน้าไทยธรรม ( ของถวาย )
๓. พร้อมหน้าผู้ควรแก่ของถวาย ( ทักขิไณยบุคคล ).

คนมีศรัทธาพึงทราบโดยฐานะ ๓ คือ

๑. ใคร่เห็นท่านผู้มีศีล
๒. ใคร่ฟังพระสัทธรรม
๓. ยินดีในการบริจากทาน.

บุคคลเห็นอำนาจประโยชน์ ๓ อย่าง จึงควรแสดงธรรม คือ

๑. ผู้แสดงย่อมรู้อรรถรู้ธรรม
๒. ผู้ฟังย่อมรู้อรรถรู้ธรรม
๓. ทั้งผู้แสดงทั้งผู้ฟังสองฝ่ายย่อมรู้อรรถรู้ธรรม.

กถา ( ถ้อยคำ ) ย่อมเป็นไปโดยฐานะ ๓ คือ

๑. ผู้แสดงธรรม
๒. ผู้ฟังธรรม
๓. ทั้งผู้แสดงทั้งผู้ฟังย่อมรู้อรรถรู้ธณรม.

สิ่งที่บัณฑิตบัญญัติ ที่สัตบุรุษ ( คนดี ) บัญญัติ ๓ อย่าง คือ

๑. ทาน การให้
๒. บรรพชา การถือบวช
๓. มาตาปิตุปัฏฐาน บำรุงเลี้ยงมารดาบิดา.

มนุษย์ย่อมได้บุญมาก ในที่ที่บรรพชิตผู้มีศีลอาศัยอยู่ เป็นการได้บุญโดยฐานะ ๓ คือทางกาย ทางวาจา ทางใจ.

ลักษณะของสิ่งที่ปัจจัยปรุงแต่ง ( สังขตลักษณะ ) ๓ อย่าง คือความเกิดขึ้นปรากฏ ความเสื่อมปรากฏ ความแปรปรวนปรากฏ ส่วนลักษณะของสิ่งที่ปัจจัยมิได้ปรุงแต่ง (อสังขตลักษณะ) ตรงกันข้าม.

อันโตชน ( คนภายใน ) ที่อาศัยหัวหน้าครอบครัว ผู้มีศรัทธา ย่อมเจริญด้วยความเจริญ ๓ อย่าง คือเจริญศรัทธา ด้วยศีล ด้วยปัญญา เหมือนไม้สาละใหญ่ เจริญด้วยกิ่งใบ ด้วยเปลือกและสะเก็ด ด้วยกะพี้และแก่น.

ควรทำความเพียรโดยฐานะ ๓ คือ

๑. เพื่อมิให้เกิดอกุศลบาปธรรมที่ยังไม่เกิด
๒. เพื่อให้เกิดกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด
๓. เพื่ออดทนต่อทุกขเวทนากล้า.

ภิกษุผู้ทำได้อย่างนี้ ชื่อว่ามีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ เพิ่อทำความทุกข์ให้ถึงที่สุดโดยชอบ.

มหาโจรประกอบด้วยองค์ ๓ จึงทำการของโจรได้ คือ

๑. อาศัยทางอันไม่สม่ำเสมอ
๒. อาสัยป่ารก
๓. อาศัยกำลัง.

ภิกษุชั่วก็ประกอบด้ยองค์ ๓ คืออาศัยทางอันไม่สม่ำเสมอ เทียบด้วยการกระทำทางกาย วาจา ใจ อันไม่เรียบร้อย อาศัยป่าชัฏ เทียบด้วยมีความเห็นผิด อาศัยกำลัง เทียบด้วยอาศัยพระราชาหรือมหาอำมาตย์ของพระราชา ( สนับสนุน).

ทุติยปัณณาสก์ หมวด ๕๐ ที่ ๒

( ในหมวด ๕๐ นี้ คงมี ๕ วรรค วรรคละประมาณ ๑๐ สูตร เช่นเดียวกับหมวด ๕๐ ที่แล้วมา. วรรคทั้งห้า คือ

๑. พราหมณวรรค ว่าด้วยพรหามณ์
๒. มหาวรรค ว่าด้วยเรื่องใหญ่
๓. อานันทวรรค ว่าด้วยพระอานนท์
๔. สมณวรรค ว่าด้วยสมณะ
๕. โลกรณผลวรรค ว่าด้วยเมล็ดเกลือ.

ท่านผู้อ่านจะสังเกตได้ว่า ในหมวด ๕๐ ที่ ๑ ย่อไว้ค่อนข้างพิศดาร พอถึงหมวด ๕๐ ต่อไป ก็ย่อสั้นลงไปอีก ดังที่เป็นมาแล้วในทุกนิบาต ชุมนุมธรรมะที่มี ๒ ข้อ , ในติกนิบาต ชุมนุมธณรมะที่มี ๓ ข้อนี้ ก็จะทำเช่นเดียวกัน หมายเลข ข้างหน้าข้อความจึงเท่ากับเป็นเครื่องหมายวรรคที่เท่านั้นเท่านี้ด้วย.

<< ย้อนกลับ || หน้าถัดไป >>

- ตรัสสอนพราหมณ์ชรา
- ทรงแสดงติตถายตนะ
- พระอานนท์โต้ตอบกับฉัทปริพพาชก
- พระผู้มีพระภาคทรงแสดงถึงกรณียกิจของสมณะ
- ตรัสถึงกิจรีบด่วน

ว่าด้วยเครื่องลงโทษ
ว่าด้วยคนพาล
ว่าด้วยเรื่องเล็กน้อย
ตติยปัณณาสก์


» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๓

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๔

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๕

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๖

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๗

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๘

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๙

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๐

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๑

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๒

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๓

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๔

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๕

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๖

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๗

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๐

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๑

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๒

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๓

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔

» พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๕

แชร์ไปที่ไหนดี แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย