สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

กรณีปราสาทพระวิหาร

ข้อมูลที่ประชาชนไทยควรทราบ เกี่ยวกับกรณีปราสาทพระวิหาร และการเจรจาเขตแดนไทย - กัมพูชา
50 ประเด็น ถาม-ตอบ กรณีปราสาทพระวิหาร
สรุปข้อมูลสถานะของคดีตีความคำพิพากษาคดีปราสาทพระวิหารปี 2505
ลำดับเหตุการณ์ที่สำคัญเกี่ยวกับปราสาทพระวิหาร

กระทรวงการต่างประเทศ

การปฏิบัติตามคำตัดสินของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ

ท่าทีของไทยต่อคำพิพากษา หลังจากศาลยุติธรรมระหว่างประเทศมีคำพิพากษา รัฐบาลไทยได้ ออกแถลงการณ์เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2505 ไม่เห็นด้วยกับคำพิพากษา แต่ในฐานะประเทศสมาชิกขององค์การสหประชาชาติ ประเทศ ไทยมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามคำพิพากษา เนื่องจากกฎบัตรสหประชาชาติ ข้อ 94 กำหนดว่า

“1. สมาชิกแต่ละประเทศของสหประชาชาติรับที่จะอนุวัติ ตามคำวินิจฉัยของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ ในคดีใด ๆ ที่ตน ตกเป็นคู่กรณี

2. ถ้าผู้ตกเป็นคู่กรณีในคดีใดไม่สามารถปฏิบัติตามข้อ ผูกพันซึ่งตกอยู่แก่ตน ตามคำพิพากษาของศาล ผู้เป็นคู่กรณีอีกฝ่าย หนึ่งอาจร้องเรียนไปยังคณะมนตรีความมั่นคง ซึ่งถ้าเห็นจำเป็นก็อาจ ทำคำแนะนำ หรือวินิจฉัยมาตรการที่จะดำเนินเพื่อให้เกิดผลตาม คำพิพากษานั้น”

รัฐบาลไทย โดยมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 10 กรกฎาคม 2505 ได้ ปฏิบัติตามคำพิพากษา โดยในหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีที่ มท. 8176/2505 ลงวันที่ 11 กรกฎาคม 2505 อ้างถึงหนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ 11467/2505 ลงวันที่ 6 กรกฎาคม 2505 กำหนดเขตบริเวณปราสาท พระวิหาร ว่า

“คณะรัฐมนตรีได้ประชุมปรึกษาเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2505 ลงมติว่า การกำหนดเขตบริเวณปราสาทพระวิหารให้ใช้วิธีที่ 2 และ ให้จัดทำป้ายแสดงเขตตามที่กระทรวงมหาดไทยเสนอ กับให้เพิ่มทำ รั้วลวดหนามด้วย”

วิธีที่ 2 ตามที่กระทรวงมหาดไทยเสนอตามหนังสือกระทรวง มหาดไทยที่ 11467/2505 ลงวันที่ 6 กรกฎาคม 2505 คือ “กำหนดเป็นรูป พื้นที่สี่เหลี่ยมผืนผ้าครอบปราสาทพระวิหาร มีแนวเขตจากปีกขวาของ ตัวปราสาทพระวิหารตั้งแต่ช่องบันไดหัก (ช่องบันไดหักอยู่ภายในบริเวณ ปราสาทพระวิหาร) ลากเส้นตรงผ่านชิดบันไดนาค ตรงไปจนถึงตัวปราสาท พระวิหาร แล้วลากเส้นตรงขนานกับตัวปราสาทพระวิหาร ไปสุดที่หน้าผาชัน ด้านหลังปราสาทพระวิหาร จะเป็นเนื้อที่บริเวณปราสาทพระวิหารประมาณ 1/4 ตารางกิโลเมตร” ทั้งนี้ หนังสือกระทรวงมหาดไทยฉบับดังกล่าวได้แนบ แผนที่กำหนดบริเวณปราสาทพระวิหารซึ่งแสดงการกำหนดเขตบริเวณ ปราสาทพระวิหารตามวิธีนี้ โดยทางทิศเหนือที่ระยะ 20 เมตร จากบันไดนาค ไปทางทิศตะวันออกจนถึงช่องบันไดหัก และทางทิศตะวันตกที่ระยะ 100 เมตร จากแกนของตัวปราสาทไปทางทิศใต้จนจรดขอบหน้าผา ต่อมา เจ้าหน้าที่ไทยได้นำเสาธงไทยออกจากพื้นที่โดยไม่เชิญ ธงชาติไทยลงจากเสา และถอนกำลังตำรวจตระเวนชายแดนออกจาก ปราสาท เมื่อเวลาเที่ยงวันของวันที่ 15 กรกฎาคม 2505

วันที่ 6 กรกฎาคม 2505 ดร.ถนัด คอมันตร์ รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงการต่างประเทศได้มีหนังสือถึงรักษาการเลขาธิการสหประชาชาติ ว่า รัฐบาลไทยได้ออกแถลงการณ์เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2505 ไม่เห็นด้วย กับคำพิพากษา แต่ในฐานะประเทศสมาชิกองค์การสหประชาชาติ ไทยจะ ปฏิบัติตามพันธกรณีต่าง ๆ อันเป็นผลมาจากคำพิพากษา ตามข้อ 94 ของกฎบัตรสหประชาชาติ โดยในหนังสือดังกล่าวได้แจ้งด้วยว่า ไทยขอ สงวนสิทธิ์ที่ไทยมีหรืออาจมีในอนาคตที่จะเรียกเอาปราสาทพระวิหาร กลับคืนมา โดยอาศัยกระบวนการทางกฎหมายที่มีอยู่หรือที่จะเกิดขึ้นใน ภายหลัง จึงเป็นประเด็นคำถามต่อมาประเด็นหนึ่งว่า ข้อสงวนดังกล่าวมีผล เช่นไร ทั้งนี้ ตามข้อ 60 ของธรรมนูญของศาลโลก คำตัดสินของศาลโลก ถือเป็นที่สุด ไม่สามารถอุทธรณ์ได้ ในกรณีมีข้อพิพาทเกี่ยวกับความหมาย หรือขอบเขตของคำพิพากษา ศาลจะเป็นผู้ตีความโดยคำร้องขอของคู่กรณี ฝ่ายใดก็ได้ ส่วนข้อ 61 ของธรรมนูญศาลโลก เป็นกรณีการขอแก้ไข คำพิพากษา สามารถกระทำได้เฉพาะเมื่อปรากฏข้อเท็จจริงอันมีลักษณะ เป็นปัจจัยชี้ขาด ซึ่งในขณะตัดสินคดีนั้นมิได้ปรากฏต่อศาลและคู่กรณี ที่ร้องขอให้มีการแก้ไข และความไม่รู้นั้นมิได้เป็นเพราะความประมาท เลินเล่อ อย่างไรก็ดี คำขอให้แก้ไขต้องกระทำภายในหกเดือนเป็นอย่างช้า ที่สุดนับแต่ปรากฏข้อเท็จจริงใหม่นั้น และไม่อาจจะขอให้มีการแก้ไขได้ ภายหลังจากสิบปีนับแต่วันที่ศาลมีคำพิพากษา ทั้งนี้ กำหนดเวลาของการ ขอแก้ไขคำพิพากษาคดีปราสาทพระวิหารตามข้อ 61 ได้สิ้นสุดลงแล้ว ตั้งแต่ปี 2515