สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

กรณีปราสาทพระวิหาร

ข้อมูลที่ประชาชนไทยควรทราบ เกี่ยวกับกรณีปราสาทพระวิหาร และการเจรจาเขตแดนไทย - กัมพูชา
50 ประเด็น ถาม-ตอบ กรณีปราสาทพระวิหาร
สรุปข้อมูลสถานะของคดีตีความคำพิพากษาคดีปราสาทพระวิหารปี 2505
ลำดับเหตุการณ์ที่สำคัญเกี่ยวกับปราสาทพระวิหาร

กระทรวงการต่างประเทศ

ประวัติการกำหนดเขตแดนระหว่างสยามกับอินโดจีน ฝรั่งเศส

วิกฤตการณ์ปากน้ำ ร.ศ. 112

3 ตุลาคม ค.ศ. 1893 ฝรั่งเศสได้ส่งเรือรบ 2 ลำ ฝ่าป้อมพระจุลที่ เมืองปากน้ำ เอาปืนเรือข่มขู่ขึ้นตั้งเล็งจะระดมยิงพระบรมมหาราชวัง ผลคือ สยามตกลงทำสนธิสัญญากับฝรั่งเศสที่ต้องสละประเทศราช ได้แก่ ดินแดนลาว คือ ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำโขงรวมทั้งเกาะแก่ง ตลอด จนต้องชดใช้ค่าเสียหายให้ฝรั่งเศส 2 ล้านฟรังก์ ตามสนธิสัญญาสยาม - ฝรั่งเศส ลงวันที่ 3 ตุลาคม ค.ศ. 1893

อนุสัญญา ค.ศ. 1904

13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1904 สยามตกลงทำอนุสัญญา ค.ศ. 1904 สละดินแดนประเทศราช “ไซยะบูลี” (ตรงข้ามหลวงพระบาง) “จำปาศักดิ์” (รวมทั้งปราสาทวัดพู) และ “เมืองมโนไพร” ทางด้านฝั่งขวาของแม่น้ำโขง สุดเทือกเขาพนมดงรักไปอีก โดยอนุสัญญา ค.ศ. 1904 นี้ ได้กำหนดว่า เขตแดนสยาม - อินโดจีนฝรั่งเศส แบ่งโดยใช้ “สันปันน้ำ” (ข้อ 1) กับให้มี การตั้ง “ข้าหลวงผสม (สยาม - อินโดจีนฝรั่งเศส)” ทำการกำหนดเขตแดน หรือแผนที่ (ข้อ 3) อย่างไรก็ตามแม้ว่าจะตกลงกันได้ดังนี้ ฝรั่งเศสก็ยังคงยึด เมืองด่านซ้าย (จังหวัดเลย) กับเมืองตราดไว้เป็นประกันต่อไปอีก 3 ปี อนุสัญญานี้กำหนดเขตแดนบริเวณปราสาทพระวิหารด้วย

สนธิสัญญา ค.ศ. 1907

23 มีนาคม ค.ศ. 1907 สืบเนื่องจากอนุสัญญา ค.ศ. 1904 (ข้อ 1 และ 2) สยามยกเมืองพระตะบอง เสียมราฐ และ ศรีโสภณ ให้กับอินโดจีน ฝรั่งเศส เพื่อแลกกับเมืองด่านซ้ายและเมืองตราดตลอดจนเกาะทั้งหลาย ใต้แหลมสิงห์จนถึงเกาะกูด

ปัจจุบันประเทศไทยมีเขตแดนทางบกร่วมกับกัมพูชา 798 กิโลเมตร เป็นพื้นที่ที่ยังไม่ได้ปักหลักเขตแดน 195 กิโลเมตร (ตามอนุสัญญา ค.ศ. 1904 และสนธิสัญญา ค.ศ. 1907) และพื้นที่ที่ปักหลักเขตแดนแล้ว (จำนวน 73 หลัก) 603 กิโลเมตร (หลักเขตที่ 1 ช่องสะงำ อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ - หลักเขตที่ 73 บ้านหาดเล็ก อำเภอคลองใหญ่ จังหวัด ตราด ตามสนธิสัญญา ค.ศ. 1907)

พื้นที่บริเวณปราสาทพระวิหารอยู่ในเขตแดนช่วงที่ไม่มีการ ปักหลักเขตแดน (195 กิโลเมตร) ซึ่งอนุสัญญา ค.ศ. 1904 กำหนดให้เส้น เขตแดนบริเวณนี้เป็นไปตามสันปันน้ำของเทือกเขาพนมดงรัก

คณะกรรมการปักปันผสมตามอนุสัญญา ค.ศ. 1904 นี้ ฝ่ายฝรั่งเศส นำโดยพันตรีแบร์นาร์ดและฝ่ายสยามนำโดย พลตรีหม่อมชาติเดชอุดม ได้มีการพบกันครั้งสุดท้าย เมื่อวันที่ 18 มกราคม ค.ศ. 1907 โดยขณะนั้น เจ้าหน้าที่จัดทำแผนที่ยังดำเนินการไม่เสร็จสิ้น โดยเมื่อฝ่ายฝรั่งเศสได้นำ ผลสำรวจกลับไปจัดทำแผนที่ประเทศฝรั่งเศสแล้วส่งแผนที่ที่จัดทำ (แผนที่ มาตราส่วน 1 : 200,000) ให้ประเทศไทยในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1908 จำนวน 11 ระวางนั้น แผนที่ดังกล่าวไม่ได้รับการรับรองโดยคณะกรรมการ ปักปันผสมตามอนุสัญญา ค.ศ. 1904 เพราะคณะกรรมการปักปันผสมชุดนี้ ได้สลายตัวไปก่อนที่แผนที่ชุดดังกล่าวจะจัดพิมพ์เสร็จ