สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

สังคมไทยในภาคกลาง

อาจจะกล่าวได้ว่าลักษณะภูมิศาสตร์ของภาคกลางเป็นปัจจัยสำคัญทำให้บริเวณภาคกลางเป็นแหล่งอุดมสมบูรณ์ เป็นที่ตั้งของชุมชนทั้งในระดับหมู่บ้าน และระดับเมืองมาเป็นเวลาช้านาน ผู้คนมีวิถีชีวิตที่แตกต่างไปจากภาคเหนือ ภาคอีสาน และภาคใต้ ดังที่ธิดา สาระยา กล่าวไว้ในความแตกต่างทางภูมิศาสตร์ และสังคมแวดล้อมทางวัฒนธรรม ในภาคต่างๆ ของประเทศไทยตอนหนึ่งว่า ภาคกลางพื้นที่ส่วนใหญ่ เป็นบริเวณดินดอนสามเหลี่ยม อันเกิดจากการทับถมของแม่น้ำหลายสายที่ไหลลงสู่มาจากภูเขา และที่สูงทางภาคเหนือ ซึ่งได้แก่ ลำน้ำปิง วัง ยม นาน ที่มารวมกันเป็นลำน้ำเจ้าพระยา ในเขตจังหวัดนครสวรรค์ และบรรดาลำน้ำที่ไหลมาจากทิวเขาถนนธงชัย – ตะนาวศรี ทางด้านตะวันจกและทิวเขาเพชรบูรณ์ – ดงพระยาเย็นทางภาคตะวันออก ลำน้ำเหล่านี้สำคัญ ได้แก่ แม่น้ำเพชรบุรี แม่น้ำแม่กลอง แม่น้ำท่าจีน ซึ่งมีต้นน้ำมาจากเทือกเขาทางด้านตะวันตก และแม่น้ำลพบุรี แม่น้ำป่าสัก และแม่น้ำบางปะกง ล้วนมีต้นน้ำจากเทือกเขาทางด้านตะวันออก ลำน้ำเหล่านี้ได้พากรวดทรายและโคลนตะกอนมาทับถม ทำให้เกิดที่ราบลุ่มกว้างไพศาลที่เรียกว่า ลุ่มน้ำเจ้าพระยา บริเวณส่วนยอดของดินดอนสามเหลี่ยมอยู่ในเขตจังหวัดนครสวรรค์ และมีฐานทางตะวันตกและตะวันออกอยู่ในเขตจังหวัดเพชรบุรี และชลบุรีตามลำดับ ส่วนใหญ่ ส่วนใหญ่ของที่ราบลุ่มหรือดินดอนสามเหลี่ยมของแม่น้ำเจ้าพระยานี้ เป็นที่ราบลุ่มน้ำท่วมถึงในฤดูน้ำ เหมาะแก่การปลูกข้าวเป็นอย่างมาก เพราะสามารถปลูกได้ทั้งข้าวนาดำ และนาหว่าน นั่นก็คือ บริเวณใดที่เป็นที่ค่อนข้างดอน หรือที่ไม่ลุ่มจนเกินไป ก็ปลูกข้าวนาดำได้ ส่วนบริเวณที่เป็นที่ลุ่มต่ำเวลาน้ำท่วมมีระดับสูง ก็ต้องปลูกข้าวชนิดที่เหมาะกับนาหว่าน โดยเหตุที่เป็นบริเวณที่ราบลุ่มอุดมสมบูรณ์มีน้ำหล่อเลี้ยงเมื่อถึงฤดูกาล ทำให้เป็นแหล่งปลูกข้าว ซึ่งเป็นอาหารหลักของคนในภูมิภาคเอเชีย จึงมีผู้คนอพยพ หรือเคลื่อนย้ายลงมาตั้งหลักแหล่งในบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยามากกว่าบริเวณอื่นๆ ของประเทศ การเคลื่อนย้ายดังกล่าวนี้เป็นกระบวนการเรื่อยมาตั้งแต่สมัยตอนปลายของยุคก่อนประวัติศาสตร์แล้ว

» วิวัฒนาการทางสังคมไทย

» สมัยทวารวดี

» สมัยกรุงรัตนโกสินทร์

» สังคมไทยสมัยใหม่

» การเปลี่ยนแปลงทางสังคม

» สังคมไทยในยุคโลกาภิวัตน์