ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

สตรีมุสลิมในประวัติศาสตร์

ราตูมาศ พระชนนีผู้ทรงอิทธิพลเหนือสองนครา
ราตู ไซรีฟา ฟาติมะห์ หญิงสามัญผู้ครองบังลังก์นครบันเต็น
ราตู อาเก็ง เตอเกิลราชา นักรบและนายทุน
ราตู ซาฟี สตรีเคร่งศาสนา ผู้บริหารหลังม่านและผ้าคลุม
ราตูฮิเจา ราชินีนักพัฒนา แม่ค้า เจ้าหนี้
ราชินี ขุนนาง ขันที และบุรุษข้างกาย
โต อาโย นางทาส นางโสเภณี ผู้ควบคุมการค้า

ราตูฮิเจา ราชินีนักพัฒนา แม่ค้า เจ้าหนี้

ตำนานนครรัฐให้ภาพของราชาฮิเจา (Hijau) สตรีคนแรกผู้ครองบังลังก์นครปัตตานีไว้ว่า ทรงเป็นเจ้านครที่ปรีชาสามารถและใส่ใจในการพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของพสกนิกร ตำนานที่เล่าขานให้จดจำกันสืบมาทุกวันนี้คือ การที่พระนางสั่งให้ขุดคลองชลประทานที่บ้านตัมบังงัน เพื่อระบายความเค็มของแม่น้ำกรือเซะ เพื่อให้ประชาชนใช้น้ำในการเพาะปลูกและอุปโภค บริโภคได้ แต่บันทึกของ ปีเตอร์ ฟลอริส (Peter Floris) พ่อค้าชาวดัชต์ที่เข้ามาทำการค้าขายกับนครปัตตานีระหว่างปี พ.ศ.2155-2156 (ค.ศ.1612-1613) ซึ่งเป็นช่วงปลายรัชสมัยของราตูฮิเจา ทำให้ได้เห็นภาพของพระนางในมิติอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ปีเตอร์ ฟลอริส บันทึกไว้ว่าในช่วงที่เขามีปัญหาทางการค้า ราตูฮิเจาได้เสนอให้เขายืมเงินโดยคิดดอกเบี้ยร้อยละ 6 และกำหนดให้เขาจ่ายเงินต้นคืนภายใน 3-4 เดือน นอกจากนี้เขายังต้องจ่ายดอกเบี้ยอีกร้อยละ 1 เข้าท้องพระคลัง และต้องหาของกำนัลมอบให้พระองค์ด้วย รวมแล้วเบ็ดเสร็จ ฟลอริสบอกว่าเ ขาต้องจ่ายดอกเบี้ยทั้งหมดร้อยละ 7.5 เมื่อครบกำหนด ฟลอริสไปเข้าเฝ้าพระราชินีเพื่อทูลว่าเขาพร้อมจะชำระหนี้ที่ยืมพระองค์มาแล้ว และทูลถามว่าพระองค์มีพระประสงค์จะให้เขาใช้หนี้เป็นทองหรือเงิน

“เราไปเข้าเฝ้าพระราชินีเพื่อทูลให้ทราบว่าเรือสินค้าของเรามาถึงแล้ว และเราพร้อมจะชำระหนี้ให้พระองค์ได้ เราทูลถามพระองค์ว่า โปรดที่จะให้เราจ่ายหนี้คืนเป็นทองหรือเงิน พระองค์ตรัสว่าพระองค์ต้องการทอง”

ฟลอริส ยังได้บ่นไว้ในบันทึกส่วนตัวของเขาว่าราชสำนักปัตตานี เก็บภาษีการค้าทั้งทางตรงทางอ้อมและเป็นจำนวนสูงกว่าที่อื่นๆ พ่อค้าต่างชาติต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้ทางราชสำนักไม่ต่ำกว่า 4 ครั้ง ในการเข้ามาทำการค้าแต่ละครั้ง นับตั้งแต่เรือเทียบท่า พ่อค้าต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเป็นการแจ้งการมาถึง เมื่อพวกเขาจะเอาสินค้าลงจากเรือก็ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเพื่อขออนุญาตเอาสินค้าลง จะชั่งน้ำหนักสินค้าก็ต้องจ่ายค่าธรรมเนียม จะเอาเรือออกจากท่าไปค้าขายเมืองอื่นก็ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมอีก. นอกจากนี้แล้ว พ่อค้าต่างชาติต้องเตรียมของขวัญล้ำค่าให้พระราชินีอยู่เสมอด้วย



การค้า-ท่าเรือ-ตลาด-ราชสำนัก

บันทึกของของผู้แทนการค้าของ VOC สมัยที่อยู่ภายใต้การปกครองของสุลต่านนะห์ทั้งสี่พระองค์ของนครอาเจะห์นั้น ต่างชื่นชมบทบาททางการค้าของเจ้านครสตรีที่ทำการค้าอย่าง “เป็นธรรม” และทำให้เศรษฐกิจของนครเฟื่องฟู

  • ที่นครรัฐปัตตานี พระนามของราตูฮิเจาเป็นที่กล่าวขานในหมู่พ่อค้าต่างชาติถึงพระปรีชาสามารถในการสร้างสัมพันธ์ทางการค้า ในรัชสมัยของพระนาง นครรัฐปัตตานีส่งทูตไปเจริญสัมพันธไมตรีทางการค้ากับญี่ปุ่น
  • บันทึกพ่อค้ายุโรปยังได้กล่าวถึงชายาของสุลต่านแห่งมากัสซาร์ ผู้เป็นเจ้าของเรืองสินค้าที่ทำกำไรมากมายที่นครยะโฮร์

แต่บทบาทสำคัญทางการค้าในเมืองท่าของสังคมมุสลิมนั้น มิได้จำกัดอยู่เพียงสตรีที่เป็นเจ้านครเท่านั้น มีบันทึกพ่อค้านักเดินทางจากแดนไกล และตำนานพื้นถิ่นของชวาที่กล่าวถึงสตรีสูงศักดิ์ในราชสำนักย็อกยาการ์ต้า ซึ่งร่ำรวยจากการค้าขายทองคำและอัญมณี และเรื่องราวของหญิงต่ำศักดิ์ผู้มีความชาญฉลาดในการทำการค้าถูกบันทึกไว้ในเอกสารโบราณเช่นกัน ยกตัวอย่าง ที่ท่าเรือโบราณบนเกาะชวาตะวันออกในคริสตศตวรรษที่ 16 นั้น ปรากฏหลักฐานว่า มีสตรีมุสลิมเป็นนายท่า ควบคุมคิวเรือสินค้า. นายทุน นายหน้า ผู้เจรจาการค้ารายใหญ่ในตลาดท้องถิ่นของนครปัตตานีและนครอาเจะห์ และเมืองท่าในนครอื่นๆ ล้วนแล้วแต่เป็นสตรี

มหากาพย์ชวา (Serat Centhini) ในคริสตศตวรรษที่ 18 บรรยายถึงบทบาททางการค้าที่สำคัญของหญิงม่ายชาว Kelang ผู้ร่ำรวยจากธุรกิจการรับจำนำ และการทำกำไรจากการรับซื้อพืชผลราคาต่ำก่อนการเก็บเกี่ยว โดยให้เครดิตล่วงหน้าแก่เกษตรกรก่อนการซื้อขาย เอกสารนี้ยังได้กล่าวถึงบทบาทของนางในการเป็นผู้จัดการงานเต้นรำบันเทิงต่างๆ ว่า “สตรีนางนี้มีพลังอำนาจในการกระตุ้นผู้คน” เพื่อ “ความสำราญของผู้มั่งมี ที่ทุกสิ่งที่พวกเขาต้องการนั้นจะมีคนจัดการให้ได้เสมอ”

พ่อค้าชาวยุโรปและชาวจีนหลายคนแสดงความประหลาดใจไว้ในบันทึก เมื่อพบว่า พวกเขาต้องเจรจาการค้ากับสตรี. Tom Pires นักเดินเรือชาวโปรตุเกส ผู้มาพำนักที่มะละกา บันทึกไว้ว่า มะละกา (Melaka) เก็บภาษีได้มากมายต่อเดือน จากบรรดาผู้หญิงที่ขายของตามท้องถนน... เนื่องจากในมะละกามีผู้หญิงขายของอยู่ทุกถนน. ผู้แทนการค้าของ VOC บางคนที่ถูกส่งมาทำการค้าทางชายฝั่งด้านเหนือของเกาะชวา บันทึกไว้ว่า ได้พยายามทำธุรกิจโดยตรงกับสตรีที่ค้าขายอยู่ในตลาด โดยการฝากขายสินค้าประเภทเสื้อผ้า แต่ประสบปัญหากับการจ่ายเงินไม่ตรงเวลาของบรรดาแม่ค้า. แต่ในเมืองท่าบางแห่ง ผู้แทนการค้า VOC กลับต้องเผชิญกับปัญหาอื่นคือ ความลังเลของแม่ค้าท้องถิ่นที่ไม่อยากติดต่อกับชายชาวยุโรป ซึ่งพวกเธอเห็นว่าไม่เคารพเพศตรงข้าม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» "บ้าน" มรดกทางวัฒนธรรม
"บ้าน" คือการบอกเล่าความเป็นมา คือการบอกล่าวถึงพัฒนาการในการดำรงชีพของมนุษย์ "บ้าน" ที่อยู่อาศัยหนึ่งในปัจจัยสี่ ซึ่งมีความจำเป็นสำหรับมนุษย์ และบ่งบอกถึงความั่นคง

» ภูมิปัญญากีฬาไทย
กีฬาไทยที่บรรพชนไทยค้นคิด และถ่ายทอดมาสู่ลูกหลาน บางชนิดกลายเป็นตำนานและความทรงจำ และบางชนิดยังคงมีการเล่นกันอยู่

» สะพานสู่ฟ้าใหม่
สะพานข้ามน้ำเป็นสัญลักษณ์การข้ามอุปสรรคขวางกั้นไปสู่จุดหมาย และการเชื่อมโยงสิ่งตรงข้ามมา เพื่อสร้างเอกภาพอันกลมกลืนมั่นคง

» ทิวธงมงคลชัย
สิ่งสะท้อนความคิด และสืบทอดคติความเชื่อ ขนบธรรมเนียมประเพณี ของชนรุ่นแล้วรุ่นเล่า จากยุคสมัยหนึ่งสู่อีกยุคสมัยหนึ่ง ดุจตัวแทนที่น้อมนำสู่มงคลแห่งชีวิต

» พระราชลัญจกรประจำรัชกาล
ตราประจำพระมหากษัตริย์ แต่ละรัชกาล ซึ่งจะทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อเริ่มต้นรัชกาล เพื่อประทับกำกับพระปรมาภิไธย ในเอกสารสำคัญต่างๆของชาติ ที่เกี่ยวกับราชการแผ่นดิน

» สามล้อไทย
วิถีหนึ่งของสายทาง ซึ่งแม้เวลาจะหมุนเวียนเปลี่ยนไป หากสายทางของสามล้อยังคงผูกพัน เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย

» กีฬาสัตว์
ด้วยนิสัยช่างสังเกตของคนไทย จึงเป็นที่มาของกีฬาซึ่งใช้สัตว์เป็นผู้แข่งขัน จนกลายเป็นกิจกรรมบันเทิงพื้นบ้าน ยามว่างนับแต่อดีต

» ตาลปัตร พัดรอง
พัดที่ทำจากใบตาลมีหลายรูปแบบ สำหรับใช้โบกให้ความเย็น และใช้เป็นการบ่งบอกถึงฐานะ บรรดาศักดิ์ของผู้ใช้