ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม

หอพระไตร

พระวินัยปิฎก
พระสุตตันตปิฎก
พระอภิธรรมปิฎก
พระสูตร

พระไตรปิฎกฉบับประชาชน

พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๕

เล่มที่ ๑๓

๔ .โปตลิยสูตร สูตรว่าด้วยโปตลิยคฤหบดี

๑. พระผู้มีพระภาคประทับ ณ นิคมแห่งแคว้นอังคุตตราอาปะชื่ออาปณะ โปตลิยคฤหบดีเข้าไปเฝ้าในขณะที่ประทับพักผ่อนในกาลกลางวัน ณ โคนไม้แห่งหนึ่ง เมื่อปราศัยกันพอสมควรแล้วตรัสเชิญให้นั่ง แต่คฤหบดีโกรธที่เรียกว่าคฤหบดี จึงนั่งเสีย ต่อมาเมื่อตรัสอีกถึง ๓ ครั้ง จึงประท้วงว่า เรียกตนเช่นนั้นไม่สมควร. พระผู้มีพระภาคตรัสว่า อาการ , เพศ , เครื่องกำหนดหมายของท่าน เป็นอย่างของคฤหบดี.

โปตลิยะตอบว่า ถึงเช่นนั้นตนก็ห้ามการงานทั้งปวง ตัดขาดโวหารทั้งปวงเสียแล้ว. เมื่อตรัสถามให้อธิบาย จึงอธิบายว่า ตนได้มอบทรัพย์สินทั้งปวงให้เป็นมรดกแก่บุตรทั้งหลายแล้ว ตนไม่เกี่ยวข้องด้วย อยู่อย่างเพียงมีกินมีนุ่งห่มจึงชื่อว่าห้ามการงานทั้งปวง ตัดขาดโวหารเสียแล้ว .

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ท่านกล่าวการตัดขาดโวหารไปอย่างหนึ่ง แต่การตัดขาดโวการในอริยวินัยเป็นอีกอย่างหนึ่ง. เมื่อคฤหบดีขอให้ทรงอธิบาย จึงตรัสอธิบาย.

๒. ทรงแสดงธรรมะ ๘ ประการ ที่เป็นไปเพื่อตัดขาดโวหารในอริยวินัย คือ

๑. อาศัยการไม่ฆ่าสัตว์ละการฆ่าสัตว์
๒. อาศัยการไม่ลักทรัพย์ ละการลักทรัพย์
๓. อาศัยวาจาจริง ละการพูดเท็จ
๔. อาศัยวาจาไม่ส่อเสียด ละวาจาส่อเสียด
๕. อาศัยการไม่โลภเพราะความติด ละความโลภเพราะความติด
๖. อาศัยการไม่ติเตียนด่าว่า ละการติเตียนด่าว่า
๗. อาศัยการไม่โกรธคับแค้นใจ ละความโกรธคับแค้นใจ
๘. อาศัยการไม่ดูหมิ่นท่าน ละการดูหมิ่นท่าน.

เมื่อคฤหบดีขอให้ทรงอธิบายทั้งแปดข้อ จึงตรัสอธิบายแต่ละข้อ โดยวางหลักว่าตนก็ไม่พึงติเตียนตนเองได้ ผู้นรู้พิจารณาแล้วก็ไม่ติได้ เพราะเหตุแห่งความชั่วนั้น ๆ เป็นปัจจัย.

๓. ครั้นแล้วตรัสอธิบายการตัดโวหารอย่างเด็ดขาดด้วยประการทั้งปวงในอริยวินัย โดยทรงเปรียบเทียบว่า อริยสาวกย่อมเห็นกามเหมือน

๑. ชิ้นกระดูกที่ไม่มีเนื้อติด
๒. ชิ้นเนื้อ ( ที่แร้ง , เหยี่ยว แย่งกัน)
๓. คบหญ้ามีไปลุก ( ที่ถือไปทวนลม )
๔. หลุมถ่านเพลิง
๕. สิ่งที่ฝันเห็น
๖. ของที่ขอยืมเขามา
๗. ผลไม้

เมื่อพิจารณาเห็นด้วยปัญญาอันชอบอย่างนี้แล้ว ก็เจริญอุเบกขา ( ความวางเฉย ) ที่ความยึดมั่นในโลกามิส ( เหยี่อล่อของโลก ) ดับไปโดยไม่มีส่วนเหลือ . เมื่ออาศัยความบริสุทธิ์แห่งสติเพราะความวางเฉยอย่างนี้ ก็ได้ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ( ญาณอันระลึกชาติได้ ) จุตูปปาตญาณ หรือทิพย์จักษุญาณ ( ญาณเห็นความตายความเกิด หรือตาทิพย์ ) และเจโตวิมุติ ปัญญาวิมุติ ( ความหลุดพ้นเพราะสมาธิและปัญญา ) อันไม่มีอาสวะ.

โปตลิยคฤหบดีก็สรรเสริญพระธรรมเทศนา ประกาศตนเป็นอุบาสกถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต.

<< ย้อนกลับ || หน้าถัดไป >>

- กันทรกสูตร สูตรว่าด้วยกันทรกปริพพาชก
- อัฏฐกนาครสูตร สูตรว่าด้วยคฤหบดีชาวเมืองอัฏฐกะ
- เสขปฏิปทาสูตร สูตรว่าด้วยข้อปฏิบัติของพระเสขะ
- โปตลิยสูตร สูตรว่าด้วยโปตลิยคฤหบดี
- ชีวกสูตร สูตรว่าด้วยหมอชีวก
- อุปาวาทสูตร สูตรว่าด้วยอุบาลีคฤหหบดี
- กุกกุโรวาทสูตร สูตรว่าด้วยโอวาทแก่ผู้ทำตัวดั่งสุนัข
- อภัยราชกุมารสูตร สูตรว่าด้วยอภัยราชกุมาร
- พหุเวทนิยสูตร สูตรว่าด้วยเวทนามากอย่าง
- อปัณณกสูตร สูตรว่าด้วยธรรมะที่ไม่ผิด
- สูตรว่าด้วยการประทานโอวาทแก่พระราหุล สูตรเล็ก
- สูตรว่าด้วยการประทานโอวาทแก่พระราหุล สูตรใหญ่
- สูตรว่าด้วยการประทานโอวาทแก่พระมาลุงกยะ สูตรเล็ก
- สูตรว่าด้วยการประทานโอวาทแก่พระมาลุงกยะ สูตรใหญ่
- ภัททาลิสูตร สูตรว่าด้วยพระภัททาลิ
- ลฑุกิโกปมสูตร สูตรแสดงข้อเปรียบเทียบด้วยนางนกใส้
- จาตุมสูตร สูตรว่าด้วยเหตุการณ์ในตำบลบ้านชื่อจาตุมา
- นฬกปานสูตร สูตรว่าด้วยเหตุการณ์ในหมู่บ้านชื่อนฬกปานะ
- โคลิสสานิสูตร สูตรว่าด้วยภิกษุชื่อโคลิสสานิ
- กีฎาคิริสูตร สูตรว่าด้วยเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในนิคมชื่อกีฎาคิริ
- จูฬวัจฉโคตตสูตร สูตรว่าด้วยวัจฉโคตตปริพพาชก สูตรเล็ก
- สูตรว่าด้วยวัจฉโคตตปริพพาชกผู้ฟังข้อเปรียบเทียบเรื่องไฟ
- มหาวัจฉโคตตสูตร สูตรว่าด้วยวัจฉโคตตปริพพาชก สูตรใหญ่
- ทีฆนขสูตร สูตรว่าด้วยปริพพาชกชื่อทีฑนขะ
- มาคัณฑิยสูตร สูตรว่าด้วยมาคัณฑิยปริพพาชก
- สันทกสูตร สูตรว่าด้วยสันทกปริพพาชก
- สูตรว่าด้วยสกุลุทายิปริพพาชก สูตรใหญ่
- สูตรว่าด้วยปริพพาชกผู้เป็นบุตรแห่งนางสมณะผู้โกนผม
- จูฬสกุลุทายิสูตร สูตรว่าด้วยสกุลุทายิปริพพาชก สูตรเล็ก
- เวขณสสูตร สูตรว่าด้วยปริพพาชกชื่อเวณสะ
- ฆฏิการสูตร สูตรว่าด้วยช่างหม้อชื่อฆฏิการะ
- รัฏฐปาลสูตร สูตรว่าด้วยกุลบุตรชื่อรัฏฐปาละ
- มฆเทวสูตร สูตรว่าด้วยพระเจ้ามฆเทพ
- มธุรสูตร สูตรว่าด้วยพระเจ้ามธุรราชอวันตีบุตร
- โพธิราชกุมารสูตร สูตรว่าด้วยโพธิราชกุมาร
- อังคุลีมาลสูตร สูตรว่าด้วยพระองคุลิมาล
- ปิยชาติกสูตร สูตรว่าด้วยสิ่งที่เกิดจากสิ่งที่เป็นที่รัก
- พาหิติยสูตร สูตรว่าด้วยผ้าที่ทอมาจากแคว้นพาหิติ
- ธัมมเจติยสูตร สูตรว่าด้วยเจดีย์คือพระธรรม
- สูตรว่าด้วยเหตุการณ์ในป่าเนื้อชื่อกัณณกัตถล
- พรหมายุสูตร สูตรว่าด้วยพราหมณ์ชื่อพรหมายุ
- เสลสูตร สูตรว่าด้วยเสลพราหมณ์
- อัสสลายนสูตร สูตรว่าด้วยมาณพชื่ออัสสลายนะ
- โฆฏมุขสูตร สูตรว่าด้วยพราหมณ์ชื่อโฆฏมุขะ
- จังกีสูตร สูตรว่าด้วยจังกีพราหมณ์
- เอสุการีสูตร สูตรว่าด้วยเอสุการีพราหมณ์
- ธนัญชานิสูตร สูตรว่าด้วยธนัญชานิพราหมณ์
- วาเสฏฐสูตร สูตรว่าด้วยวาเสฏฐมาณพ
- สุภสูตร สูตรว่าด้วยสุภมาณพบุตรโตเทยยพราหมณ์
- สคารวสูตร สูตรว่าด้วยสคารวมาณพ


พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๓
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๔
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๕
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๖
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๗
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๘
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๙
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๐
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๑
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๒
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๓
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๔
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๕
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๖
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๗
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๐
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๑
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๒
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๓
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๕

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» ชาร์ลส์ ดาร์วิน
ชาร์ลส์ ดาร์วิน เป็นผู้มีบทบาทนำให้เกิดการศึกษาค้นพบทฤษฎีวิวัฒนาการมากที่สุด ดาร์วินเสนอควาามคิดเกี่ยวกับการคัดเลือกโดยธรรมชาติ

» สงครามครูเสด (THE CRUSADES)
ดินแดนปาเลสไตน์ อันเป็นถิ่นกำเนิดของ พระเยซูไครสท์นั้นถือกันว่าเป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งคริสต์ศาสนิกชน พากันไปจาริกแสวงบุญ ตั้งแต่ต้นคริสตกาล

» อาริสโตเติ้ล
อาริสโตเติ้ลเป็นชาวเมืองสตากีรา (Stagira) บิดารับราชการอยู่ในราชสำนักของพระเจ้าอามินตัส (Amyntas) กษัตริย์แห่งมาเคด็อน (Macedon)

» ยอดมนุษย์
เรื่องราวและชีวิตของพวกเขา บางเรื่องเป็นตำนาน เป็นเรื่องเล่า เป็นความจริง บางคนไร้ตัวตนบางคนล้มเหลว บางคนเป็นต้นแบบ เป็นอาชญากร

» รพินทรนาถฐากูร
หยุดเสียเถิดการสาธยาย การขับขานและการนั่งนับลูกประคำอะไรเหล่านี้ ท่านบูชาผู้ใดกันในมุมสลัวลาง...และเปล่าเปลี่ยวของเทวลัยที่หับบานประตูหน้าต่างมิดชิดรอบด้าน

» ประเทศไทย 77 จังหวัด
ประวัตศาสตร์,ความเป็นมา,ศิลปะ,วัตนธรรม,ประเพณีสถานที่สำคัญ,แหล่งท่องเที่ยว

» สงครามเวียดนาม
เอกราชของขบวนการชาตินิยมเวียดมินห์ ต่อต้านอำนาจของจักรวรรดินิยมเดิมคือ ฝรั่งเศส ต่อมาเมื่อฝรั่งเศสถอนตัวสหรัฐอเมริกาเข้ามาแทนที่และสนับสนุนเวียดนามใต้

» คาลิล ยิบราน
คาลิล ยิบราน ศิลปินผู้ใฝ่ฝ่ายจิตนิยม เขามักจะเทศนาหลักธรรมะ ด้วยการแสดงออกทางศิลปกรรม